Ürün teslim tutanağı nasıl hazırlanır?
Ürünü elden ya da kendi aracınızla teslim ederken ve iade ürünü geri alırken kullanacağınız iki tutanağı taslak olarak hazırladık. Tutanağın hasarın geçişi, ayıp bildirimi süreleri ve ispat bakımından ne işe yaradığını madde numaralarıyla bulacaksınız.
Kısa cevap
- Teslim tutanağında tarih, saat, teslim yeri, teslim eden ve alan, ürünlerin adı, adedi ve seri numarası, ambalajın durumu ve iki tarafın imzası bulunur; her tarafa bir imzalı nüsha kalır.
- Taşınır satışında satılanın yarar ve hasarı zilyetliğin devrine kadar satıcıdadır (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 208/1). Tutanak bu devrin gününü ve saatini belgeler.
- Tutanak sevk irsaliyesinin yerini tutmaz. Malı siz taşıyor ya da taşıtıyorsanız sevk irsaliyesi düzenlenir ve taşıtta bulundurulur (213 sayılı Vergi Usul Kanunu md. 230/5).
- Tacirler arası satışta alıcı açık ayıbı 2 gün, diğerlerini teslimden sonra 8 gün içinde bildirir (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 23/1-c); süre tutanaktaki teslim tarihinden hesaplanır.
- Tüketiciye teslimde, ilk 6 ay içinde ortaya çıkan ayıbın teslim tarihinde var olduğu kabul edilir (6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun md. 10/1); tutanak yalnız teslim anında görülen durumu belgeler.
Teslim tutanağı ne zaman kullanılır?
Teslim tutanağı, bir ürünün kimden kime, hangi gün ve saatte, hangi durumda geçtiğini gösteren imzalı kayıttır. Kargoyla gönderimde teslim taşıyıcının kayıtlarından izlenir; tutanağa asıl ihtiyaç, araya taşıyıcı girmediğinde doğar:
- Ürünü müşteriye kendi aracınızla ya da personelinizle götürdüğünüzde,
- Müşteri ürünü deponuzdan, mağazanızdan ya da fuardaki standınızdan elden aldığında,
- Toptan alıcıya palet ya da koli hâlinde sevkiyat yaptığınızda,
- Müşteri iade ettiği ürünü elden getirdiğinde ya da iade kargosu deponuza ulaştığında,
- Numune, emanet ya da tamir için ürün bırakılıp alındığında.
Kanun teslim için tutanak düzenlenmesini şart koşmaz; tutanak ispat içindir. Kargo ile gelen üründe hasar varsa farklı bir belge gerekir: kargo hasar tespit tutanağı sayfasına bakın.
Teslim, hasarın geçişi ve ayıp bildirimi: dayanak hükümler
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) md. 210'a göre satıcı, mülkiyeti geçirmek amacıyla satılanın zilyetliğini alıcıya devretmekle yükümlüdür. Md. 208/1 uyarınca taşınır satışlarında satılanın yarar ve hasarı, zilyetliğin devri anına kadar satıcıya aittir. Yani ürün yolda ya da deponuzda zarar görürse kayıp sizindir; alıcı teslim aldıktan sonra zarar görürse alıcınındır. Tutanağın tarih ve saat alanı bu çizgiyi belirler.
| Durum | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Ürünü alıcının adresine siz götürüyorsunuz | Yarar ve hasar zilyetliğin devrine kadar satıcıdadır. | TBK md. 208/1 |
| Alıcı, hazır olan ürünü teslim almıyor | Alıcı devralmada temerrüde düşerse, devir gerçekleşmiş gibi yarar ve hasar alıcıya geçer. | TBK md. 208/2 |
| Alıcının isteğiyle ürünü başka bir yere gönderiyorsunuz | Yarar ve hasar, satılanın taşıyıcıya teslim edildiği anda alıcıya geçer. | TBK md. 208/3 |
| İnternetten sipariş veren tüketiciye teslim | Satıcı, mal tüketiciye ya da tüketicinin taşıyıcı dışında belirlediği kişiye teslim edilene kadar oluşan kayıp ve hasardan sorumludur. | Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 17/1 |
TBK md. 208, kanundan, durumun gereğinden ya da sözleşmedeki özel koşullardan doğan ayrık hâlleri saklı tutar; sözleşmenizde farklı bir teslim koşulu varsa o uygulanır.
Teslim, alıcı için de süre başlatır. TBK md. 223'e göre alıcı, devraldığı satılanı işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz gözden geçirmek ve ayıp görürse uygun bir süre içinde satıcıya bildirmek zorundadır; bunu ihmal ederse satılanı kabul etmiş sayılır. Tacirler arası satışta süreler bellidir: ayıp teslim sırasında açıkça belliyse 2 gün, değilse teslimden sonra 8 gün (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, TTK, md. 23/1-c). TBK md. 232'ye göre alıcı, aksine âdet ya da anlaşma yoksa kendisine sunulan satılanı hemen devralmakla yükümlüdür; md. 234'e göre aksine sözleşme yoksa satış bedeli, satılan alıcının zilyetliğine girince muaccel olur.
