İade faturası nasıl kesilir?
İade faturasını satıcı değil, malı geri veren ve fatura düzenlemek zorunda olan alıcı keser. Alıcı tüketiciyse iade faturası kesilmez; satıcı gider pusulası yolunu kullanır. Süre, KDV ve tevkifat kuralları aşağıda madde numaralarıyla yer alıyor.
Kısa cevap
- İade faturasını, malı geri veren ve fatura düzenlemek zorunda olan alıcı keser; Gelir İdaresi Başkanlığının (GİB) e-Fatura kod listesinde fatura tipi “IADE”dir.
- Süre 7 gündür: iade faturası da bir faturadır ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) md. 231/5 uyarınca malın tesliminden itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenir.
- Tüketici iade faturası kesemez. Satıcı 7 gün içinde gider pusulası düzenler ya da tüketicinin iade bölümünü doldurup imzaladığı e-Arşiv fatura çıktısını alır (VUK md. 234; 509 sıra no.lu tebliğ IV.2.4.5).
- KDV, iadenin gerçekleştiği dönemde ve ilk satıştaki oranla düzeltilir; malın fiilen işletmeye girmesi şarttır (3065 sayılı Kanun md. 35; KDV Genel Uygulama Tebliği III/C-6.1).
- Tevkifatlı satışın iadesinde düzeltme yalnız tevkifata tabi tutulmayan KDV üzerinden yapılır; e-Faturada tip “TEVKIFATIADE” olur.
İade faturasını kim, hangi durumda keser?
213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) md. 229’a göre fatura, satılan mal karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı gösteren belgedir. Mal geri verildiğinde bu kez alıcı malı satıcıya teslim eder ve belgeyi o düzenler. Gelir İdaresi Başkanlığının (GİB) UBL-TR Kod Listeleri kılavuzu (bölüm 1.4) “IADE” tipini, bir malın iadesi amacıyla alıcı tarafından düzenlenen fatura olarak tanımlar. GİB’in Ticari Fatura Senaryosu kılavuzu da iade faturasının “tamamıyla yeni bir fatura” olduğunu yazar. Yani iade faturası ilk faturayı silmez; ona bağlı ikinci bir belgedir. Terimin kısa tanımı için iade faturası sözlük sayfasına bakabilirsiniz.
Belgeyi kimin düzenleyeceğini alıcının vergi durumu belirler. VUK md. 232 birinci ve ikinci sınıf tüccarları, kazancı basit usulde tespit edilenleri ve defter tutmak zorunda olan çiftçileri fatura vermekle yükümlü tutar. Bu gruptaki alıcı malı geri verirken iade faturası keser. Fatura düzenleme zorunluluğu olmayan alıcıda, örneğin nihai tüketicide, belgeyi malı geri alan satıcı düzenler: VUK md. 234’teki gider pusulası.
| Malı geri veren | Belge | Belgeyi düzenleyen | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Şirket, şahıs işletmesi, basit usul mükellefi | İade faturası (e-Fatura ya da e-Arşiv Fatura) | Malı geri veren alıcı | VUK md. 229, 232; GİB Kod Listeleri 1.4 |
| Nihai tüketici | Gider pusulası ya da iade bölümü doldurulmuş e-Arşiv fatura çıktısı | Satıcı (çıktıda iade bölümünü tüketici doldurur ve imzalar) | VUK md. 234; 509 sıra no.lu tebliğ IV.2.4.5 |
| Belge düzenleme zorunluluğu olmayan öteki alıcılar | Gider pusulası | Satıcı | VUK md. 234/1 |
Tablo mal iadesini kapsar. Hatalı kesilmiş faturanın iptali ve faturaya itiraz ayrı işlemlerdir.
“7 gün” hangi kuraldır? Süreleri karıştırmayın
İade faturası için kanunda ayrı bir süre maddesi yoktur. İade faturası da bir fatura olduğundan VUK md. 231/5’teki genel kural geçerlidir: fatura, malın teslimi tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde düzenlenir; bu sürede düzenlenmeyen fatura hiç düzenlenmemiş sayılır. İadede teslim, alıcının malı satıcıya geri vermesidir. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu md. 2/1, gönderilen malın taşıyıcıya verilmesini de teslim sayar. Günlerin nasıl sayıldığını fatura kesme süresi sayfasında anlattık.
| Süre | Neyin süresi | Dayanak |
|---|---|---|
| 7 gün | Faturanın (iade faturası dahil) malın tesliminden itibaren düzenlenmesi | VUK md. 231/5 |
| 7 gün | Gider pusulasının malın tesliminden itibaren düzenlenmesi | VUK md. 234, dördüncü fıkra |
| 8 gün | Faturayı alanın fatura içeriğine itiraz etmesi; itiraz etmeyen içeriği kabul etmiş sayılır | 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 21/2 |
| 14 gün | Caymada satıcının bedeli tüketiciye geri ödemesi | Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 12 |
8 günlük itiraz süresi faturanın içeriğiyle ilgilidir; mal iadesinin belgesini düzenleme süresi değildir.
e-Fatura ve e-Arşivde iade faturası nasıl düzenlenir?
