Ajans ve serbest çalışan hizmet sözleşmesi örneği
E-ticaret işletmesinin ajansla ya da serbest çalışanla imzalayacağı sözleşme taslağı, mali haklar devir tutanağı ve madde açıklamaları. Serbest meslek makbuzunda %20 gelir vergisi kesintisi, reklam hizmetinde 3/10 KDV tevkifatı ve fikrî hak devrinin yazılı şartı kaynaklarıyla.
Kısa cevap
- Belirli bir sonucun teslim edildiği işler (site, logo, ürün fotoğrafı) eser sözleşmesidir (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, TBK md. 470). Süreklilik taşıyan iş görme (reklam ve sosyal medya yönetimi) vekâlet hükümlerine tabidir (md. 502). TBK'deki “hizmet sözleşmesi” (md. 393) ise işçi–işveren ilişkisidir.
- Tasarım, fotoğraf, metin ve yazılımın mali hakları ücret ödenince kendiliğinden size geçmez. Devir yazılı olmalı ve devredilen haklar ayrı ayrı gösterilmelidir (5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu md. 52).
- Serbest meslek erbabı her tahsilat için serbest meslek makbuzu verir (213 sayılı Vergi Usul Kanunu md. 236). Ödemeyi yapan işletme %20 gelir vergisi keser (193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu md. 94/2, 2009/14592 sayılı Karar).
- Ticari reklam hizmeti alan KDV mükellefi, hesaplanan KDV'nin 3/10'unu tevkif eder. İşlemin KDV dâhil bedeli 2026'da 12.000 TL'yi aşmıyorsa tevkifat uygulanmaz.
- Vekâlet niteliğindeki sözleşmeyi iki taraf da her zaman sona erdirebilir (TBK md. 512). Eser sözleşmesinde iş sahibi, yapılan kısmın karşılığını ve yüklenicinin zararını ödeyerek feshedebilir (md. 484).
Bu sözleşme hangi işler içindir?
Örnek, e-ticaret işletmesinin dışarıdan aldığı işler içindir: reklam hesabı yönetimi, sosyal medya yönetimi, web sitesi ya da tema geliştirme, ürün fotoğrafı ve video çekimi, metin yazımı. Karşı taraf bir ajans (şirket) ya da kendi adına çalışan serbest çalışan olabilir. Bu tür sözleşmeler için kanun yazılı şekil aramaz (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, TBK md. 12); ancak fikrî hakların devri yazılı olmak zorunda olduğundan sözleşmeyi yazılı yapmanız gerekir. Tek bir paylaşım ya da ürün tanıtımı için içerik üreticisiyle çalışıyorsanız influencer iş birliği sözleşmesi örneğini kullanın.
Günlük dilde “hizmet sözleşmesi” denen bu metin, TBK'deki hizmet sözleşmesi değildir. Kanun o terimi işçi–işveren ilişkisi için kullanır: işçi, işverene bağımlı olarak iş görür ve işveren zamana ya da yapılan işe göre ücret öder (TBK md. 393). Vergi kanunu da aynı ayrımı yapar: ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı çalışana ödenir (193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, GVK md. 61); serbest meslek faaliyeti ise işverene tabi olmaksızın, şahsi sorumluluk altında, kendi nam ve hesabına yapılır (GVK md. 65). Sözleşmeye “bağımsız çalışan” yazmak tek başına yetmez: sözleşmenin türü belirlenirken tarafların kullandığı sözcüklere değil gerçek ve ortak iradelerine bakılır (TBK md. 19).
Eser sözleşmesi mi, vekâlet mi?
Kanun bu işleri iki tür altında düzenler. Eser sözleşmesinde yüklenici bir eser meydana getirmeyi, iş sahibi bedel ödemeyi üstlenir (TBK md. 470). Vekâlette vekil, vekâlet verenin bir işini görmeyi üstlenir; vekâlet hükümleri, kanunda düzenlenmemiş iş görme sözleşmelerine de niteliklerine uygun düştüğü ölçüde uygulanır (md. 502). Aşağıdaki tablodaki iş eşleştirmesi bu tanımlara göre yapılmış genel bir ayrımdır; karma işlerde her iş kalemini Ek-1'de ayrı yazın.
