Sevk irsaliyesi ve e-İrsaliye: internet satışında ne zaman gerekir?
Mal yola çıkarken yanında bir sevk belgesi bulunmak zorundadır. İnternet satışında bu belge çoğu zaman ayrı bir irsaliye değil, koşulları taşıyan fatura çıktısıdır. Hangi durumda hangi belgenin gerektiğini, e-İrsaliye sınırını ve 2026 cezalarını madde numaralarıyla anlatıyoruz.
Kısa cevap
- Malı satıcı taşıyor ya da kargoyla taşıttırıyorsa sevk irsaliyesini satıcı düzenler ve belge taşıtta bulunur (213 sayılı Vergi Usul Kanunu md. 230/5).
- e-Arşiv kullanan internet satıcısında paketin yanında şunlardan biri yeterlidir: sevk irsaliyesi ya da e-İrsaliye örneği, irsaliye yerine geçen fatura çıktısı, yazar kasadan alınan fatura bilgi fişi (509 sıra no.lu tebliğ IV.2.4.5).
- Fatura çıktısı dört koşulla irsaliye yerine geçer: teslim anında düzenleme, saat ve dakika, “İrsaliye yerine geçer.” ifadesi ve imza.
- e-İrsaliye, e-Fatura’ya kayıtlı olup 2021 ya da sonraki bir hesap döneminde brüt satış hasılatı 10 milyon TL ve üzeri olanlar için zorunludur; geçiş, izleyen hesap döneminin yedinci ayının başıdır (takvim yılında 1 Temmuz).
- Sevk irsaliyesi düzenlenmemesinin ya da taşıtta bulunmamasının cezası 2026’da ilk tespitte belge başına 14.000 TL’dir (Vergi Usul Kanunu md. 353/2).
Sevk irsaliyesi nedir, kim düzenler?
Sevk irsaliyesi, taşınan malın ne olduğunu, miktarını, kimden kime ve nereye gittiğini gösteren belgedir. Dayanağı 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) md. 230’un birinci fıkrasının 5 numaralı bendidir. Kural iki cümledir: mal alıcıya teslim edilmek üzere satıcı tarafından taşınıyor ya da taşıttırılıyorsa irsaliyeyi satıcı düzenler; teslim edilen malı alıcı taşıyor ya da taşıttırıyorsa alıcı düzenler. Her iki durumda belgenin taşıtta bulunması şarttır. Kargo şirketine verdiğiniz paket, malı sizin “taşıttırdığınız” durumdur.
Aynı bent irsaliyenin içeriğini de belirler: fiyat ve bedel bilgileri dışında faturadaki bilgiler aranır, ayrıca malın nereye ve kime gönderildiği yazılır. Yani irsaliyede tutar bulunmaması eksiklik değildir. Kargo şirketinin düzenlediği taşıma irsaliyesi ayrı bir belgedir: VUK md. 240’a göre ücret karşılığında eşya taşıyanlar taşıdıkları eşya için taşıma irsaliyesi kullanır. Taşıma irsaliyesi ve kargo etiketi, satıcının sevk belgesinin yerini tutmaz.
Bir istisna var. Nihai tüketici, tüketim amacıyla perakende olarak aldığı malı kendisi taşıyor ya da taşıttırıyorsa, mala ait fatura ya da perakende satış fişi yanında bulunduğu sürece sevk irsaliyesi aranmaz (VUK md. 230/5, son cümle). Müşterinin siparişini mağazanızdan ya da deponuzdan kendisinin teslim aldığı satış bu kapsamdadır. Paketi sizin kargoya verdiğiniz satış bu kapsamda değildir.
Kargoyla gönderilen internet siparişinde hangi belge gerekir?
509 sıra no.lu VUK Genel Tebliği IV.2.4.5, e-Arşiv Fatura uygulamasına dahil olup internetten satış yapanlar için kuralı açıkça yazar. Fatura alıcıya elektronik ortamda iletilir; sevk edilen malın yanında ise aşağıdaki belgelerden biri bulunur. Aynı tebliğin V.5.2 bölümü de sevk sırasında bu belgelerden birinin malın yanında bulunmasını zorunlu sayar.