Alıcı ve satıcı e-Fatura kullanıcısıysa iade faturası da e-Fatura olur. GİB’in Ticari Fatura Senaryosu kılavuzuna göre iade faturası, fatura tipi alanından iade seçeneği kullanılarak düzenlenir. İade edilen mala ait satış faturasının tarihi, numarası, evrensel tekil tanımlama numarası (ETTN) ve iade nedeni açıklama bölümüne yazılır. Satış faturasının bilgileri “BillingReference” alanına girilerek iki belge birbirine bağlanabilir.
Senaryo farkı şudur: Temel Fatura senaryosunda faturaya itiraz e-Fatura sistemi dışında, harici yollarla yapılır. Ticari Fatura senaryosunda alıcı faturayı “RED” uygulama yanıtıyla reddedebilir. Fatura yasal defterlere kaydedildikten sonra ortaya çıkan iadede ise iade faturası, iade nedeninin yazıldığı “IADE” uygulama yanıtıyla birlikte gönderilir. Kılavuza göre gönderilen iade faturasına yeniden “KABUL” ya da “RED” yanıtı verilemez; bu işlemler harici yollardan yapılır.
e-Fatura kullanıcısı olmayan mükellef de iade faturasını elektronik düzenler. 509 sıra no.lu VUK Genel Tebliği IV.2.4.3 uyarınca e-Arşiv uygulamasına dahil olmayanların faturaları 1 Ocak 2026’dan itibaren tutarına bakılmaksızın GİB portalından ya da özel entegratör üzerinden e-Arşiv Fatura olarak kesilir. Basit usul ve işletme hesabı esasına göre defter tutanlarda 31 Aralık 2026’ya kadar yalnız vergiler dahil 3.000 TL’yi aşan faturalar bu kapsamdadır. Kimin hangi belgeyi düzenleyeceği e-Fatura geçiş sınırı sayfasında yer alıyor.
- İlk satış faturasını bulun: tarih, numara ve ETTN.
- Geri verilen kalemleri ve adetleri belirleyin; yalnız bunları faturaya yazın.
- Fatura tipini “IADE” seçin; tevkifatlı satışın iadesinde “TEVKIFATIADE”.
- Birim fiyatı ve KDV oranını ilk faturadaki gibi girin.
- Açıklamaya ilk faturanın tarih ve numarasını, iade nedenini yazın.
- Faturayı malın geri verildiği tarihten itibaren 7 gün içinde düzenleyip gönderin.
Tüketici iadesinde belge: gider pusulası ve e-Arşiv iade bölümü
Tüketici fatura düzenleyemez; bu nedenle ondan iade faturası istenmez. 509 sıra no.lu tebliğ IV.2.4.5’e göre internet satışına ait e-Arşiv faturada bir iade bölümü bulunur: malı iade edenin adı soyadı, adresi, imzası ile iade edilen malın cinsi, miktarı, birim fiyatı ve tutarı. Müşteri kendisine elektronik iletilen faturanın çıktısını alır, iade bölümünü doldurup imzalar ve malla birlikte geri gönderir. Bu belge, satıcının düzenleyeceği gider pusulasının yerine geçer.
Müşteri çıktıyı göndermediyse satıcı gider pusulası düzenler. Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği I/B-11.1 bu belgeyi “gider makbuzu” adıyla anar: satıcı tüketiciye bedeli KDV dahil geri öder; belgede iade edilen malın KDV’sini satış bedelinden ayrı gösterir ve bu tutarı indirim konusu yapar. Alış belgesi geri alınamıyorsa bu durum gider pusulasına açıkça yazılır. İade edilen malın yerine başka mal veriliyorsa yeni mal için ayrıca fatura kesilir. VUK md. 234’ün beşinci fıkrası, bedelin banka ya da ödeme kuruluşu aracılığıyla iade edildiği durumda bu kurumların belgesinin, gerekli bilgileri taşıması koşuluyla gider pusulası yerine geçmesine de izin verir. Ayrıntı gider pusulası rehberinde.
KDV, kısmi iade ve tevkifat nasıl gösterilir?
3065 sayılı Kanun md. 35’e göre mal iadesinde satıcı borçlandığı vergiyi, alıcı indirdiği vergiyi, iadenin gerçekleştiği dönemde düzeltir. Şart şudur: iade edilen mal fiilen işletmeye girmiş olmalı, bu giriş defter kayıtlarında ve beyannamede gösterilmelidir. KDV Genel Uygulama Tebliği III/C-6.1’e göre oran sonradan değişmiş olsa bile düzeltme, ilk teslimin yapıldığı tarihte geçerli olan oranla yapılır. Kısmi iadede yalnız geri verilen kalemler faturaya yazılır; kılavuz, malın tümünün ya da belirli kalemlerinin iade edilebildiğini belirtir.
| Kurgusal örnek | Adet × birim fiyat | Matrah | KDV (%20 varsayım) | Toplam |
|---|---|---|---|---|
| İlk satış faturası | 10 × 500 TL | 5.000 TL | 1.000 TL | 6.000 TL |
| İade faturası (3 adet geri verildi) | 3 × 500 TL | 1.500 TL | 300 TL | 1.800 TL |
| Alıcıda kalan satış | 7 × 500 TL | 3.500 TL | 700 TL | 4.200 TL |
Tutarlar ve %20 oranı örnek içindir. İade faturası kalemi: ürün adı, 3 adet, 500 TL birim fiyat; açıklamada ilk faturanın tarih ve numarası. Oranı KDV hesaplama aracıyla sınayabilirsiniz.