| Ölçüt | Eser sözleşmesi (TBK md. 470–486) | Vekâlet (TBK md. 502–514) |
|---|---|---|
| Borcun konusu | Bir eser meydana getirmek | Bir işi görmek ya da işlemi yapmak |
| E-ticarette yakın işler | Web sitesi ya da tema, logo, ürün fotoğrafı ve video çekimi | Reklam hesabı yönetimi, sosyal medya yönetimi, danışmanlık |
| Ücretin zamanı | Bedel eserin tesliminde muaccel olur; parça parça teslimde her parçanın bedeli o parçanın tesliminde (md. 479) | Sözleşme ya da teamül varsa ücret istenir (md. 502/3); ödeme günlerini sözleşme belirler |
| Kusurlu iş | İnceleme ve bildirim şartıyla dönme, bedel indirimi ya da ücretsiz onarım (md. 474–475); dava hakkı teslimden itibaren 2 yıl (md. 478) | Özen borcu: benzer işleri üstlenen basiretli bir vekilin davranışı ölçü alınır (md. 506) |
| Erken sona erdirme | İş sahibi, yapılan kısmın karşılığını ödeyip yüklenicinin bütün zararını gidererek feshedebilir (md. 484) | İki taraf da her zaman sona erdirebilir; uygun olmayan zamanda sona erdiren diğerinin zararını giderir (md. 512) |
Nasıl doldurulur ve imzalanır?
- Önce Ek-1 İş Tanımı'nı yazın: iş kalemleri, teslim edilecek çıktılar, tarihler, revizyon sayısı, kabul ölçütü. Tekliften yola çıkıyorsanız fiyat teklifi örneğindeki kalemleri kullanın.
- Ücreti brüt mü net mi yazdığınızı ve hangi belgenin düzenleneceğini belirleyin (aşağıdaki tabloya bakın).
- 7. maddedeki hak devri seçeneklerini (süre, yer, kaynak dosyalar, portfolyo) doldurun; Ek-2 tutanağını her teslimde imzalatın.
- İki nüsha imzalayın. Sözleşme sitenizde yayımlanmaz; dosyanızda saklanır. İmza el yazısıyla ya da güvenli elektronik imzayla atılır (TBK md. 14–15).
- Görüşme aşamasında satış verisi ya da panel erişimi verecekseniz önce gizlilik sözleşmesi imzalayın.
Bu sayfa genel bilgi ve taslak sunar; hukuki danışmanlık değildir. Yazılım geliştirme, uzun süreli ajans anlaşması ya da yüksek bütçeli işlerde sözleşmeyi bir avukata gösterin. Kesinti oranı ve belge türü gibi vergi konularını ödeme yapmadan önce mali müşavirinizle netleştirin.
Ajans ve serbest çalışan hizmet sözleşmesi örneği
Taslak metin. Boş bırakılan alanları doldurun, işletmenize göre uyarlayın ve kullanmadan önce bir avukata kontrol ettirin.
Taslak metin. Boş bırakılan alanları doldurun, işletmenize göre uyarlayın ve kullanmadan önce bir avukata kontrol ettirin.
Ücret, belge ve stopaj: kim ne düzenler?
| Hizmet veren | Düzenlenen belge | Gelir vergisi kesintisi |
|---|---|---|
| Serbest meslek erbabı (vergi mükellefi serbest çalışan) | Serbest meslek makbuzu, her tahsilat için (213 sayılı Vergi Usul Kanunu, VUK md. 236). Vergiden muaf olmayan serbest meslek erbabı makbuzu elektronik (e-SMM) düzenler | Ödemeyi yapan işletme %20 keser; GVK md. 18 kapsamına giren serbest meslek işlerinde %17 (GVK md. 94/2, 2009/14592 sayılı Karar) |
| Vergi mükellefiyeti olmayan kişi (arızi iş) | İşletme gider pusulası düzenler ve işi yapana imzalatır; hizmetin yapıldığı tarihten itibaren en geç 7 gün içinde (VUK md. 234) | Arızi serbest meslek ödemelerinde de kesinti yapılır (Gelir İdaresi Başkanlığı rehberi) |
| Limited ya da anonim şirket olan ajans | Fatura; hizmetin yapıldığı tarihten itibaren en geç 7 gün içinde (VUK md. 231/5) | Bu kesinti yok: md. 94/2, serbest meslek işini icra edene yapılan ve onun gelir vergisine mahsup edilen ödemeleri kapsar |
Oranlar Gelir İdaresi Başkanlığı'nın Şubat 2026 tarihli Serbest Meslek Kazancı rehberinde yer aldığı gibidir.
