Cari hesap mutabakat mektubu nasıl yazılır?
Tedarikçinizle ya da müşterinizle bakiyeyi karşılaştırmak için kullanacağınız iki mutabakat yazısını taslak olarak hazırladık. Hangi itiraz süresinin hangi durumda işlediğini ve BA-BS bildirimi kalktıktan sonra neyin değiştiğini madde numaralarıyla anlattık.
Kısa cevap
- Cari hesap mutabakat mektubu, iki işletmenin belirli bir tarihteki borç ve alacak bakiyesini karşılaştırdığı yazıdır; bakiye bildirimi ve karşı tarafın dolduracağı yanıt bölümünden oluşur.
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 94/2'deki bir aylık itiraz süresi, yazılı cari hesap sözleşmesi (md. 89) bulunan ilişkilerde işler. Açık hesap çalışmak tek başına bu sözleşme değildir.
- Form Ba ve Form Bs bildirimi Eylül 2024 döneminden itibaren verilmiyor (565 sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği). "BA-BS mutabakatı" artık beyan hazırlığı değil, isteğe bağlı bir fatura karşılaştırmasıdır.
- Mutabakat yazılarını saklayın: ticari mektuplar 10 yıl (Türk Ticaret Kanunu md. 82), defter ve vesikalar 5 yıl (213 sayılı Vergi Usul Kanunu md. 253).
Mutabakat mektubu nedir, kime ve ne zaman gönderilir?
Mutabakat mektubu, kendi defterinizde görünen bakiyeyi karşı tarafa bildirip onun kayıtlarıyla uyuşup uyuşmadığını sorduğunuz yazıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) md. 64/1, tacirin defterlerinde borç ve alacak ilişkilerini açıkça görülebilir biçimde ortaya koymasını ister. Md. 66 ise her faaliyet döneminin sonunda alacakları ve borçları eksiksiz ve doğru gösteren bir envanter çıkarılmasını öngörür. Mutabakat mektubu bu kayıtların doğruluğunu karşı tarafla sınamanın pratik yoludur.
TTK, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) metinlerinde "mutabakat mektubu" adıyla düzenlenmiş bir belge ya da zorunlu bir form yoktur. Biçimini siz belirlersiniz; aşağıdaki örnekler bu yüzden taslaktır.
- Kime: Dönem içinde alış ya da satış yaptığınız ve hesabında hareket bulunan tedarikçilere, bayilere ve kurumsal müşterilere. Bakiyesi sıfır olan ama dönem içinde yoğun işlem yapılan firmaları da listeye alın.
- Ne zaman: Yıl sonu kapanışından önce, 31 Aralık bakiyesi üzerinden gönderin. Yoğun çalıştığınız firmalarla ay ya da üç ay sonlarında ara mutabakat yapmak farkların birikmesini önler.
- Kim hazırlar: Muhasebe kayıtlarınızı tutan kişi ya da mali müşaviriniz cari hesap dökümünü çıkarır; mektubu işletme yetkilisi imzalar.
Pazaryeri hakedişlerinin nasıl hesaplandığı ve ne zaman ödendiği ayrı bir konudur; örnek için Trendyol ödeme takvimi sayfasına bakın. Bu sayfadaki mektuplar doğrudan fatura kestiğiniz ya da fatura aldığınız işletmeler içindir.
"Cari hesap" ile cari hesap sözleşmesi aynı şey mi?
Hayır. Günlük dilde "cari hesap", bir firmayla aranızdaki faturaların ve ödemelerin izlendiği açık hesap kaydıdır. TTK md. 89 ise cari hesap sözleşmesini tanımlar: iki kişinin alacaklarını tek tek istemekten karşılıklı vazgeçip bunları alacak ve borç kalemlerine çevirerek, hesap kesildiğinde çıkacak artan tutarı isteyebileceklerine ilişkin sözleşmedir. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre bu sözleşme yazılı yapılmadıkça geçerli olmaz.
Bu ayrım itiraz süresi için önemlidir. TTK md. 94/2'ye göre saptanan artan tutarı gösteren cetveli alan taraf, aldığı tarihten itibaren bir ay içinde noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla ya da güvenli elektronik imza içeren bir yazıyla itiraz etmezse bakiyeyi kabul etmiş sayılır. Hesap devresi hakkında sözleşme ya da ticari teamül yoksa her takvim yılının son günü hesabın kapatılma günü kabul edilir. Madde, "Cari Hesap" başlıklı kısımda, cari hesap sözleşmesinin bakiyesini düzenler.
| Durum | Hangi kural işler? | Süre |
|---|---|---|
| Yazılı cari hesap sözleşmeniz var, bakiye cetveli aldınız | TTK md. 94/2: sayılan yollardan biriyle itiraz edilmezse bakiye kabul edilmiş sayılır | Cetveli aldığınız tarihten itibaren 1 ay |
| Açık hesap çalışıyorsunuz, yazılı cari hesap sözleşmesi yok | Mutabakat mektubu için kanunda özel bir itiraz süresi yoktur; mektupta verdiğiniz yanıt süresi bir ricadır | Mektupta yazdığınız süre |
| Size fatura geldi, içeriği hatalı | TTK md. 21/2: itiraz edilmezse fatura içeriği kabul edilmiş sayılır | Faturayı aldığınız tarihten itibaren 8 gün |
Kaynak: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 21/2, 89 ve 94 (mevzuat.gov.tr, erişim 10.11.2026).
