Influencer reklamlarında satıcı hangi kurallara uymalı?

Sosyal medya reklamında temel kural, tüketicinin ticari ilişkiyi ilk bakışta anlamasıdır. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun madde 61/4 örtülü reklamı yasaklar. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğine getirilen sosyal medya etkileyicisi düzenlemesi 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Ticaret Bakanlığının 28 Temmuz 2026 açıklaması, ücretin yanı sıra ücretsiz veya indirimli ürün, hizmet, davet ve sponsorluk gibi menfaatleri de kapsar. Yalnız banka yoluyla para ödenen işleri reklam saymak bu nedenle yanlış olur.

Reklam Kurulunun Sosyal Medya Etkileyicileri Tarafından Yapılan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Hakkında Kılavuzu uygulama ayrıntıları verir. Kılavuz madde 5, açıklamanın görünür, okunabilir ve ilk karşılaşmada anlaşılır olmasını ister. Eski paylaşım şablonunu yeni düzenlemeyi incelemeden kullanmayın. Uygulamada açık bir “Reklam” ifadesini reklam verenin marka veya unvanıyla birlikte kullanın. Bu tercih, satıcı için anlaşılır bir çalışma standardıdır; tek başına ürün iddialarının, görsellerin veya kampanyanın hukuka uygunluğunu sağlamaz.

Ürünün ücretsiz gönderilmesi, içeriğin tüketici tavsiyesi gibi sunulmasını haklı kılmaz. Kılavuz madde 6/d, hediye alınan ürünün kişinin kendi satın aldığı ürün olduğu izlenimini yasaklar. Madde 6/e ise menfaat ilişkisi sürerken yalnız sıradan tüketici gibi görünmeyi engeller. Ürün gönderimi, verilen hizmet ve paylaşım karşılığı menfaati kampanya dosyasında ayrı kaydedin. Reklam açıklamasını yalnız ücretli yayınlara ekleyen bir süreç kurmayın; ücretsiz ürünle hazırlanan ticari tanıtımı da aynı kontrolden geçirin.

Bir satış bağlantısı bulunması tek başına bütün hukuki değerlendirmeyi çözmez. Satıştan komisyon veya başka menfaat sağlayan tanıtımda bu ilişkiyi gizlemeyin. Tüketicinin bağlantıya tıklaması, profili incelemesi veya açıklamanın devamını açması reklam olduğunu anlamak için şart haline gelmemelidir. Marka adının etiketlenmiş olması reklam açıklamasının yerini kendiliğinden tutmaz. Paylaşımı hazırlayan kişiye yalnız ürün özelliklerini göndermekle yetinmeyin; hangi ticari ilişkinin nasıl açıklanacağını da yazılı biçimde belirtin.

Kılavuz madde 5/3 uyarınca açıklama arka plandan ayrılmalı, okunabilecek büyüklükte olmalı ve diğer etiketlerin arasında kaybolmamalıdır. Fotoğraf ve mesaj paylaşımlarına ilişkin madde 8, reklam verenin tanıtıcı bilgileriyle açıklamanın birlikte sunulmasını öngörür. Açıklamayı uzun etiket dizisinin sonuna koymayın. Yayın öncesi kontrolü yalnız hazırlanan metinde yapmayın; son paylaşımın telefondaki görünümünü inceleyin. Görsel üzerine eklenen yazının uygulamanın düğmeleri veya başlığı altında kalıp kalmadığını da kontrol edin.

Video ve canlı yayında Kılavuz madde 7 yazılı ve sözlü açıklamayı ele alır; tüketiciyi daha fazla oku alanına tıklamaya zorlamayan sunum ister. İş akışınızda reklam bölümüne girerken sesli açıklama yapmayı ve ekranda belirgin reklam ifadesini göstermeyi standartlaştırın. Video kesilip kısa bir parça olarak yeniden yayımlanırsa açıklamanın da bu parçada bulunmasını kontrol edin. İlk uzun videoda açıklama yapılmış olması, ayrı yayımlanan reklam parçasının tüketici tarafından anlaşılmasını tek başına sağlamaz.

Kısa süreli hikâyeler için Kılavuz madde 10 paylaşım süresince reklam veren bilgisi ve açıklamayı öngörür. Birden çok hikâyeyi ayrı ayrı gözden geçirmek, izleyicinin ilk hikâyeyi gördüğü varsayımından daha güvenli bir kontroldür. Podcast için madde 9 başta, ortada ve sonda yazılı ve sözlü açıklama düzenini içerir. Sesli yayında yalnız açıklama metnine ekleme yapıp ses kaydını kontrolsüz bırakmayın. Bunlar kılavuzdaki format kurallarıdır; 2026 yönetmelik değişikliğiyle birlikte değerlendirilmelidir.

Kılavuz madde 6/a, henüz deneyimlenmeyen bir ürünün denenmiş gibi onaylanmasını engeller. Aynı maddenin b ve c bentleri mevzuata aykırı sağlık beyanlarını ve ispatlanamayan bilimsel araştırma veya test iddialarını sınırlar. “Reklam” yazılması bu tür iddiaları serbest hale getirmez. 6502 sayılı Kanun madde 61/6 gereğince reklam veren, reklamındaki iddiaların doğruluğunu ispat etmekle yükümlüdür. Ürünün etkisini, dayanıklılığını veya performansını anlatan ölçülebilir iddialar için yayın öncesinde dayanak isteyin.