Kesintiyi yapmakla yükümlü olanlar GVK md. 94'te sayılır: ticaret şirketleri ile gerçek gelirini beyan etmek zorunda olan ticaret ve serbest meslek erbabı bunların başındadır. Kesinti, ödeme nakden ya da hesaben yapıldığı sırada, avanslar dâhil yapılır ve muhtasar beyannameyle bildirilir (GVK md. 98). Örnek: 10.000 TL brüt ücretli serbest meslek makbuzunda %20 kesinti 2.000 TL'dir; serbest çalışana 8.000 TL net ücret ödenir, 2.000 TL'yi siz vergi dairesine ödersiniz. Makbuzda KDV hesaplanmışsa KDV bu tutarlara ayrıca eklenir. Tutarları serbest meslek makbuzu hesaplama aracıyla çıkarabilirsiniz; kavram için stopaj, belge için gider pusulası sayfasına bakın.
Ticari reklam hizmetlerinde ayrıca KDV tevkifatı vardır. KDV Genel Uygulama Tebliği'ne (I/C-2.1.3.2.15) göre KDV mükellefleri ve Tebliğ'de sayılan belirlenmiş alıcılar, reklam hizmeti alımlarında hesaplanan KDV'nin 3/10'unu satıcıya ödemez; sorumlu sıfatıyla kendisi beyan edip öder. Kapsama reklama ilişkin danışmanlık, reklamın planlanması, içeriğinin hazırlanması ve tasarımı ile yayımlanması girer. İşlemin KDV dâhil bedeli fatura düzenleme sınırını (2026'da 12.000 TL) aşmıyorsa tevkifat uygulanmaz; sınır aşılırsa tutarın tamamı üzerinden yapılır ve bedel bu amaçla parçalara bölünemez. Hesap için KDV tevkifatlı fatura hesaplama aracını kullanın.
Fikrî hakların devri: en çok atlanan madde
Ajansın ya da serbest çalışanın ürettiği logo, fotoğraf, metin, tasarım ve yazılım eser niteliği taşıyorsa sahibi onu meydana getirendir (5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu md. 8). Ücreti ödemek ve dosyayı teslim almak hakları size geçirmez: nüshanın mülkiyetinin devri, aksi kararlaştırılmadıkça fikrî hakların devrini içermez (md. 57). Mali haklara ilişkin sözleşmenin yazılı olması ve konusu olan hakların ayrı ayrı gösterilmesi şarttır (md. 52). Bu yüzden “bütün haklar müşteriye aittir” gibi toplu bir cümleyle yetinmeyin; hakları tek tek yazın. Kavram için telif hakkı sayfasına bakabilirsiniz.
Kanundaki mali haklar şunlardır: işleme (md. 21), çoğaltma (md. 22), yayma (md. 23), temsil (md. 24) ve işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim (md. 25). Sitede ve sosyal medyada kullanım md. 25'teki hakka, görseli kırpmak ya da başka biçime uyarlamak işleme hakkına dayanır; aksi kararlaştırılmadıkça mali hakkın devri eserin işlenmelerini kapsamaz (md. 55). Devir süre, yer ve içerik bakımından sınırlı ya da sınırsız yapılabilir (md. 48). Hakkı devralan, eser sahibinin yazılı muvafakati olmadan onu başkasına devredemez (md. 49); örnekteki 7.3. madde bu muvafakati baştan alır.
Henüz yapılmamış iş için bir incelik vardır: henüz meydana getirilmemiş esere ilişkin devir işlemi batıldır (md. 48/3), ama devretme taahhüdü eser yapılmadan önce de geçerlidir (md. 50/1). Örnek bu yüzden iki adımlıdır: sözleşmede taahhüt, teslimde Ek-2 devir tutanağı.
Manevi haklar ayrı işler. Eserin kamuya sunulması, adın belirtilmesi ve eserde değişiklik yapılması konusunda karar yetkisi eser sahibindedir (md. 14–16); kanun devri mali haklar için düzenler. Sözleşmeyle adın belirtilmemesine ve değişikliğe izin alınır. Eser sahibi yine de şeref ve itibarını zedeleyen ya da eserin niteliğini bozan değişiklikleri önleyebilir; bu yetkiden sözleşmeyle vazgeçilemez (md. 16/3). Bordrolu çalışanınızın işini görürken ürettiği eserlerde haklar, aksi kararlaştırılmadıkça işverence kullanılır (md. 18/2); bağımsız çalışan bu kuralın dışındadır.
Diğer maddeler neden var?