KDV tevkifatı uygulanmış satışın iadesi farklıdır. KDV Genel Uygulama Tebliği I/C-2.1.4.1’e göre düzeltme, hesaplanan verginin tevkifata tabi tutulmayan kısmı üzerinden yapılır. Tebliğin kendi örneğinde 500.000 TL’lik teslimde 50.000 TL KDV hesaplanmış, bunun 5.000 TL’si satıcıya ödenmiş, 45.000 TL’si alıcı tarafından tevkif edilmiştir. Malın beşte biri iade edildiğinde alıcı satıcıdan 101.000 TL geri alır: 100.000 TL bedel ve 1.000 TL KDV. Tevkif edilip beyan edilmiş tutar için düzeltme yapılmaz. e-Faturada bu belgenin tipi “TEVKIFATIADE”dir. Tutarları KDV tevkifatlı fatura hesaplama aracıyla kontrol edebilirsiniz.
Pazaryeri siparişlerinde iade belgesi
Pazaryerinde kural değişmez; belgeyi alıcının kim olduğu belirler. Müşteri tüketiciyse gider pusulası ya da iade bölümü doldurulmuş e-Arşiv çıktısı kullanılır. Müşteri şirketse ve ürünü kurumsal fatura ile aldıysa iade faturasını o keser. İadenin panelde nasıl açıldığı, hangi sürede onaylandığı ve kesintilerin nasıl geri döndüğü her pazaryerinde farklıdır: Trendyol iade süreci, Hepsiburada iade süreci, n11 iade süreci ve Amazon Türkiye iade süreci sayfalarına bakın. Pazaryeri siparişinin satış faturası için Trendyol’da fatura ve Hepsiburada’da fatura rehberleri var.
Satıcı ne yapmalı?
- İade talebi geldiğinde alıcının türünü belirleyin: fatura düzenlemek zorunda olan mükellef mi, tüketici mi?
- Mükellef alıcıdan iade faturasını isteyin; malın size geri verildiği tarihten itibaren 7 günlük süreyi takip edin.
- Tüketici iadesinde iade bölümü doldurulmuş e-Arşiv çıktısını alın; yoksa 7 gün içinde gider pusulası düzenleyin ve KDV’yi ayrı gösterin.
- Gelen malı sayın, stok girişini yapın; KDV düzeltmesini malın işletmeye girdiği dönemin kayıtlarına ve beyannamesine alın.
- İlk fatura, iade belgesi, stok girişi ve geri ödeme kaydını aynı sipariş numarasıyla eşleştirip saklayın.
- Tedarikçinize mal iade ediyorsanız alıcı sizsiniz: iade faturasını siz kesin, tipini “IADE” seçin ve ilk faturaya atıf yapın.
Bu sayfa genel bilgi verir. İhraç kayıtlı satış, özel matrah, fiyat farkı gibi özel durumlarda belgeyi mali müşavirinizle birlikte kurun.
İlgili rehberler
Sık sorulanlar
İade faturası kaç gün içinde kesilir?
Tüketici iade faturası kesebilir mi?
KDV oranı değiştiyse iade faturasında hangi oran yazılır?
Malın bir kısmı iade edilirse fatura nasıl kesilir?
Tevkifatlı faturanın iadesinde KDV nasıl düzeltilir?
İade faturası ile fatura iptali aynı şey mi?
Vergi ve belge: öteki rehberler
Tümü ›- Ayakkabı ve çanta satışında hangi NACE kodu kullanılır?
- Basit usul ve işletme hesabında e-arşiv zorunluluğu 2027
- E-arşiv fatura nasıl iptal edilir, itiraz nasıl bildirilir?
- E-defter zorunluluğu 2027: kimler, ne zaman geçmeli?
- 2026–2027’de e-fatura ve e-arşive kimler geçmeli?
- E-irsaliye zorunluluğu 2027: kimler, ne zaman geçmeli?
- E-ticaret NACE kodları listesi 2026
- İnternetten satış için NACE kodu nedir, 2026’da hangisi seçilir?
- Pazaryeri ödemesinde e-ticaret stopajı nasıl hesaplanır?
- E-ticarette fatura nasıl kesilir?
- İnternetten satışta yazar kasa kullanmak zorunlu mu?
- Elektronik satışı için hangi NACE kodu seçilir?



