Alıcı tüketiciyse durum farklıdır. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun md. 10/1'e göre teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim tarihinde var olduğu kabul edilir ve malın ayıplı olmadığını satıcı ispatlar. Ayıplı maldan sorumluluk teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir (md. 12/1). Tutanak bu sürelerin başlangıç tarihini gösterir; tüketicinin ayıplı mal haklarını sınırlamaz.
İspat bakımından değeri
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) md. 199, uyuşmazlık konusu olayları ispata elverişli yazılı metinleri, fotoğrafları ve elektronik ortamdaki verileri "belge" sayar. Md. 205/1'e göre mahkeme önünde ikrar edilen ya da inkâr edenden çıktığı mahkemece kabul edilen adi senetler, aksi ispat edilmedikçe kesin delil sayılır. İki tarafın imzaladığı teslim tutanağı noter onaylı bir belge değildir; gücü imzanın inkâr edilmemesine bağlıdır. Md. 208/1'e göre kendi imzasını inkâr etmek isteyen taraf sahtelik iddiasında bulunmalıdır; aksi hâlde belge aleyhine delil olur.
İki pratik sonuç çıkar. Birincisi, tutanağı ürünü fiilen teslim alan kişiye, adı ve soyadı okunaklı yazılarak imzalatın. İkincisi, tutanakta düzeltme yaptıysanız yanını iki taraf da paraflasın: HMK md. 207'ye göre senetteki çıkıntı, kazıntı ya da silinti ayrıca onanmamışsa, inkâr hâlinde göz önünde tutulmaz. HMK md. 200, belirli bir tutarı aşan hukuki işlemlerin senetle ispatını arar; kanundaki tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırıldığı için (Ek Madde 1) güncel sınırı avukatınızdan öğrenin.
Teslim tutanağı sevk irsaliyesinin yerini tutar mı?
Hayır. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) md. 230/5'e göre mal, alıcıya teslim edilmek üzere satıcı tarafından taşınıyor ya da taşıttırılıyorsa satıcının sevk irsaliyesi düzenlemesi ve irsaliyenin taşıtta bulundurulması şarttır. Teslim edilen malı alıcı kendisi taşıyor ya da taşıtıyorsa irsaliyeyi alıcı düzenler. Aynı bent bir istisna tanır: nihai tüketiciler, tüketim amacıyla perakende olarak satın aldıkları malı kendileri taşıyorsa, fatura ya da perakende satış fişi yanlarında bulunmak şartıyla sevk irsaliyesi aranmaz.
Teslim tutanağı vergi belgesi değildir; taraflar arasındaki ispat belgesidir. Kendi aracınızla sevkiyat yaparken ikisini birlikte kullanın ve tutanağa irsaliye numarasını yazın. Fatura da ayrı bir yükümlülüktür: malın tesliminden itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenir (VUK md. 231/5). Ayrıntı için sevk irsaliyesi ve e-irsaliye ile fatura kesme süresi sayfalarına bakın.
Örnek 1: Ürün teslim tutanağı
Taslak metin. Boş bırakılan alanları doldurun, işletmenize göre uyarlayın ve kullanmadan önce bir avukata kontrol ettirin.
Örnek 2: İade ürün teslim alma tutanağı
İade edilen ürünü geri alırken düzenlenen tutanak, ürünün size hangi gün ve hangi durumda ulaştığını gösterir. Tüketici cayma hakkını kullandığında tarih önemlidir: Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 12/1'e göre satıcı, malın iade için ön bilgilendirmede belirtilen taşıyıcıya teslim edildiği tarihten itibaren 14 gün içinde tahsil ettiği tüm ödemeleri iade eder; tüketici malı başka bir taşıyıcıyla gönderirse süre malın satıcıya ulaştığı tarihten başlar. Tüketici de cayma bildiriminden itibaren 14 gün içinde malı geri göndermek zorundadır (md. 13/1).
Tutanak, iade talebinin kabul ya da reddi değildir; yalnız teslim alma anındaki durumu kaydeder. Md. 13/2'ye göre tüketici, cayma süresi içinde malı işleyişine, teknik özelliklerine ve kullanım talimatlarına uygun kullandıysa meydana gelen değişiklik ve bozulmalardan sorumlu değildir. Bu yüzden "kullanılmış" gibi yargı bildiren ifadeler yerine gördüğünüzü yazın: ambalaj açık mı, etiket yerinde mi, aksesuarlar tam mı. Tüketicinin dolduracağı belge için ürün iade formu, genel kurallar için iade ve değişim politikası sayfasına bakın. İşletmeden gelen iadede ayrıca iade faturası gerekir.
Taslak metin. Boş bırakılan alanları doldurun, işletmenize göre uyarlayın ve kullanmadan önce bir avukata kontrol ettirin.