| Paketin yanındaki belge | Ne zaman kullanılır | Dayanak |
|---|---|---|
| Sevk irsaliyesi ya da e-İrsaliyenin bir örneği (ya da e-İrsaliyeyi sorgulamaya yarayan özel kodlu belgenin çıktısı) | Fatura sevkten sonra, 7 günlük süre içinde kesilecekse ya da fatura önceden kesilmişse | 509 sıra no.lu tebliğ IV.2.4.5 |
| Sevk irsaliyesi yerine geçen e-Arşiv Fatura ya da e-Fatura kâğıt çıktısı | Fatura malın teslimi anında düzenleniyorsa; saat-dakika, ifade ve imza koşullarıyla | 509 sıra no.lu tebliğ IV.2.4.5, V.5.1, V.5.2 |
| Ödeme kaydedici cihazdan (ÖKC) alınan fatura bilgi fişi | Satış ÖKC üzerinden yapılıp e-Arşiv Fatura ile belgelendiriliyorsa; satış anında düzenlenir ve imzalanır | 509 sıra no.lu tebliğ IV.2.4.5, V.5.2 |
Alıcı e-Fatura kullanıcısıysa aynı kural e-Fatura için geçerlidir (IV.2.4.5, son paragraf).
Tebliğ, internet satışına ait e-Arşiv faturaya malı taşıyanın adı ya da unvanı ile vergi kimlik ya da T.C. kimlik numarasının ve malın gönderildiği tarihin yazılmasını da ister. Faturadaki öteki zorunlu alanları e-ticarette fatura nasıl kesilir sayfasında anlattık. e-Arşiv uygulamasına dahil değilseniz genel kural olan VUK md. 230/5 geçerlidir: malı kargoyla gönderen satıcı sevk irsaliyesi düzenler. e-Arşiv’e kimin, hangi hasılatla geçtiğini e-Fatura geçiş sınırı sayfasından öğrenebilirsiniz.
Fatura hangi koşullarda irsaliye yerine geçer?
Her fatura çıktısı irsaliye sayılmaz. 509 sıra no.lu tebliğ V.5.1 (e-Fatura) ve V.5.2 (e-Arşiv Fatura) ile Gelir İdaresi Başkanlığının (GİB) e-İrsaliye Uygulama Kılavuzu bölüm 15.4, dört koşulun birlikte sağlanmasını arar:
- Fatura malın teslimi anında düzenlenir. Kılavuz “teslim sayılan haller dahil” der; 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu md. 2/1’e göre gönderilen malın taşıyıcıya verilmesi de teslimdir.
- Faturada düzenleme tarihinin yanında düzenleme zamanı saat ve dakika olarak gösterilir.
- Kâğıt çıktıya “İrsaliye yerine geçer.” ifadesi yazılır.
- Kâğıt çıktıyı satıcı ya da yetkilisi imzalar. e-Arşiv Faturada imza ıslak ya da notere tasdik ettirilmiş hazır imza olabilir.
Bu koşullar sağlandığında ayrıca e-İrsaliye ya da sevk irsaliyesi düzenlenmez (kılavuz 15.4 ve 15.22). Koşullardan biri eksikse çıktı sıradan bir fatura kopyasıdır. En sık görülen eksik zamanlamadır: fatura sevkten bir gün sonra kesildiyse çıktısı o sevkin irsaliyesi olamaz. VUK md. 231/5’in tanıdığı 7 günlük fatura kesme süresi yalnız faturanın süresidir; malın belgesiz yola çıkmasına izin vermez. Faturayı sonradan kesecekseniz paketi sevk irsaliyesiyle gönderin.
Matbu “irsaliyeli fatura” ayrı bir uygulamadır. 211 sıra no.lu VUK Genel Tebliği fatura ile sevk irsaliyesinin tek belgede birleştirilmesine izin vermiş, 232 sıra no.lu tebliğ ayrı ayrı kullanmayı da serbest bırakmıştır. Faturasını elektronik düzenlemek zorunda olan satıcı için bugün aynı işlevi “İrsaliye yerine geçer.” ifadeli e-Fatura ya da e-Arşiv Fatura çıktısı görür; tebliğ V.5.2 bu çıktının irsaliyeli fatura yerine kullanılabileceğini söyler.
Kendi aracınızla taşıma, depo ve şube sevki
Satış olmadan yapılan taşımada fatura kesilmez ama sevk irsaliyesi gerekir. VUK md. 230/5’e göre mal bir mükellefin birden çok iş yeri ya da şubesi arasında taşındığında ya da satılmak üzere bir komisyoncuya veya başka bir aracıya gönderildiğinde, gönderen malı sevk irsaliyesine bağlar. 232 sıra no.lu tebliğ, şubeler arası sevkte yalnız sevk irsaliyesinin yeterli olduğunu belirtir. Deponuzdan mağazanıza ya da ikinci deponuza kendi aracınızla ürün taşıyorsanız araçta sevk irsaliyesi bulunmalıdır.
