E-ticaret için açık rıza metni nasıl hazırlanır?
Açık rıza her işlem için istenmez; belirli bir amaç için özgür ve bilgilendirilmiş seçim olmalıdır. Bu örnek, alışveriş geçmişiyle hesap içi ürün önerisi oluşturulan isteğe bağlı bir faaliyeti aydınlatmadan ayrı ele alır.
Kısa cevap
- 6698 sayılı Kanun madde 3 uyarınca rıza belirli konuya, bilgilendirmeye ve özgür iradeye dayanır.
- 2026/347 sayılı ilke kararı açık rıza ile aydınlatmanın ayrı metin ve beyanlarla sunulmasını ister.
- Başka işleme şartıyla yürütülen sipariş veya kanuni kayıt işlemi için ayrıca açık rıza istemeyin.
- Geri alma ulaştığında rızaya bağlı faaliyet ileriye yönelik durdurulur.
Bu örnek hangi işlem için kullanılabilir?
Açık rıza, her müşteri formuna eklenecek genel bir izin değildir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu madde 3/1-a kapsamında belirli konuya, bilgilendirmeye ve özgür iradeye dayanır. Önce veri işleme amacını ve hukuki şartı belirleyin. Bu örnek, gerekli hukuki değerlendirme yapıldıktan sonra açık rızaya dayandırılan, üyelik hesabında alışveriş geçmişinden kişiselleştirilmiş ürün önerisi oluşturma amacı içindir. Siparişin kurulması, faturalanması ve teslimi bu seçimin dışında tutulur. Sitenizde böyle bir faaliyet yoksa metni sırf örnek bulunduğu için eklemeyin.
Örnekteki kişiselleştirme, müşteri hesabındaki ürün önerileriyle sınırlıdır. SMS veya e-posta gönderimi, üçüncü taraf reklam ağına aktarım, çerezle site dışı takip ve özel nitelikli veri işleme bu örneğin kapsamına alınmamıştır. Farklı bir faaliyet varsa önce veri akışını ayrı inceleyin. Çerez politikası ve ticari ileti onay metni farklı süreçlere hizmet eder. Tek bir genel rıza cümlesiyle bu amaçların tamamını bir araya getirmeyin; tüketicinin neyi seçtiği açıkça anlaşılmalıdır.
Hangi işlemlerde açık rıza istenmemeli?
KVKK’nın kişisel veri işleme şartları açıklaması, Kanun madde 5 kapsamındaki diğer şartların önce değerlendirilmesini ister. Sözleşmenin kurulması veya ifası için gerekli veri işleme ile hukuki yükümlülüğün yerine getirilmesi için zorunlu işleme bunlara örnektir. Sipariş adresinin teslimat için kullanılması veya fatura kaydının kanuni yükümlülük kapsamında tutulması değerlendirilirken gereklilik ve kapsam önemlidir. Başka uygun şart varken yalnız güvence olsun diye ayrıca açık rıza istemeyin. Pazarlama amacıyla fazladan veri kullanmayı da sipariş için zorunlu işlem diye sınırsızlaştırmayın.
Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 18 Şubat 2026 tarihli ve 2026/347 sayılı ilke kararına ilişkin duyuru, açık rıza dışındaki şartlarla yürütülen işlemde ayrıca açık rıza metni sunulmaması gerektiğini açıklar. Hukuki sebep, müşterinin kabul etmesi kolay olsun diye sonradan seçilen bir etiket değildir. Aynı verinin fatura saklama amacı ile isteğe bağlı öneri profili amacı farklı faaliyetlerdir. Başlangıçta her amaç için hangi şartın uygulandığını belirleyin. Rıza geri alındığında, rızaya bağlı faaliyeti başka sebebe sonradan taşıyarak sürdürme yöntemi kurmayın.
Aydınlatma ve açık rıza ayrı nasıl sunulur?
Kanun madde 10 bilgilendirmeyi; Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ madde 5/1-f ise aydınlatma ile rızanın ayrı yerine getirilmesini düzenler. 2026/347 sayılı ilke kararı duyurusu, aynı sayfada bulunabilseler de farklı başlıklar ve ayrı beyanlarla sunulmalarını ister. KVKK aydınlatma metni veri sorumlusu, amaç, alıcılar, yöntem, hukuki sebep ve hakları açıklamalıdır. Bu bilgiyi sunmak için önce müşterinin onayını beklemeyin. Aydınlatmanın okunduğu geri bildirimle veri işlemeye verilen rızayı tek kutuda birleştirmeyin.
