E-ticaret sözlüğüPazarlama ve reklam

UGC (kullanıcı içeriği) nedir?

User Generated Content · kullanıcı tarafından oluşturulan içerik

UGC (kullanıcı içeriği), müşterilerin veya kullanıcıların bir ürün, hizmet ya da işletmeyle ilgili oluşturduğu yorum, fotoğraf, video ve benzeri içeriklerdir. Yeniden kullanımda telif, kişisel veri ve reklam doğruluğu kontrollerini birlikte tamamlayın.

Son kontrol: 26 Ekim 20264 resmî kaynakGündem Masası

Tanım

UGC (kullanıcı içeriği), müşterilerin veya kullanıcıların bir ürün, hizmet ya da işletmeyle ilgili oluşturduğu yorum, fotoğraf, video ve benzeri içeriklerdir.

Bir bakışta

İçerik türleriYorum, fotoğraf, video ve kullanıcı yanıtları

Hak sözleşmesi5846 md. 52: Yazılı, haklar ayrı ayrı

DeğerlendirmeYönetmelik md. 28/B: Satın alma doğrulaması

Kurgu havuz6 / 12 × 100 = %50 reklam için kontrolü tamamlanan

UGC hangi içerikleri kapsar?

UGC, User Generated Content ifadesinin kısaltmasıdır. Ürünün evde kullanımını gösteren müşteri videosu, satın alma sonrası yazılan yorum veya kullanıcının çektiği fotoğraf örnek olabilir. Shopify’ın resmi açıklaması, gerçek müşterinin gönüllü ürettiği içerikle ücret karşılığı hazırlatılan müşteri tarzı içeriği ayırır. Satıcı da bu ayrımı korumalıdır. Ücretli üretimi, bağımsız müşterinin kendiliğinden deneyimiymiş gibi sunmayın. İçeriği kimin hazırladığını, hangi ilişkiyle üretildiğini ve nerede kullanılacağını belirleyin. “UGC” etiketi, bu soruların yerine geçen hukuki bir izin belgesi değildir.

Sosyal kanıt kullanıcı deneyiminin başka müşterilerin kararındaki etkisini anlatır; UGC ise içeriğin üretim kaynağıyla ilgilidir. Ürün değerlendirmesi bu içeriklerden biridir. Bir fotoğrafta ürünün görünmesi, fotoğrafın içindeki her ifadenin doğru olduğunu veya satıcının bütün kullanım haklarına sahip olduğunu göstermez. Satıcı olarak seçtiğiniz içeriğin gerçek ürünle eşleştiğini kontrol edin. Eski model için çekilmiş bir videoyu özellikleri değişen yeni modelin deneyimi gibi kullanmayın. Kullanıcı ifadesini kısaltırken anlamını veya eleştirisini tersine çevirmeyin.

Paylaşım herkese açıksa yeniden kullanılabilir mi?

İçeriğin sosyal medyada görünür olmasıyla satıcının kendi reklamına taşıma yetkisi farklıdır. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu md. 1/B, eser için sahibinin hususiyetini taşıma ve sayılan eser türlerinden olma ölçütlerini düzenler. Md. 4 estetik değere sahip fotoğrafik eserleri güzel sanat eserleri arasında sayar; md. 8 uyarınca eser sahibi eseri meydana getirendir. Her müşteri fotoğrafını aynı nitelikte değerlendirmeyin. Eser niteliği bulunmayan fotoğraflarda da md. 84 kapsamındaki koruma gündeme gelebilir; “eser değilse serbesttir” diye hareket etmeyin.

Kanun md. 52, mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olmasını ve konu olan hakların ayrı ayrı gösterilmesini şart koşar. Telif hakkı kontrolünde sadece paylaşımı gönderen kişinin kullanıcı adını kaydetmekle yetinmeyin. Planlanan kullanım için hak sahibini ve yetki kapsamını belirleyin. Kendi hesabınızda paylaşım, internet sitesine ekleme ve ücretli reklamda kullanım aynı izin kapsamı olmayabilir. Süreyi, mecrayı ve yapılacak değişiklikleri yazılı düzenleyin. İçerikteki müzik veya üçüncü kişinin görüntüsü için de gereken yetkinin bulunup bulunmadığını kontrol edin.

