E-ticaret sözlüğüPazarlama ve reklam

Canlı yayınla satış nedir?

Canlı yayınla satış, ürünlerin gerçek zamanlı video üzerinden gösterildiği, izleyicilerin soru sorabildiği ve sunulan satın alma yolundan sipariş verebildiği satış yöntemidir. Ürün tanıtımıyla tamamlanmış siparişi ayırın; tüketiciye satışın bilgi ve cayma şartlarını koruyun.

Son kontrol: 26 Ekim 20266 resmî kaynakGündem Masası

Tanım

Canlı yayınla satış, ürünlerin gerçek zamanlı video üzerinden gösterildiği, izleyicilerin soru sorabildiği ve sunulan satın alma yolundan sipariş verebildiği satış yöntemidir.

Bir bakışta

Kurgu tıklama geçişi60 / 1.000 × 100 = %6

Kurgu satın alma geçişi15 / 60 × 100 = %25

Kurgu izleyiciden satış15 / 1.000 × 100 = %1,5

Cayma kontrolüMSY md. 9: 14 gün; md. 15 istisnaları saklı

Canlı yayınla satış nasıl işler?

Satıcı veya sunucu ürünü yayında gösterir, özelliklerini anlatır ve izleyicilerin sorularını yanıtlar. Shopify’ın resmi açıklaması canlı video, gerçek zamanlı etkileşim ve satın alınabilir ürüne yönlendirmeyi bu yöntemin temel unsurları olarak anlatır. Ürün bağlantısı, platformdaki uygun özellik veya satıcının sitesindeki sipariş akışı kullanılabilir. Kaydedilmiş bir ürün videosunun sonradan izlenmesiyle canlı etkileşimi ayırın. Yayın kaydı da bilgi verebilir; fakat o anda soru sorup yanıt alma deneyimi farklıdır. Satıcı hangi ürünün nereden satın alınacağını açık göstermelidir; yalnız izlenme toplamak sipariş akışını tamamlamaz.

Bu yöntem sosyal ticaretin içinde kullanılabilir; satıcının kendi sitesinde de uygulanabilir. Platformların ürün etiketleme veya mağaza bağlama özellikleri aynı koşullara sahip değildir. YouTube’un resmi belgesi de alışveriş özelliklerini uygun kanallar ve mağaza bağlantısı üzerinden anlatır. Türkiye’deki her hesap için aynı özelliğin açık olduğunu varsaymayın. Yayından önce kendi hesabınızdaki kullanılabilir özelliği ve gönderim kapsamını kontrol edin. Sipariş, ödeme ve müşteri desteğinin hangi sistemden yürütüldüğü belli olsun. Yayını başka bir kişinin sunması satıcının kendi ürün ve sipariş kayıtlarını takip etme ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

Satıcı yayın öncesinde ne hazırlamalı?

Gösterilecek ürünleri, seçeneklerini ve fiyatlarını önceden belirleyin. Sunucunun elindeki örnekle satışa açılan ürünün aynı olduğunu kontrol edin. Renk, beden ve paket içeriğini karıştırmamak için ürün bilgisini yayın akışında okunabilir tutun. Stok yönetiminde satışa açık miktarı başka kanallardaki taleple birlikte izleyin. Müşteri sorularını yanıtlayan kişi ile siparişi hazırlayan kişinin hangi kaydı kullanacağını belirleyin. Hazırlama ve gönderim vaadini karşılayabileceğiniz kapasiteye göre yazın. Yayında söylenen farklı bir süre, ürün sayfasındaki açıklamayla çelişiyorsa müşterinin hangi teklifi gördüğünü anlamak zorlaşır.

Kullanacağınız açılış sayfasını telefon üzerinden açıp ürünün bulunabildiğini kontrol edin. Ürün seçeneği, fiyat ve gönderim bilgisi anlaşılır olsun. Yayında gösterdiğiniz bağlantının başka ürüne gitmediğini test edin. Ses veya görüntü kesilirse ürün şartlarını müşterinin okuyabileceği yerde tutmak yararlıdır. Teknik deneme, gerçek sipariş verildiği varsayımı değildir; test işlemlerinin satış raporuna karışmasını önleyin. Yayında hangi soruları kimin yanıtlayacağını belirlemek de işi kolaylaştırır. Sunucu bilmediği ürün özelliğini tahminle söylemek yerine doğrulanmış bilgiye dönmelidir; açıklama hatası yayından sonra da düzeltme gerektirebilir.

Ön bilgilendirme ve ödeme onayı nasıl korunur?

Tüketiciyle kurulan ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği kapsamına giren satışlarda md. 5, md. 6 ve md. 7 uyarınca gerekli ön bilgiler uygun yöntemle sunulmalı ve edinildiği teyit edilmelidir. Bilgiler arasında ürünün temel niteliği, satıcı kimliği, toplam fiyat, ek masraflar, teslim ve cayma koşulları bulunur. Ön bilgilendirme rehberindeki ayrıntıları gerçek satış akışınıza uygulayın. Md. 8/1 kapsamında sipariş onayından hemen önce ödeme yükümlülüğü açık anlatılmalıdır. Bir izleyicinin yorumda ürüne ilgi göstermesini tek başına bütün bu adımlar tamamlanmış gibi raporlamayın; hangi siparişin gerçekten tamamlandığını sipariş kaydından izleyin.