Rıza seçimini üyelik, ödeme veya teslimat için zorunlu adım yapmayın; örnekteki kişiselleştirme isteğe bağlıdır. Kurumun açık rıza açıklaması olumlu irade beyanı ve veri sorumlusunun ispat yükünü vurgular. Başlangıçta boş seçenek kullanmak, müşterinin etkin kararını kaydetmeye uygun bir uygulamadır. Sessizliği, sayfaya girmeyi veya genel kullanım koşullarını kabul etmeyi ayrıca bu amaç için verilmiş rıza saymayın. Aynı ekranda başka isteğe bağlı amaçlar bulunuyorsa bunları tek seçimle topluca kabul ettirmek yerine ayrı değerlendirin.
Kopyalanabilir açık rıza metni örneği
Örnek, yalnız tanımlanan faaliyet gerçekten varsa ve uygulanabilir işleme şartı açık rıza olarak belirlenmişse uyarlanır. Köşeli parantezleri doldurun. Yeni bir amaç, veri türü veya aktarım ekleniyorsa metni ve hukuki değerlendirmeyi yeniden hazırlayın; mevcut rızanın kapsamını otomatik genişletmeyin.
Örnekteki bölümler neden var?
- Somut amaç: ilgi alanı profili ve hesap içi öneri anlatılır; her türlü pazarlama gibi sınırsız izin alınmaz.
- Veri kapsamı: öneri için kullanılan gerçek veri türleri gösterilir; kimlik fotokopisi veya tam ödeme bilgisi gibi ilgisiz veriler eklenmez.
- Ayrı aydınlatma: bilgi sunumu ile isteğe bağlı karar birbirinden ayrılır.
- Hizmetten bağımsızlık: müşterinin reddetme seçeneği fiilen korunur.
- Geri alma: başvurunun gerçekten izleneceği kanal gösterilir ve rızaya bağlı işlem durdurulur.
- Sürüm kaydı: hangi metin için hangi seçim yapıldığını ispatlamaya yardımcı olur.
Bu alanların yalnız kâğıt üzerinde doğru olması yeterli değildir. Müşteri rıza vermeden kişiselleştirme çalışıyorsa metindeki seçimin gerçek etkisi yoktur. Hesap ayarıyla profil oluşturma sisteminin aynı tercihi kullandığını kontrol edin. Profil güncellemelerinin ve öneri gösteriminin hangi işlemde başladığını inceleyin. Ret veren hesapla rıza veren hesabı ayrı deneyin; her iki durumda üyelik ve sipariş akışının çalıştığını doğrulayın. Üyelik sözleşmesi içindeki genel kabul, bu ayrı rıza seçimini sessizce yeniden etkinleştirmemelidir.
Geri alma, kayıt ve yurt dışı aktarım
KVKK’nın açık rıza açıklamasına göre geri alma ileriye yönelik sonuç doğurur; beyan veri sorumlusuna ulaştığında rızaya bağlı faaliyet durdurulmalıdır. Bu nedenle yalnız kutunun işaretini kaldıran, fakat arka plandaki profili güncellemeyi sürdüren akışı düzeltin. Rızanın alınma ve geri alınma zamanlarını, metin sürümünü ve ilgili hesabı eşleştirin. Kayıt saklama süresini tüm işletmeler için rastgele tek yıl sayısıyla belirlemeyin. Amaç, gereklilik ve uygulanabilir yükümlülükler üzerinden değerlendirin; rıza kaydı tutmayı sınırsız pazarlama kaydı saklama iznine çevirmeyin.
Yurt dışına veri aktarımı varsa Kanun madde 9 ayrıca uygulanır. Kurumun güncel açıklaması yeterlilik kararı, uygun güvenceler ve arızi istisnaları birbirinden ayırır. Her yabancı hizmete düzenli aktarımı genel açık rızayla otomatik çözülen bir işlem saymayın. Bu örnek aktarım mekanizması kurmaz. Gerçek sağlayıcıları, ülkeleri, erişimleri ve sözleşmeleri ayrı inceleyin. Özel nitelikli veri işleniyorsa madde 6 da ayrıca değerlendirilir; örnekte böyle veri toplanmasına izin veren bir alan bulunmamaktadır.
Satıcı için son uygulama kontrolü
Yayına almadan önce veri envanteriyle örneği karşılaştırın. Gerçekte kullanılmayan veri alanını çıkarın; çalışan geri alma kanalı bulunmuyorsa önce o süreci kurun. Aydınlatma ile rıza ekranının mobil görünümünü ve ayrı kayıtlarını kontrol edin. İşletme değişikliği, yeni amaç veya yeni sağlayıcı geldiğinde eski rızayı yeni her işlem için yeterli saymayın. E-ticarette KVKK rehberi ve gerçek faaliyet dosyanızla birlikte değerlendirin; yalnız metnin tarihini güncellemek eksik bir veri akışını hukuka uygun hale getirmez.