E-posta pazarlaması nedir?
E-posta pazarlaması, ürün, hizmet veya işletmeyi tanıtmak ve müşteri ilişkisini geliştirmek amacıyla elektronik posta üzerinden yürütülen pazarlama faaliyetidir. Türkiye’de tanıtım mesajını işlem bildiriminden ayırıp onay ve ret kayıtlarıyla yönetin.
Tanım
E-posta pazarlaması, ürün, hizmet veya işletmeyi tanıtmak ve müşteri ilişkisini geliştirmek amacıyla elektronik posta üzerinden yürütülen pazarlama faaliyetidir.
Bir bakışta
E-posta pazarlaması hangi mesajları kapsar?
Yeni ürün duyurusu, işletme tanıtımı ve satışa yönlendiren bültenler bu kanalda kullanılabilir. Türkiye’de ticari amaçla gönderilen elektronik posta, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun md. 2 kapsamında ticari elektronik iletidir. Satıcının ilk işi mesajın amacını belirlemektir. Alıcının siparişini takip etmek için verdiği adresle, düzenli tanıtım almak için izin verdiği adresi aynı listede ayrım yapmadan kullanmayın. Mesajın başlığını “bilgilendirme” koymak, içindeki ürün tanıtımının niteliğini değiştirmez. Sınıflandırmayı müşterinin okuyacağı içerik üzerinden yapın.
Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik md. 6/2, satın alma ve teslimat gibi bildirimlerde önceden onay aranmadığını, ancak bu bildirimlerde mal veya hizmet tanıtımı ya da özendirmesi yapılamayacağını düzenler. Kargo durumunu bildiren e-postaya başka ürünlerin reklamını ekleyip tamamını teslimat bildirimi saymayın. İşlem mesajını siparişin gerektirdiği bilgilerle sınırlamak, tanıtımı kendi izin kontrolünden geçirmek için uygulanabilir bir yöntemdir. İYS ve ticari elektronik ileti rehberi onay ve istisnaları ayrıntılı açıklar.
Gönderimden önce onay nasıl kontrol edilir?
6563 sayılı Kanun md. 6 uyarınca genel kural, ticari elektronik ileti için önceden onay alınmasıdır. Yönetmelik md. 7/8 önceden seçili olumlu irade kullanılmasını yasaklar; md. 7/9 ise mal veya hizmet teminini bu onaya bağlamayı engeller. Üyelik sözleşmesinin kabulüyle pazarlama iznini tek bir zorunlu işlem gibi sunmayın. Alıcının hangi göndericinin hangi kanalından ileti almayı kabul ettiğini açık gösterin. Onayın alındığını kanıtlama yükü hizmet sağlayıcıdadır; yalnız adresin bir tabloda bulunması yeterli bir izin kaydı değildir.
Ticaret Bakanlığı, alıcının adresine ticari elektronik ileti gönderilerek onay istenemeyeceğini açıklar. Önce izinsiz reklam e-postası gönderip sonunda “izin veriyor musunuz?” diye sormak bu kuralı karşılamaz. Bakanlığın 20 Şubat 2025 açıklamasına göre hizmet sağlayıcı, kendisine iletilen onay ve ret bildirimlerini üç iş günü içinde İleti Yönetim Sistemi’ne kaydetmelidir. Gönderim listesini hazırlarken onayın kapsamını ve güncel ret durumunu karşılaştırın. SMS pazarlaması için kullanılan telefon listesini e-posta izinlerinin yerine koymayın; adres ve kanal kapsamını kontrol edin.
Tacir ve esnaf istisnasında ret hakkı sürer mi?
Kanun md. 6/2, esnaf ve tacirlere önceden onay alınmaksızın ticari elektronik ileti gönderilebilmesini düzenler. Ancak Bakanlığın açıklaması ve Yönetmelik md. 6/3, bu alıcılar ret hakkını kullandıysa yeniden onay alınmadan gönderim yapılamayacağını belirtir. Bir adresin kurumsal görünmesini, alıcının tacir veya esnaf olduğunun tek kanıtı saymayın. Alıcı türünü doğru belirleyip ilgili kayıt ve ret kontrolünü yapın. Bu istisnayı tüketici listesinin tamamına uygulamak, tüketici için gereken onay kontrolünü ortadan kaldırmaz.
E-postada hangi bilgiler ve çıkış yolu bulunur?
Kanun md. 7, içeriğin alınan onaya uygun olmasını, göndericinin tanınmasını ve erişilebilir iletişim bilgilerinin bulunmasını ister. Bakanlığın SSS açıklamasında tacirler için MERSİS numarası ve ticaret unvanı; esnaflar için ad, soyad ve T.C. kimlik numarası belirtilir. İletinin niteliği içerikten açık anlaşılmıyorsa e-postanın konu bölümünde tanıtım veya kampanya gibi açıklayıcı bir ibare kullanılır. Müşteriyi yanıltan konu satırıyla açılma sayısını yükseltmeye çalışmayın. Mesajdaki iddia ile yönlendirilen sayfadaki ürün bilgisi uyumlu olsun.