Müşteriye kendi aracınızla teslimatta kural kargodakiyle aynıdır: malı siz taşıyorsunuz, belgeyi siz düzenlersiniz. Müşteri malı kendi aracıyla almaya geliyorsa ve tüketici değilse sevk irsaliyesini o düzenler. Ürünlerinizi bir lojistik deposunda tutuyorsanız GİB kılavuzu bölüm 15.7 yol gösterir: malın lojistik merkezine taşımasını kim yapıyorsa sevk irsaliyesini o düzenler. Depodan alıcıya çıkışta kılavuzun birinci senaryosunda e-İrsaliyeyi satıcı düzenler ve bir örneğini lojistik merkezine iletir; lojistik merkezi ayrıca taşıma irsaliyesi düzenler. Depo modelinin kendisi fulfillment sayfasında.
e-İrsaliye kimler için zorunlu, sınır kaç TL?
e-İrsaliye yeni bir belge türü değildir; kâğıt sevk irsaliyesiyle aynı hukuki niteliktedir (509 sıra no.lu tebliğ IV.3.1). Zorunlu olanlar tebliğin IV.3.5 bölümünde sayılır. İnternet satıcısını ilgilendiren, 7 numaralı benttir: e-Fatura uygulamasına kayıtlı olan ve brüt satış hasılatı 2021 ya da sonraki hesap dönemlerinde 10 milyon TL ve üzeri olan mükellefler. Geçiş tarihi IV.3.6’da yazılıdır: şartın sağlandığı hesap dönemini izleyen hesap döneminin yedinci ayının başı.
| Kurgusal durum (hesap dönemi takvim yılı) | e-İrsaliye yükümlülüğü |
|---|---|
| e-Fatura kullanıcısı, 2025 brüt satış hasılatı 12.400.000 TL | 1 Temmuz 2026’dan itibaren sevk irsaliyelerini e-İrsaliye olarak düzenler |
| e-Fatura kullanıcısı, 2025 brüt satış hasılatı 6.800.000 TL | Önceki dönemlerde de sınırı aşmadıysa hasılat ölçütünden zorunlu değil; isterse başvurarak geçebilir (IV.3.2) |
| e-Fatura kullanıcısı, 2026 brüt satış hasılatı 10.000.000 TL | 1 Temmuz 2027’den itibaren zorunlu |
Hasılat ölçütünün yanında faaliyete bağlı zorunluluklar (EPDK lisansı gerektiren ÖTV’li ürünler, maden, şeker, demir-çelik, gübre, sebze ve meyve komisyonculuğu gibi) ve GİB’in yazılı bildirimle getirdiği zorunluluk da vardır (IV.3.5).
e-İrsaliye kullanan satıcı için dört kural öne çıkar. Bir: e-İrsaliye malın fiilî sevkinden önce düzenlenir ve GİB sistemlerine başarıyla iletilir (V.5.3). İki: alıcı uygulamaya kayıtlı olmasa da belge e-İrsaliye olarak düzenlenir; alıcıya isteğine göre elektronik ya da kâğıt olarak verilir. Üç: sevk sırasında araçta e-İrsaliyenin bir kâğıt çıktısı bulunur ya da belge elektronik olarak görüntülenebilir. Dört: fatura sevkten önce kesildiyse e-İrsaliyede faturanın tarihi ve numarası yer alır. Kılavuzun 15.33 bölümüne göre nihai tüketiciye düzenlenen e-İrsaliyede müşteri kimlik numarasını paylaşmak istemezse ilgili alana 11 adet 1 rakamı yazılır.
e-İrsaliyede bulunması zorunlu bilgiler IV.3.3’te sayılır: düzenleme tarihi ve belge numarası; düzenleyenin adı ya da unvanı, adresi, vergi dairesi ve vergi kimlik numarası; müşterinin adı ya da unvanı, iş yeri adresi ve farklıysa teslimat adresi; taşınan malın türü ve miktarı; fiilî sevk tarihi ile saat ve dakika olarak sevk zamanı. Kılavuzun 9. bölümü bunlara taşıyıcı bilgisini ekler: aracın plakası ve şoförün kimliği ya da taşımayı yapan kargo firmasının bilgileri.