Fotoğraftaki kişi ve kişisel veri nasıl değerlendirilir?

5846 sayılı Kanun md. 86, eser niteliği taşımayan resim ve portrelerde de tasvir edilenin muvafakatine ilişkin kurallar getirir; maddede istisnalar vardır. Olağan müşteri tanıtımını bu istisnalara girdiği doğrulanmadan serbest kullanım saymayın. Görüntüyü çekene ait haklarla görüntüdeki kişinin hakları farklı olabilir. Kullanıcı kendi fotoğrafını göndermiş olsa bile arka plandaki başka kişinin görüntüsü için aynı yetkiyi varsaymayın. Ürün fotoğrafı seçerken ürünü göstermek için gerekmeyen yüz, adres etiketi veya özel bilgiyi içeriğe taşımaktan kaçının.

Kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ait görüntü ve kullanıcı bilgileri için 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu md. 4, md. 5 ve md. 10 kapsamında amaç, işleme şartı ve aydınlatmayı belirleyin. Bir KVKK aydınlatma metni kullanmak, içerik üzerindeki telif kullanımını kendiliğinden düzenlemez. Aynı şekilde telif izni kişisel verinin her amaçla işlenmesi için sınırsız yetki değildir. Planlanan reklam kullanımını, görünür kimlik bilgisini ve saklama ihtiyacını açık kaydedin. Kontrol dosyasında bu farklı dayanakları birbirinin yerine koymayın.

Ücretli UGC ve tüketici yorumu hangi kurallara tabi?

Sosyal medya etkileyicisi aracılığıyla reklam yapılırsa Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği md. 23/A uygulanır. “Reklam” veya “Tanıtım” ifadesiyle reklam verenin ilgili bilgisi gösterilmeli, açıklama her paylaşımda ilk karşılaşmada anlaşılmalıdır. Influencer pazarlama ilişkisinde ücret veya ürün sağlanmasını gizlemeyin. Markanın hesabında yayınlanacak ücretli içerik için de reklamın reklam olduğu açık olmalı ve iddialar doğru kalmalıdır. “Gerçek müşteri yorumu” başlığı altında senaryolu bir tanıtımı bağımsız satın alma değerlendirmesi gibi yayınlamayın.

Tüketici değerlendirmesi olarak kullanımda Yönetmelik md. 28/B kapsamını kontrol edin. Satın alma doğrulaması yapılamayan değerlendirmeler reklamlarda kullanılamaz; başka mecraya aktarılan değerlendirmeler içerik ve derecelendirmenin genel niteliğini yansıtmalıdır. Doğru olmayan değerlendirmeler hazırlatmaya yönelik anlaşma veya hizmet satın alma yasağı da sürer. Yorum ve değerlendirme kuralları ile hak kullanımını birlikte inceleyin. Kullanım izni alınması, doğrulanmamış yorumu reklamda kullanma veya yanıltıcı ürün iddiasını sürdürme yetkisi vermez. Ücretli üretim ilişkisini gerçek deneyim beyanından ayrı kaydedin.

Kullanılabilir içerik havuzu nasıl hesaplanır?

Kurguda 12 içerik dosyası bulunduğunu varsayalım. Hak sahibi, görüntüdeki kişi, veri işleme, içerik doğruluğu ve ilgili reklam koşulları yönünden kontrolleri tamamlanan 6 dosyanın planlanan reklam kullanımına uygun olduğu; 3 dosyanın yalnız belirlenen sosyal paylaşım kapsamına sahip olduğu; kalan 3 dosyanın yetkisinin belirsiz olduğu kabul edilsin. Reklam için kontrolü tamamlanan dosya oranı 6 / 12 × 100 = %50’dir. Örnekte 12 dosyanın tamamını reklam üretimine saymayın. Yeni kullanım biçimi veya süre değiştiğinde kapsamı yeniden kontrol edin; bu oran hukuki uygunluk belgesi veya sektör hedefi değildir.