Alan alan açıklama: bilgiler, imza ve nüsha
- Tarih ve saat: Hasarın geçtiği anı ve ayıp bildirimi sürelerinin başlangıcını gösterir. Saati yazmayı atlamayın; aynı gün içinde olan bir hasarda belirleyici olur.
- Fiilen teslim alan kişi: Alıcı şirketse imzalayanın adı, soyadı ve görevi yazılsın. Alıcının kendisi yoksa, ürünü kime bıraktığınızı ve alıcının bu kişiyi bildirdiğini kaydedin.
- Dayanak belgeler: Sipariş, fatura ve irsaliye numarası tutanağı doğru satışla eşleştirir. Sonradan cari hesap mutabakatı yaparken hangi teslimatın hangi faturaya ait olduğu buradan izlenir.
- Seri ve lot numarası: İade ve garanti başvurularında aynı ürünün geri gelip gelmediğini ancak bu alanla gösterebilirsiniz.
- Sipariş edilen ve teslim edilen miktar: İki sütun ayrı tutulur; eksik teslim varsa tutanakta görünür.
- İçerik kontrolü: Koliler açılmadıysa bunu yazın. Açılmamış koliyi "eksiksiz ve sağlam teslim alındı" diye kaydetmek, gerçekte yapılmamış bir kontrolü yapılmış gösterir.
- Nüsha sayısı: Kanun bir sayı öngörmez. Her imzalayan tarafa bir imzalı asıl kalacak biçimde en az iki nüsha düzenleyin; araya nakliyeci giriyorsa üçüncü nüsha ona verilir.
- Kişisel veri: Tüketiciye teslimde ad, soyad ve imza yeterlidir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu md. 4, verinin işlendiği amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olmasını ister; kimlik numarası ya da kimlik fotokopisi almayın.
Sık yapılan hatalar
- Tutanağı irsaliye ya da fatura yerine kullanmak. Tutanak, VUK'taki belge düzenleme yükümlülüklerini karşılamaz.
- Tüketiciye "ürünü eksiksiz ve ayıpsız teslim aldım, hiçbir hak talep etmeyeceğim" gibi bir cümle imzalatmak. 6502 sayılı Kanun md. 10/1'deki altı aylık karine ve md. 11'deki seçimlik haklar kanundan doğar; tutanağa yalnız teslim anında görülen durumu yazın.
- Tutanağı sonradan, geriye dönük tarihle düzenlemek. Belgenin değeri teslim anında düzenlenmesinden gelir.
- İmzayı okunaksız bırakmak. Adı ve soyadı yazılmamış bir paraf, kimin teslim aldığını göstermez.
- Hasarlı koliyi "sonra bakarız" diyerek kayıtsız teslim etmek ya da almak. Görülen hasarı o anda 2. bölüme yazın ve fotoğraflayın.
- Alıcı imzadan kaçındığında onun yerine imza atmak. Gerçek durumu yazın: "teslim alan imzadan kaçınmıştır" notunu düşüp yanınızdaki kişiyle birlikte imzalayın. Teslim alınmayan ya da bedeli ödenmeyen mallar için sonraki adım ihtarnamedir.
Teslim koşullarını her seferinde tutanakta tartışmamak için baştan yazılı hâle getirin: tek seferlik satışta fiyat teklifinin teslim maddesinde, sürekli çalışmada tedarikçi sözleşmesinde. Tüketiciye yönelik teslim kurallarınızı teslimat ve kargo politikasında duyurun.
İlgili rehberler
Sık sorulanlar
Teslim tutanağı düzenlemek zorunlu mu?
Teslim tutanağı irsaliye yerine geçer mi?
Teslim tutanağı kaç nüsha düzenlenir?
"Eksiksiz teslim aldım" diye imzalayan alıcı sonradan ayıp bildirebilir mi?
Alıcı teslim tutanağını imzalamazsa ne yapılır?
Teslim tutanağı mahkemede delil olur mu?
Formlar ve yazışmalar: öteki rehberler
Tümü ›- Cari hesap mutabakat mektubu nasıl yazılır?
- Cayma hakkı bildirim formu nasıl kullanılır?
- Fiyat teklifi nasıl hazırlanır? Kopyalanabilir örnek
- İhtarname nasıl yazılır? İki hazır örnek
- Kargo hasar tespit tutanağı nasıl hazırlanır?
- KVKK ilgili kişi başvuru formu nasıl hazırlanır?
- Marka yetki belgesi ve muvafakatname örneği nasıl hazırlanır?
- Müşteri şikâyetine yanıt örnekleri: altı kopyalanabilir metin
- Olumsuz yoruma yanıt örnekleri ve yorum silme kuralları
- Sipariş ve kargo bilgilendirme mesajı örnekleri (e-posta ve SMS)
- Ürün açıklaması örnekleri: dört kategori için şablon
- Paket içine konacak ürün iade formu nasıl hazırlanır?






