Düzenlemeyenin cezası: 2026 tutarları
VUK md. 353’ün birinci fıkrasının 2 numaralı bendi sevk irsaliyesinin düzenlenmemesini, kullanılmamasını, bulundurulmamasını, gerçeğe aykırı düzenlenmesini ve elektronik düzenlenmesi gerekirken kâğıt düzenlenmesini özel usulsüzlük cezasına bağlar. Ceza belge başına maktu tutardır ve bir takvim yılındaki tespit sayısına göre artar. Aşağıdaki tutarlar 588 sıra no.lu VUK Genel Tebliğiyle 1 Ocak 2026’dan geçerlidir.
| 2026’da tespit sırası | Belge başına ceza |
|---|---|
| 1. tespit | 14.000 TL |
| 2. tespit | 28.000 TL |
| 3. tespit | 43.000 TL |
| 4. tespit | 57.000 TL |
| 5. tespit | 70.000 TL |
| 6. ve sonraki tespitler | 140.000 TL |
Üst sınır: bir belge türü için her tespitte 1.400.000 TL, bir takvim yılında 14.000.000 TL (VUK md. 353/2 ve Kanuna ekli 2 sayılı cetvel).
Kurgusal örnek: yılın ilk denetiminde bir araçtaki 3 ayrı sevkin irsaliyesiz olduğu tespit edilsin. Madde, tek tespitte birden fazla belge eksikse her belge için ayrı ceza kesileceğini, ancak bunun tek tespit sayılacağını söyler. Ceza 3 × 14.000 TL = 42.000 TL olur; aynı yıl içindeki bir sonraki tespit ikinci tespit sayılır ve belge başına 28.000 TL uygulanır. e-İrsaliye zorunluluğu olan satıcının kâğıt irsaliye düzenlemesi de aynı bent kapsamındadır (509 sıra no.lu tebliğ IV.3.7).
Satıcı ne yapmalı?
- Belge yolunuzu seçin: faturayı kargoya verirken kesiyorsanız irsaliye yerine geçen fatura çıktısı; sonradan kesiyorsanız sevk irsaliyesi ya da e-İrsaliye.
- Fatura çıktısını kullanıyorsanız dört koşulu şablona yerleştirin: saat-dakika, “İrsaliye yerine geçer.” ifadesi, imza ve teslim anında düzenleme.
- Çıktıyı ya da irsaliyeyi paketin içine veya üstüne koyun; faturayı ayrıca alıcıya elektronik iletin.
- Depo, şube ve mağaza arasındaki her taşımada, satış olmasa da sevk irsaliyesi düzenleyin.
- Her yıl sonunda brüt satış hasılatınızı 10 milyon TL sınırıyla karşılaştırın; aştıysanız izleyen yılın 1 Temmuz’una kadar e-İrsaliye başvurusunu ve hazırlığını tamamlayın.
- e-İrsaliye kullanıyorsanız belgeyi araç yola çıkmadan önce düzenleyin ve GİB’e iletildiğini kontrol edin.
Bu sayfa genel bilgi verir. Konsinye satış, ihracat sevki ya da fason üretim gibi özel taşımalarda belge düzenini mali müşavirinizle birlikte kurun.
İlgili rehberler
Sık sorulanlar
Kargoyla gönderdiğim siparişte sevk irsaliyesi kesmem gerekir mi?
e-Arşiv fatura irsaliye yerine geçer mi?
e-İrsaliye ciro sınırı kaç TL?
Sevk irsaliyesi kesmemenin cezası 2026’da ne kadar?
Müşteri ürünü kendisi teslim alırsa irsaliye gerekir mi?
Kendi depoma ya da şubeme mal taşırken irsaliye gerekir mi?
Vergi ve belge: öteki rehberler
Tümü ›- Ayakkabı ve çanta satışında hangi NACE kodu kullanılır?
- Basit usul ve işletme hesabında e-arşiv zorunluluğu 2027
- E-arşiv fatura nasıl iptal edilir, itiraz nasıl bildirilir?
- E-defter zorunluluğu 2027: kimler, ne zaman geçmeli?
- 2026–2027’de e-fatura ve e-arşive kimler geçmeli?
- E-irsaliye zorunluluğu 2027: kimler, ne zaman geçmeli?
- E-ticaret NACE kodları listesi 2026
- İnternetten satış için NACE kodu nedir, 2026’da hangisi seçilir?
- Pazaryeri ödemesinde e-ticaret stopajı nasıl hesaplanır?
- E-ticarette fatura nasıl kesilir?
- İnternetten satışta yazar kasa kullanmak zorunlu mu?
- Elektronik satışı için hangi NACE kodu seçilir?



