Kılavuz madde 6/f, reklamda efekt veya filtre kullanıldığında görüntünün filtrelendiğinin açıkça belirtilmesini ister. Özellikle ürünün görünümünü veya kullanım sonucunu değiştiren görüntüleri yalnız estetik düzenleme diye kontrol dışı bırakmayın. Madde 6/g sistematik sahte kimlik kullanımını da yasaklar. Deneyim anlatımı ile gerçek kullanıcı yorumu arasında sınır kurun; yorum ve değerlendirme kuralları ayrıca incelenmelidir. Kampanya fiyatı gösteriliyorsa indirimli satış kuralları için de ayrı kontrol yapın.

Kılavuz madde 11, reklam verenin etkileyiciyi kurallar hakkında bilgilendirmesini, mevzuata uyulmasını istemesini ve ihlalleri önlemek için çaba göstermesini düzenler. Etkileyicinin üçüncü kişileri kullanmasına izin verilmişse onların uyumu da hatırlatılmalıdır. Satıcı, paylaşımı kendisinin yayımlamadığını söyleyerek bu görevlerden kaçınamaz. Yazılı bilgilendirme, onaylanan içerik ve son paylaşım kontrolünü bir arada saklamak, hangi önlemleri aldığınızı göstermenize yardımcı olur. Sözleşmede sorumluluk maddesi bulunması tek başına fiilî kontrolün yerini tutmaz.

Kılavuz madde 12 reklam veren, ajans ve etkileyicinin ayrı ayrı sorumluluğunu belirtir. Hatalı paylaşımın sonradan düzeltilmesi, daha önce tespit edilmiş aykırılığa ilişkin sorumluluğu ortadan kaldırmaz. Bu nedenle hata görüldüğünde düzeltme isteyin ve işlemi kaydedin; fakat dosyanın tamamen kapandığını varsaymayın. İş birliği başlamadan influencer iş birliği sözleşmesi üzerinden yayın kapsamını, reklam açıklamasını, onayı ve düzeltme yöntemini somutlaştırın. Sözleşme, kanuni sorumluluğu kamu makamları karşısında ortadan kaldıran bir belge değildir.

6502 sayılı Kanun madde 63 ve 77/12 kapsamında reklamın durdurulması, aynı yöntemle düzeltilmesi ve idari para cezası gibi yaptırımlar uygulanabilir. Kanunun güncel metnindeki 2026 ceza tablosunda, internet ortamında gerçekleştirilen reklam ihlalleri için madde 77/12-e aralığı 1.083.706 TL ile 10.837.065 TL arasındadır. Bu rakamlar 2026 yılına aittir; her paylaşım için otomatik tek bir sabit ceza anlamına gelmez. İhlalin niteliği ve kanundaki değerlendirme ölçütleri somut olayda önem taşır.

Kanunda yaptırım belirlenirken aykırılığın haksızlık içeriği, sağlanan menfaat veya doğan zarar, kusur ve ekonomik durum gibi ölçütler dikkate alınır. İçeriğin internet ortamında bulunması, yalnız etiket eksikliği yönünden inceleme yapılacağı anlamına gelmez; yanıltıcı ürün iddiası da değerlendirmeye girebilir. Bir şikâyet veya resmî inceleme geldiğinde sözleşme, talimat, ürün iddiasının dayanağı, yayın görüntüsü ve düzeltme kayıtlarını birlikte hazırlayın. Kılavuzdaki örnek açıklamayı kullanmış olmak bütün reklamın uygun bulunduğu yönünde bir ön onay değildir.

1. Ürün, ücret, ücretsiz hizmet ve diğer menfaatleri kampanya dosyasında tanımlayın.
2. Etkileyiciye güncel reklam açıklaması ve ürün iddiası kurallarını yazılı bildirin.
3. Taslakta açık Reklam ifadesini, marka bilgisini, okunabilirliği ve sesli açıklamayı kontrol edin.
4. Deneyim, sağlık, test ve performans iddialarının dayanaklarını inceleyin.
5. Son yayını her formatta kontrol edin; görüntü ve talimat kayıtlarını saklayın.
6. Eksikliği gecikmeden düzelttirin; düzeltme zamanını ve yeni yayını dosyaya ekleyin.

Satıcının reklam kontrolü satış sayfasıyla birlikte yürümelidir. Paylaşımdaki ürün özellikleri, fiyat ve teslim beklentisi satış ekranıyla tutarlı olsun. Ürün güvenliği iddiaları için ürün güvenliği mevzuatı dosyanızı gözden geçirin. Kampanya kapsamında kişisel veri işleniyorsa e-ticarette KVKK başlığını ayrıca değerlendirin. Bu kontroller, reklam etiketi eklendikten sonra yapılabilecek isteğe bağlı işler olarak görülmemelidir; yayın onayının parçaları olarak planlanmalıdır.

• Satıcılar İYS ve ticari ileti izinlerini nasıl yönetmeli?
• Ürün yorumları hangi kurallarla yayımlanmalı?