Yönetmeliğin md. 9 kapsamındaki 14 gün içinde cayma hakkı, md. 15 istisnaları dikkate alınarak uygulanır. Mal tesliminde süre kural olarak tüketicinin veya belirlediği üçüncü kişinin teslim aldığı gün başlar. Sırf ürün canlı yayında sunulduğu için genel bir “iade yok” kuralı koymayın. Mesafeli satış sözleşmesi ve ön bilgilendirme içeriği sattığınız ürüne ve kurduğunuz satış modeline uymalıdır. Yayında söylenen sözle sipariş ekranındaki koşul farklıysa ikisini birlikte düzeltin. İade talebinin nasıl iletileceği ve müşterinin kime ulaşacağı yayın sonrasında da kolayca bulunabilmelidir.

Reklam açıklaması ve müşteri bilgileri nasıl yönetilir?

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun md. 61 kapsamında reklamın doğru ve dürüst olması gerekir. Ürünün yapmadığı işi yaptığını söylemeyin; gerçek olmayan stok veya süre bilgisiyle karar baskısı kurmayın. Influencer pazarlaması kapsamında ticari ilişki bulunan paylaşımlarda güncel Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği md. 23/A açıklamalarını uygulayın. Ticari niteliği izleyici fark edebilsin. Kaydın yeniden paylaşılmasında da ilgili açıklama şartlarını kontrol edin. Sunucunun kişisel deneyimi diye anlattığı şeyle ürünün kanıtlanabilir özelliğini ayırın; yayının hızlı olması doğruluk kontrolünü gereksiz kılmaz.

Sipariş adresini veya kişisel telefonu herkese açık yorum alanında istemeyin. Sipariş için gereken bilgiyi uygun satış kanalından alın. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Hakkında Kanun md. 4, md. 5 ve md. 10 kapsamında amaç, işleme şartı ve aydınlatmayı belirleyin. KVKK bakımından müşterinin bir soruyu herkese açık yazması, bütün sipariş bilgilerinin yayında okunması için genel izin olarak ele alınmamalıdır. Ekran paylaşımında başka müşterinin adresini veya sipariş kaydını göstermemeye dikkat edin. Destek sorusunu yanıtlarken yalnız gerekli bilgiyi kullanın; kişisel ayrıntıyı yayın içeriğine dönüştürmeyin.

İzlenme ile satış nasıl karşılaştırılır?

Kurguda yayını izleyen 1.000 benzersiz kişi olsun. Aynı kapsamda ürün bağlantısına tıklayan 60 benzersiz kişi, bunların içinde birer ödenmiş sipariş veren 15 kişi bulunsun. İzleyiciden tıklayana geçiş 60 / 1.000 × 100 = %6, tıklayandan satın alana geçiş 15 / 60 × 100 = %25, izleyiciden satın alana geçiş 15 / 1.000 × 100 = %1,5 olur. Bu ölçüler örnek için aynı kişilerle eşleştirilmiştir; platformların bunu her hesapta sağlayacağı söylenmemektedir. Eşzamanlı izleyici tepesini veya toplam tekrar izlenmelerini bu benzersiz kişi paydasına koymayın. Gerçek raporunuzda izleyici tanımını, sipariş kapsamını ve sonraki iptal-iadeleri açık gösterin.

06 · Örnek

Örnek: Aynı kapsamın benzersiz kişilerinden satışa geçiş

Kurguda 1.000 benzersiz izleyicinin 60’ı ürün bağlantısına tıklar. Bunların 15’i birer ödenmiş sipariş verir ve kayıtlar aynı kapsamda eşleştirilmiştir.

60 / 1.000 × 100 = %6 tıklayana geçiş bulun.
15 / 60 × 100 = %25 tıklayandan satın alana geçiş hesaplayın.
15 / 1.000 × 100 = %1,5 izleyiciden satın alana geçiş bulun.
İptal ve iadeler sonrasındaki sipariş durumunu ayrıca izleyin.

Sonuç

Kurguda %6, %25 ve %1,5 farklı paydaları gösterir; toplam tekrar izlenmeleri benzersiz izleyici yerine kullanılmamıştır.

07 · Fark

Canlı yayınla satış ile karıştırılan kavramlar

Canlı yayınla satış ≠ Kayıtlı ürün videosu

Sonradan izlenir; canlı yayının gerçek zamanlı soru-yanıt aşamasıyla aynı deneyim değildir.

Canlı yayınla satış ≠ Ürüne ilgi yorumu

İlgi bildirimidir; gerekli sözleşme ve ödeme adımları tamamlanmış sipariş diye sayılmaz.

Canlı yayınla satış ≠ Eşzamanlı izleyici

Belirli andaki izleyici ölçüsüdür; yayın boyunca benzersiz izleyici toplamıyla aynı payda değildir.

08 · Satıcı için

Satıcı ne yapmalı?

Ürünleri, seçenekleri, fiyatları ve satış stokunu belirleyin.
Platform özelliğinin kendi hesabınızda kullanılabildiğini kontrol edin.
Ürün bağlantısını ve telefon görünümündeki sipariş yolunu deneyin.
Ön bilgilendirme, teyit ve ödeme onayı adımlarını hazırlayın.
Ticari açıklamayı yapıp müşteri bilgilerini açık yayından uzak tutun.
Benzersiz izleyici, tıklayan kişi ve siparişi aynı kapsamla raporlayın.

09 · Devamı

İlgili rehberler