Yazılı cari hesap sözleşmeniz yoksa, mektuba "şu kadar gün içinde yanıt verilmezse bakiye kabul edilmiş sayılır" yazmanız karşı tarafın susmasını tek başına kabule çevirmez; kanun bu sonucu yalnız md. 94/2'deki durum için öngörür. Böyle bir durumda amaç imzalı yanıt almaktır. Fatura bazındaki itirazlar ayrı bir konudur ve 8 günlük süre bakiye mutabakatını beklemez.
Örnek 1: Dönem sonu bakiye mutabakat mektubu
Mektubu iki bölüm hâlinde hazırlayın: üstte sizin bildiriminiz, altta karşı tarafın işaretleyip imzalayacağı yanıt. Cari hesap dökümünü ekleyin; karşı taraf farkı kalem kalem bulabilsin.
Taslak metin. Boş bırakılan alanları doldurun, işletmenize göre uyarlayın ve kullanmadan önce bir avukata kontrol ettirin.
BA-BS mutabakatı: bildirim kalktı, karşılaştırma sürüyor
Yıllarca "BA-BS mutabakatı" denince, bilanço esasına göre defter tutan işletmelerin her ay verdiği Form Ba (alışlar) ve Form Bs (satışlar) bildirimlerinden önce karşı firmayla belge sayısı ve tutar karşılaştırması anlaşılırdı. Bu bildirimlerin esaslarını 396 sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği belirliyordu; tebliğin 2010'daki metnine göre bildirim haddi katma değer vergisi hariç 5.000 TL idi.
25 Eylül 2024 tarihli ve 32673 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 565 sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği bu uygulamaya son verdi. Tebliğin 2. maddesine göre Eylül 2024 dönemi ve izleyen dönemler için Form Ba ve Form Bs bildirimi verilmez; 3. maddesi 362, 381 ve 396 sıra no.lu tebliğleri aynı dönemden başlamak üzere yürürlükten kaldırdı. Eylül 2024'ten önceki dönemler için eski tebliğler uygulanmaya devam eder. Kavramın geçmişi için Ba-Bs formu sayfasına bakın.
Bu yüzden 2026'da "BA-BS mutabakatı" bir beyan yükümlülüğünün parçası değildir ve eski 5.000 TL haddi bugün için bir sınır değildir. Alış ve satış faturalarını dönemsel olarak karşı tarafla karşılaştırmak yine de yararlıdır: kayda alınmamış fatura, mükerrer kayıt ve işlenmemiş iade faturaları böyle ortaya çıkar. Aşağıdaki yazı bu isteğe bağlı karşılaştırma içindir. İade kayıtlarının nasıl düzenlendiği için iade faturası sayfasına bakın.
Örnek 2: Dönem içi fatura (alış-satış) mutabakat yazısı
Taslak metin. Boş bırakılan alanları doldurun, işletmenize göre uyarlayın ve kullanmadan önce bir avukata kontrol ettirin.
E-posta, KEP ve imza: hangi yolla gönderilir?
Mutabakat mektubu bir karşılaştırma yazısıdır; karşı tarafı temerrüde düşürmez, sözleşmeyi feshetmez. TTK md. 18/3'te sayılan yollar (noter, taahhütlü mektup, telgraf, güvenli elektronik imzalı kayıtlı elektronik posta) temerrüt, fesih ve dönme ihtarları içindir. Mutabakat mektubunu e-postayla gönderebilirsiniz. TTK md. 1525/1, tarafların açıkça anlaşması şartıyla ihbar, itiraz ve benzeri beyanların elektronik ortamda düzenlenip yollanabileceğini belirtir; sürekli çalıştığınız firmalarla sözleşmenize mutabakat yazışmalarının hangi e-posta adresleri üzerinden yapılacağını yazın.
- E-posta: Mektubu imzalı PDF olarak ekleyin, yanıtı da imzalı PDF olarak isteyin. Gövdeye yazılmış "mutabıkız" yanıtını da saklayın.
- KEP: Gönderim ve teslim zamanını belgelemek istediğinizde kullanın. Kayıtlı Elektronik Posta Sistemine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik md. 15/1'e göre KEP delilleri senet hükmündedir ve aksi ispat edilinceye kadar kesin delil sayılır.
- İmza: Yanıtı karşı firmanın yetkilisi imzalamalı. TBK md. 15'e göre güvenli elektronik imza, el yazısıyla atılmış imzanın bütün hukuki sonuçlarını doğurur.
