E-ticaret sözlüğüPazarlama ve reklam

Dijital pazarlama nedir?

Dijital pazarlama, bir ürün veya hizmeti dijital kanallarda tanıtmak, uygun kitleye ulaştırmak ve belirlenen müşteri işlemlerine dönüştürmek için yürütülen çalışmalardır. Satıcı hedefini, maliyet kapsamını ve ölçülen işlemi belirleyerek sonucu satış kayıtlarıyla karşılaştırır.

Son kontrol: 26 Ekim 20265 resmî kaynakGündem Masası

Tanım

Dijital pazarlama, bir ürün veya hizmeti dijital kanallarda tanıtmak, uygun kitleye ulaştırmak ve belirlenen müşteri işlemlerine dönüştürmek için yürütülen çalışmalardır.

Bir bakışta

PlanHedef → kitle → kanal → içerik → ölçüm

Örnek dönüşüm oranı40 / 1.000 × 100 = %4; kurgu

Örnek satın alma maliyeti2.000 TL / 40 = 50 TL; yalnız reklam maliyeti

Gelir ile kârAyrı ölçülür; reklam oranı bütün giderleri içermez

İnternet satıcısı için dijital pazarlama neyi kapsar?

Dijital pazarlama, yalnız reklam hesabına bütçe girmekten oluşmaz. Ürünün kim için sunulduğunu belirlemek, aramada bulunmasını kolaylaştırmak, tanıtım içeriğini hazırlamak ve kullanıcıyı uygun ürün sayfasına ulaştırmak aynı planın parçalarıdır. Satıcının önce hangi iş sonucunu istediğini tanımlaması gerekir. Yeni ziyaretçi, ürün incelemesi, iletişim talebi ve tamamlanmış sipariş farklı hedeflerdir. Bir çalışmanın sonucu değerlendirilirken hangi hedef için yapıldığı açık olmalıdır. Beğeni veya görüntülenme sayısının artmasını, tamamlanan satış sayısı gibi raporlamayın; her ölçümün ifade ettiği davranışı ayrı tutun.

SEO, arama motorlarının içeriği anlamasını ve kullanıcıların ilgili sayfayı bulmasını kolaylaştıran çalışmalarla ilgilidir. Google Arama Merkezi başlangıç kılavuzu, tarama ve dizine ekleme süreçlerinin anlaşılmasını, içeriğin kullanıcı için hazırlanmasını ve arama görünümünün iyileştirilmesini açıklar. Kılavuz, belirli bir sıralama veya dizine alınma garantisi vermez. Satıcı açısından ürünün ne olduğunu açık anlatan bir sayfa hazırlamak, yalnız aynı kelimeyi çok kez tekrarlamaktan daha yararlı bir çalışma konusudur. Organik görünürlük planını ücretli reklam sonuçlarından ayrı izleyin.

Hedef, kanal ve ürün sayfası nasıl eşleştirilir?

Bir ürün için önce kime, hangi ihtiyaca ve hangi içerikle ulaşılacağını yazın. Sonra kullanılan dijital kanalın ziyaretçiyi nereye yönlendirdiğini kontrol edin. Reklamda gösterilen model ile açılan sayfadaki model, fiyat ve teslimat koşulları uyumlu olmalıdır. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun md. 61 ve Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği md. 7, yanıltıcı reklamı sınırlar. Ticari reklam kuralları çevrimiçi tanıtımda da dikkate alınır. Ürün sayfasına daha çok kişi getirmek, yanlış vaadi düzeltmenin yerine geçmez.

Reklam bütçesi hazırlarken harcamanın hangi döneme ve işe ait olduğunu kaydedin. İçerik üretimi, reklam alanı maliyeti ve diğer çalışma giderlerini aynı başlık altında topluyorsanız raporda bunu belirtin. Sadece reklam platformunun gösterdiği harcama ile bütün pazarlama maliyetini karşılaştırmak yanlış maliyet yorumu doğurabilir. Kanal değiştirirken aynı hedef ve maliyet kapsamını kullanın. Reklamın durmasıyla organik sayfanın çalışması da aynı maliyet ve zaman yapısına sahip değildir; planın her parçasını kendi hedefiyle takip edin.