06 · Örnek

Örnek: Kurguda reklam kullanımına uygun içerik havuzu

12 dosyanın 6’sında planlanan reklam için tüm ilgili kontroller tamamdır. 3 dosya yalnız belirli sosyal paylaşım kapsamındadır; 3 dosyanın yetkisi belirsizdir.

6 dosyanın hak, kişi, veri, doğruluk ve ilgili reklam kontrollerini birlikte kaydedin.
Yalnız sosyal paylaşım kapsamındaki 3 dosyayı reklam havuzuna eklemeyin.
Yetkisi belirsiz 3 dosyayı kullanıma açmayın.
6 / 12 × 100 = %50 oranını dosya adedi üzerinden hesaplayın.

Sonuç

Kurguda reklam için kontrolü tamamlanan 6 dosya, havuzun %50’sidir. Bu sayı kişi veya izin sayısı değildir.

07 · Fark

UGC (kullanıcı içeriği) ile karıştırılan kavramlar

UGC (kullanıcı içeriği) ≠ Sosyal kanıt

Başkalarının deneyiminin karar üzerindeki rolüdür; UGC içeriğin kaynağını anlatır.

UGC (kullanıcı içeriği) ≠ Ücretli müşteri tarzı içerik

Sipariş üzerine üretilir; bağımsız satın alıcının gönüllü değerlendirmesi olarak gösterilemez.

UGC (kullanıcı içeriği) ≠ Telif izni ve kişi muvafakati

İçeriği üretenle görüntüdeki kişi farklı olabilir; biri için alınan yetki diğerini kendiliğinden kapsamaz.

08 · Satıcı için

Satıcı ne yapmalı?

İçeriğin üreticisini ve ücretli ilişki bulunup bulunmadığını belirleyin.
Ürün ve deneyim iddiasını gerçek kayıtla kontrol edin.
Kullanılacak hak, süre ve mecrayı yazılı düzenleyin.
Görüntüdeki kişileri ve kişisel veri işleme dayanağını kontrol edin.
Reklam açıklaması ve yorum doğrulama koşullarını tamamlayın.
Yalnız kontrolü tamamlanan dosyaları ilgili kullanım havuzuna açın.

09 · Devamı

İlgili rehberler

10 · Sık sorulanlar

UGC (kullanıcı içeriği) hakkında sık sorulanlar

UGC neyin kısaltması?

User Generated Content, kullanıcı tarafından oluşturulan içerik demektir; müşteri yorumu, fotoğrafı ve videosu örnek olabilir.

Müşteri markayı etiketleyince reklam izni vermiş olur mu?

Etiketleme tek başına planlanan reklam kullanımının hak kapsamını kanıtlamaz. Hak sahibi, yazılı kullanım düzenlemesi, kişi ve veri işleme koşulları kontrol edilmelidir.

Her fotoğraf aynı biçimde eser sayılır mı?

5846 sayılı Kanundaki eser ölçütleri değerlendirilir. Eser niteliği taşımayan fotoğraflarda da md. 84 koruması gündeme gelebilir; otomatik serbest kullanım sonucu çıkmaz.

Ücretli UGC gerçek müşteri yorumu gibi gösterilir mi?

Ücretli senaryolu üretim bağımsız satın alma değerlendirmesi gibi sunulmamalıdır. Reklam açıklaması, doğruluk ve tüketici değerlendirmesi koşulları korunur.

Örnekte reklam havuzu oranı nasıl bulunur?

12 dosyadan tüm ilgili reklam kullanım kontrolleri tamamlanan 6 dosya için 6/12×100=%50 bulunur. Rakamlar kurgusaldır.