Kanun md. 8’e göre alıcı gerekçe göstermeden ileti almayı reddedebilir. Her ticari elektronik iletide kolay ve ücretsiz ret imkanı sunulmalıdır; Bakanlığın SSS açıklaması aynı iletişim kanalını vurgular. Ret talebi ulaştıktan sonra gönderim üç iş günü içinde durdurulur. Çıkış bağlantısını yalnız eklemekle yetinmeyin: çalıştığını ve ret kaydının sonraki gönderim listesine uygulandığını kontrol edin. Eski bir dosyanın yeniden yüklenmesiyle çıkan kişiyi tekrar tanıtım listesine sokmayın. Kanunen zorunlu bildirimleri reklam akışından ayrı yönetin.
Liste kontrolü ve sonuç ölçümü nasıl yapılır?
Kurguda 1.000 farklı adreslik tüketici listesinde 120 adresin ret kaydı, bunlardan ayrı 80 adresin doğrulanamayan onay kaydı bulunsun. Bu iki grubu kampanya listesinden çıkardığınızda 800 aday adres kalır: 1.000 − 120 − 80 = 800. Listenin %20’si dışarıda bırakılmıştır. Kalan 800 adres için de geçerli onay, kapsam ve güncel durum kontrolü tamamlanmalıdır. Bu sayı teslim edilen e-posta veya satış sayısı değildir. Gönderim sonucunu değerlendirirken kullanılan sayının aday adres mi, gönderilen ileti mi, gerçekleşen sipariş mi olduğunu açık yazın.
E-posta adresi belirlenebilir bir gerçek kişiyle ilişkiliyse kişisel veri kapsamına girebilir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu md. 4 ve md. 5 uyarınca amaç, ölçülülük ve işleme şartını belirleyin; md. 10 kapsamındaki aydınlatmayı sağlayın. KVKK yükümlülüklerini ticari ileti izniyle aynı işlem saymayın. Aydınlatma metni örneği hangi bilgilerin açıklanacağını gösterir. Performans pazarlaması değerlendirmesinde izin yönetimiyle kampanya sonucunu birlikte izleyin; çok sayıda adresin bulunması başarılı satış veya hukuka uygun gönderim kanıtı değildir.
Örnek: Kurgusal tüketici listesinin gönderim öncesi kontrolü
1.000 farklı adres içinde 120 ret kaydı ve onlardan ayrı 80 doğrulanamayan onay kaydı vardır.
- 120 ret kaydını kampanya listesinden çıkarın.
- Ayrı 80 adresi onay doğrulanana kadar kampanya dışında tutun.
- 1.000 − 120 − 80 = 800 aday adres hesaplayın.
- 200 / 1.000 × 100 = %20 dışarıda bırakılan adres oranı bulun.
- Kalan 800 adresin onay kapsamını ve güncel durumunu doğrulayın.
Kurguda 800 aday adres kalır; %20 dışarıda tutulur. Bu rakamlar teslim edilen ileti veya gerçekleşen satış sayısı değildir.
E-posta pazarlaması ile karıştırılan kavramlar
Satın alma veya teslimat bilgisi verir; md. 6/2 istisnasında ürün tanıtımı yapılamaz.
Kişisel veri işlemesi hakkında bilgi verir; ticari elektronik ileti onayının yerine geçmez.
Satıcı ne yapmalı?
- Mesajı tanıtım veya işlem bildirimi olarak gerçek içeriğine göre sınıflandırın.
- Alıcı türünü, e-posta adresini ve onay kapsamını doğrulayın.
- Onay ve ret bildirimlerini üç iş günü içinde İYS’ye kaydedin.
- Gönderici bilgilerini ve kolay, ücretsiz ret yolunu her reklam e-postasında sunun.
- Ret talebinden sonra gönderimi üç iş günü içinde durdurun.
- Liste sonucuyla satış sonucunu ayrı ölçüp veri işleme şartı ve aydınlatmayı tamamlayın.
İlgili rehberler
E-posta pazarlaması hakkında sık sorulanlar
Sipariş için verilen e-posta pazarlama izni sayılır mı?
Onay istemek için reklam e-postası gönderebilir miyim?
Retten sonra gönderim ne zaman durmalı?
Tacir ve esnafa her durumda onaysız gönderim olur mu?
Kargo bildirimine başka ürün reklamı eklenebilir mi?
Öteki terimler
- A/B testi
- ACoS
- Açılış sayfası (landing page)
- Alıcı personası
- Canlı yayınla satış
- CPA (edinme başı maliyet)
- CPC (tıklama başı maliyet)
- CPM (bin gösterim maliyeti)
- CRO (dönüşüm oranı optimizasyonu)
- CTA (eylem çağrısı)
- CTR (tıklama oranı)
- Dijital pazarlama
- Dönüşüm API'si
- Efsane Cuma (Black Friday)
- Google Ads
- Google Alışveriş reklamları
- Google Merchant Center
- Influencer pazarlama
- Marka bilinirliği
- Meta reklamları
- Müşteri segmentasyonu
- Performans pazarlaması
- Push bildirim
- Reklam bütçesi