Dönüşüm ve dönüşüm oranı nasıl okunur?

Dönüşüm, çalışmada değerli kabul edilip ölçülen işlemdir. Satış hedefleyen satıcı için bu işlemin gerçekten tamamlanmış satın alma olup olmadığı açıklanmalıdır. Ürün inceleme veya sepete ekleme farklı takip olaylarıdır; bunları siparişle aynı sonuç listesine karıştırmayın. Google Ads dönüşüm oranı tanımında payda, aynı dönemde dönüşümle ilişkilendirilebilen reklam etkileşimleridir. Genel site ziyaretçisi, oturum ve reklam etkileşimi birbirinin yerine kullanılmamalıdır. Rapor başlığında neyin sayıldığını belirtmek, oranı başka çalışmalarla karşılaştırmayı kolaylaştırır.

Kurgusal bir reklam çalışmasında aynı döneme ait 1.000 uygun etkileşim, tekilleştirilmiş 40 satın alma ve 2.000 TL reklam maliyeti bulunsun. Yalnız bu satın almaların dönüşüm sayıldığı varsayımıyla oran 40 ÷ 1.000 × 100 = %4’tür. Google Ads sayma ayarlarında farklı işlem ve sayım tercihleri bulunabildiğinden, bu örneği her raporda dönüşümün kişi veya sipariş sayısına eşit olduğu biçiminde genellemeyin. Örnekteki %4, sektör ortalaması ya da bütün satıcılar için hedef değildir; aynı tanımlı verilerle yapılan hesap sonucudur.

Maliyet, gelir ve kâr neden ayrı izlenmeli?

Kurgudaki 2.000 TL reklam maliyeti 40 satın almaya bölündüğünde satın alma dönüşümü başına maliyet 50 TL olur. Google Ads, dönüşüm başına maliyeti uygun maliyetin dönüşüm sayısına bölünmesiyle açıklar. CPA terimini kullanırken hangi işlemin dönüşüm olduğunu belirtin. Yalnız reklam maliyetiyle bulunan 50 TL, ajans veya içerik üretimi gibi başka giderleri kapsamaz. Sıfır dönüşümlü dönemde aynı bölme işlemiyle sonlu bir dönüşüm maliyeti üretilemez; önce dönüşüm sayısının ve izleme düzeninin durumunu kontrol edin.

Aynı kurguda bu satışlarla ilişkilendirilen ve gelir olarak tanımlanan dönüşüm değeri 10.000 TL olsun. Değerin 2.000 TL harcamaya oranı 5 kattır; ROAS bu reklam harcaması ile ilişkilendirilen gelir yaklaşımını anlatır. Bu sonuç 8.000 TL net kâr olduğunu kanıtlamaz. Ürün maliyeti, komisyon, kargo ve iadeler gibi kalemler henüz düşülmemiştir. Aynı dönem ve para birimi kullanılmalı; raporun hangi gelir ve maliyetleri içerdiği yazılmalıdır. İşin bütçesi, yalnız yüksek gelir oranı görülerek sonuçlandırılmamalıdır.

Satıcı ölçümden sonra neyi değiştirmeli?

Önce rapordaki hedefin gerçekten takip etmek istediğiniz işlem olduğunu doğrulayın. Sonra kampanya mesajını, açılan ürün sayfasını ve sipariş sürecini birlikte inceleyin. Görüntülenme artarken satın alma düşüyorsa yalnız bütçeyi büyütmek yerine verinin nasıl toplandığını ve kullanıcının karşılaştığı bilgileri kontrol edin. Değiştirdiğiniz içerik veya koşulu tarih ve sürümle kaydedin. Sonraki değerlendirmede benzer dönem ve aynı ölçüm tanımını kullanın. Satış kaydıyla rapor sayısını karşılaştırırken tarih ve ilişkilendirme kapsamlarının farklı olabileceğini dikkate alın; aynı siparişi farklı kanallardan gelen sayılarda tekrar toplamamaya çalışın.