- Cari hesap sözleşmesi varsa: Bakiyeye itirazınızı md. 94/2'de sayılan yollardan biriyle ve bir ay içinde yapın; e-postayla itiraz bu maddedeki yollar arasında sayılmaz.
Mutabakat sonucunda karşı taraf borcu kabul ettiği hâlde ödemiyorsa sonraki adım ihtarnamedir. İmzalı mutabakat yanıtını ihtarın ekine koyun.
Saklama süresi
TTK md. 82'ye göre tacir, aldığı ticari mektupları ve gönderdiği ticari mektupların suretlerini sınıflandırılmış biçimde saklar; ticari mektup, bir ticari işe ilişkin tüm yazışmalardır (md. 82/2). Saklama süresi 10 yıldır (md. 82/5) ve yazışmanın yapıldığı takvim yılının bitişiyle başlar (md. 82/6). VUK md. 253 ise defter tutmak zorunda olanların defter ve vesikalarını, ilgili oldukları yılı izleyen takvim yılından başlayarak 5 yıl saklamasını ister. Mutabakat mektuplarını, yanıtları ve eklerindeki dökümleri uzun olan süreye göre, yani 10 yıl arşivleyin. E-postayla gelen yanıtları da dışa aktarıp aynı klasörde tutun; TTK md. 82/3 belgelerin, okunur hâle getirilebilmeleri ve süre boyunca erişilebilir olmaları şartıyla veri taşıyıcılarda saklanmasına izin verir.
Alan alan açıklama ve sık yapılan hatalar
- Bakiye tarihi: Tek bir gün yazın. "Aralık sonu" gibi ifadeler, o günkü ödemelerin dahil olup olmadığını belirsiz bırakır.
- Bakiyenin yönü: Kimin borçlu olduğunu sözle yazın. Yalnız "B" ya da "A" harfi, iki tarafın kayıtlarında ters anlam taşıdığı için en sık yanlış okunan alandır.
- Dövizli hesaplar: Döviz tutarını ayrı satırda verin; Türk lirası karşılığındaki farklar kur değerlemesinden doğabilir.
- "İhtar değildir" cümlesi: Mektubun amacını netleştirir. Ödeme istiyorsanız bunu mutabakat mektubuna eklemeyin, ayrı yazı gönderin.
- Yanıt bölümü: Karşı tarafın yalnız işaret koyup imzalayacağı kadar basit olsun; yanıt vermeyi kolaylaştırır.
- Ek döküm: Fark, hareket listesi karşılaştırılarak bulunur. Döküm eklemezseniz karşı taraf hangi kalemin eksik olduğunu göremez.
En sık yapılan hata, gelen mutabakat mektubunu kontrol etmeden imzalamaktır. İmzalı "mutabıkız" yanıtı, o bakiyeyi yazılı olarak kabul ettiğinizi gösteren bir belgedir ve TBK md. 154'e göre borçlunun borcu ikrar etmesi zamanaşımını keser. İkinci hata, yanıt gelmeyen mektubu "kabul edildi" saymaktır. Üçüncüsü, farkı bulduktan sonra düzeltme kaydını yapmamak ve aynı farkı bir sonraki döneme taşımaktır. Fark bir teslimatın ya da iadenin belgesinden kaynaklanabilir; teslimleri teslim tutanağıyla kayda bağlamak ve fiyat koşullarını fiyat teklifinde yazılı tutmak mutabakatı kolaylaştırır.
İlgili rehberler
Sık sorulanlar
Cari hesap mutabakat mektubu göndermek zorunlu mu?
Mutabakat mektubuna kaç gün içinde cevap verilmeli?
Mutabakat mektubuna cevap verilmezse bakiye kabul edilmiş sayılır mı?
BA-BS mutabakatı 2026'da hâlâ yapılıyor mu?
Mutabakat e-postayla yapılabilir mi?
Mutabakat mektupları kaç yıl saklanır?
Formlar ve yazışmalar: öteki rehberler
Tümü ›- Cayma hakkı bildirim formu nasıl kullanılır?
- Fiyat teklifi nasıl hazırlanır? Kopyalanabilir örnek
- İhtarname nasıl yazılır? İki hazır örnek
- Kargo hasar tespit tutanağı nasıl hazırlanır?
- KVKK ilgili kişi başvuru formu nasıl hazırlanır?
- Marka yetki belgesi ve muvafakatname örneği nasıl hazırlanır?
- Müşteri şikâyetine yanıt örnekleri: altı kopyalanabilir metin
- Olumsuz yoruma yanıt örnekleri ve yorum silme kuralları
- Sipariş ve kargo bilgilendirme mesajı örnekleri (e-posta ve SMS)
- Ürün açıklaması örnekleri: dört kategori için şablon
- Paket içine konacak ürün iade formu nasıl hazırlanır?
- Ürün teslim tutanağı nasıl hazırlanır?






