Kapsam ve kabul (madde 2 ve 5). Götürü bedelde yüklenici, iş öngörülenden fazla emek gerektirse bile bedelin artırılmasını isteyemez (TBK md. 480); bu yüzden iki taraf için de kapsamı ve revizyon sayısını yazmak gerekir. Eser sözleşmesinde iş sahibi teslimden sonra imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirir ve ayıbı uygun sürede bildirir; bunu ihmal ederse eseri kabul etmiş sayılır (TBK md. 474 ve 477). 5. madde bu süreyi güne çevirir.
Yürütme ve rapor (madde 3). Vekil, vekâlet verenin açık talimatına uyar (TBK md. 505), işi kural olarak bizzat yapar (md. 506) ve istendiğinde işin hesabını verir (md. 508). Aylık rapor maddesi bu hesap verme borcunu takvime bağlar. Eser sözleşmesinde de yüklenici eseri kendisi yapar ya da kendi yönetimi altında yaptırır (md. 471). Reklam içeriklerinde sosyal medya reklam kuralları ayrıca geçerlidir.
Sorumluluk ve fesih (madde 9–11). Borçlunun ağır kusurundan sorumlu olmayacağına dair önceden yapılan anlaşma kesin olarak hükümsüzdür (TBK md. 115); sorumluluk sınırı bu yüzden kast ve ağır kusuru dışarıda bırakır. 10. maddedeki bildirim süresi, vekâletteki her zaman sona erdirme serbestisini (md. 512) iki taraf için öngörülebilir kılar. Yetkili mahkemeyi sözleşmeyle belirleme imkânı tacirlere ve kamu tüzel kişilerine tanınmıştır (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 17); karşı taraf tacir olmayan bir serbest çalışansa o cümleyi silin.
Veri ve hesaplar (madde 7.7 ve 8). Ajans müşteri listenize ya da sipariş verinize erişiyorsa sizin adınıza kişisel veri işler; güvenlik tedbirlerinin alınmasından onunla birlikte sorumlu olursunuz (6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu md. 12/2). Ayrıntı KVKK ve e-ticaret sayfasındadır.
Sık yapılan hatalar
- Kapsamı “sosyal medya yönetimi” gibi tek satırla yazmak. Aylık içerik sayısı, platform, revizyon turu ve rapor tarihi yazılmayınca her ek istek tartışma konusu olur.
- Hak devrini yazmamak ya da tek cümleyle geçmek; Ek-2 tutanağını imzalatmamak.
- Reklam hesabını, alan adını ya da sosyal medya hesabını ajansın adına açtırmak.
- Ücretin brüt mü net mi olduğunu yazmamak; serbest meslek makbuzunda gelir vergisi kesintisini unutmak.
- Bağımsız çalışanı fiilen mesai saatine, işyerine ve günlük talimata bağlayıp sözleşmeye yalnız “bağımsız” yazmak.
- Stok görsel, yazı tipi ve müzik lisanslarını sormamak.
- İş bitince panel, reklam hesabı ve ortak klasör erişimlerini kapatmamak.
- Mal alımını bu sözleşmeye sıkıştırmak. Ürün tedariki için tedarikçi sözleşmesi örneği ayrıdır.
İlgili rehberler
Sık sorulanlar
Serbest çalışanla (freelancer) sözleşme yapmak zorunlu mu?
Ajansın yaptığı tasarımın telif hakkı kimde olur?
Serbest çalışana ödeme yaparken stopaj kesmem gerekir mi?
Reklam ajansı faturasında KDV tevkifatı ne zaman uygulanır?
Ajans sözleşmesini süresi dolmadan feshedebilir miyim?
Serbest çalışan ile bordrolu çalışan arasındaki fark nedir?
Sözleşmeler: öteki rehberler
Tümü ›- Bayilik sözleşmesi örneği: bağımsız bayi için metin
- Dropshipping tedarikçi sözleşmesi: stok, sevk ve iade
- Gizlilik sözleşmesi (NDA) örneği: karşılıklı ve tek taraflı sürüm
- Influencer iş birliği sözleşmesi örneği ve doldurma rehberi
- E-ticaret sitesi kullanım koşulları nasıl hazırlanır?
- Mesafeli satış sözleşmesi nasıl hazırlanır?
- Ön bilgilendirme formu nasıl hazırlanır?
- Tedarikçi (mal alım) sözleşmesi örneği ve madde açıklamaları
- E-ticaret üyelik sözleşmesi nasıl hazırlanır?






