06 · Örnek

Örnek: Tek dönemlik reklam ölçümünün okunması

Kurguda aynı dönemde 1.000 uygun reklam etkileşimi, tekilleştirilmiş 40 satın alma ve 2.000 TL reklam maliyeti vardır. Gelir olarak tanımlanan dönüşüm değeri 10.000 TL’dir.

Oranı hesaplayın: 40 ÷ 1.000 × 100 = %4.
Satın alma dönüşümü başına maliyeti bulun: 2.000 TL ÷ 40 = 50 TL.
Gelir/harcama oranını bulun: 10.000 TL ÷ 2.000 TL = 5 kat.
Ürün, komisyon, kargo ve iade giderleri düşülmeden net kâr sonucu çıkarmayın.

Sonuç

Kurguda oran %4, reklamdan satın alma başına maliyet 50 TL, gelir/harcama oranı 5 kattır; gerçek piyasa hedefi veya net kâr değildir.

07 · Fark

Dijital pazarlama ile karıştırılan kavramlar

Dijital pazarlama ≠ Dijital reklam

Ücretli tanıtım çalışmasıdır; dijital pazarlama organik görünürlük, içerik ve diğer müşteri iletişim işlerini de kapsar.

Dijital pazarlama ≠ SEO

Arama motorunun içeriği anlaması ve kullanıcının bulmasıyla ilgilidir; reklam alanı satın almakla aynı işlem değildir.

Dijital pazarlama ≠ ROAS

Reklamla ilişkilendirilen gelir ve reklam harcaması oranıdır; bütün giderler düşülmüş net kâr değildir.

08 · Satıcı için

Satıcı ne yapmalı?

Çalışmanın hedefini ve sayılacak müşteri işlemini belirleyin.
Ürün, hedef kitle, kanal ve açılan sayfayı eşleştirin.
Bütçenin reklam mı toplam pazarlama gideri mi olduğunu yazın.
Dönüşümleri ve uygun etkileşimleri aynı dönemde karşılaştırın.
Reklam maliyetiyle birlikte ürün, komisyon ve iade giderlerini izleyin.
Yaptığınız değişikliği kaydedip aynı ölçüm tanımıyla değerlendirin.

09 · Devamı

İlgili rehberler

10 · Sık sorulanlar

Dijital pazarlama hakkında sık sorulanlar

Dijital pazarlama yalnız ücretli reklam mı?

Hayır. Dijital pazarlama hedef, kitle, organik görünürlük, içerik, ücretli tanıtım ve sonuç ölçümünü birlikte ele alır. Her çalışma kendi hedefi ve maliyet kapsamıyla izlenir.

SEO kesin birinci sıra sağlar mı?

Google Arama Merkezi başlangıç kılavuzu belirli sıralama veya dizine alınma garantisi vermez. SEO, arama motorlarının içeriği anlamasına ve kullanıcıların ilgili sayfayı bulmasına yardımcı olan çalışmalarla ilgilidir.

Dönüşüm her zaman sipariş mi?

Dönüşüm ölçüm için tanımlanmış işlemdir. Sepete ekleme, iletişim talebi ve satın alma farklı işlemlerdir; satış hedefli raporda hangisinin sayıldığı açıkça belirtilmelidir.

Dönüşüm oranı nasıl hesaplanır?

Google Ads tanımında aynı dönemin dönüşümleri, dönüşümle ilişkilendirilebilen uygun reklam etkileşimlerine bölünür ve yüzdeye çevrilir. Site oturumu veya ziyaretçiyle hesaplanan başka bir oranla aynı payda varsayılmamalıdır.

Reklamdan gelen gelirin artması kârın arttığını gösterir mi?

Tek başına göstermez. Ürün maliyeti, komisyon, kargo, iadeler ve diğer giderler dikkate alınmalıdır. Gelir/reklam maliyeti oranı net kâr hesabı değildir.