E-ticaret sözlüğüVergi, fatura ve muhasebe

Stopaj nedir?

Stopaj, kanunda belirtilen ödemeler üzerinden verginin ödemeyi yapan tarafından kaynakta kesilerek vergi dairesine beyan edilip ödenmesidir. E-ticaret örneğinde KDV hariç matrah ile satıcıya aktarılan para farklı izlenir.

Son kontrol: 26 Ekim 20263 resmî kaynakGündem Masası

Tanım

Stopaj, kanunda belirtilen ödemeler üzerinden verginin ödemeyi yapan tarafından kaynakta kesilerek vergi dairesine beyan edilip ödenmesidir.

Bir bakışta

Genel dayanakGelir Vergisi Kanunu md. 94, 96 ve 97

E-ticaret örneği oranı%1; 330 Tebliğ md. 5/6, kapsam ve istisnalarla

E-ticaret örneği matrahı20.000 TL; KDV hariç, ek menfaat yok varsayımı

Örnek kesinti20.000 TL × %1 = 200 TL; kurgu

Mahsup330 Tebliğ md. 7; beyan ve dönem şartlarıyla

Stopajda vergi sorumlusu kimdir?

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu md. 94, saydığı kişi ve kuruluşların kapsamdaki ödemelerde gelir vergisine mahsuben kesinti yapmasını düzenler. Bu genel ad, bütün ödemelere aynı oranı getirmez. Kira, serbest meslek ücreti veya belirli ticari ödemelerde geçerli hüküm, ödeme türü ve tarafın statüsüyle bulunur. Kurumlar vergisinde de kendi kanununa dayanan kesinti hükümleri vardır. İşletme açısından ilk soru, hesabına ne kadar para girdiğinden önce işlemin hangi vergi ve hangi kesinti kapsamında olduğudur. Kesintiyi yapan ile geliri elde eden farklı rollerdedir.

GVK md. 96, kapsamdaki nakden veya hesaben ödemeyi esas alır. Hesaben ödeme, vergiye tabi kazanç ve iradı ödeyen kişiyi hak sahibine borçlu gösteren kayıt ve işlemleri kapsar. Dolayısıyla banka aktarımının henüz yapılmaması, her işlemde kesintinin bekleyeceği sonucunu vermez. Md. 97 ise kesintinin kayıt ve hesaplarda ayrı gösterilmesini düzenler. Fatura veya sözleşmedeki bedeli, kesinti matrahını ve gerçek tahsilatı ayrı alanlarda izleyin. Farkın vergi mi hizmet bedeli mi olduğunu dayanak belgesiyle açıklayın; banka tutarından oran tahmin etmeyin.

E-ticaret satıcısı %1 stopajı nerede görür?

330 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği, 6563 sayılı Kanun kapsamındaki aracıların hizmet sağlayıcılara yaptıkları belirli ödemelerde gelir veya kurumlar vergisine mahsuben kesintiyi açıklar. Md. 5/6, 9284 sayılı Cumhurbaşkanı Kararıyla oranı %1 olarak belirtir; uygulama 1 Ocak 2025’te başlamıştır. Bu, bütün internet satışlarını veya her banka transferini kapsayan tek oran değildir. Gerçek mükellefiyet, aracının rolü ve ödeme akışı üzerinden kapsam bulunur. Aynı işletmenin doğrudan aldığı bedelle aracı üzerinden aldığı bedeli dosyada ayırt edin.

Tebliğ md. 6’da kesinti yapılmayacak ödemeler sayılır. Örneğin ticari kazancı basit usulde tespit edilenler, GVK md. 9/1-10 kapsamında vergiden muaf esnaf ve mükerrer md. 20/B kapsamındaki istisna faaliyeti için özel hükümler vardır. Bunları bütün esnaf veya bütün istisnalar için tek cümleyle genişletmeyin. Mükellefiyet ve istisna belgesi, aracının doğru işlem yapması için önemlidir. Statünüz değişmişse ilgili kayıtları güncelleyin. İstisnaya ilişkin belgenin bulunmasıyla, satılan malın ve alınan ödemenin gerçekten o kapsamda bulunması birlikte kontrol edilmelidir.

Kesinti matrahından komisyon düşülür mü?

330 Seri No.lu Tebliğ md. 5’te mal ve hizmetin KDV hariç bedeli ile aracı tarafından sağlanan kapsamdaki ek menfaatler matrah içinde ele alınır. KDV ve konaklama vergisi bu matraha katılmaz. Sözleşmeyle yansıtılan komisyon, kargo veya hizmet bedelinin satıcıya yapılacak ödemeden düşülmesi, bu kesintinin matrahını azaltmaz. Komisyon kesintisi işletmeye verilen hizmetin bedeliyken stopaj vergi kaydıdır. Bu iki kalemi tek “platform gideri” başlığında birleştirmek hem matrah kontrolünü hem sonraki mahsup takibini zorlaştırır.

Hesaba geçen para, ürünün belge bedeli ve kesinti matrahı farklı büyüklükler olabilir. Fatura üzerindeki KDV dahil tutarı doğrudan %1 ile çarpmak, kapsamdaki e-ticaret stopajını yanlış hesaplatır. Aynı şekilde net ödemeden geriye doğru hesap yaparken komisyon veya iade gibi diğer hareketleri unutmak da fark yaratır. Önce satış bedelini vergileriyle ayırın, sonra mevzuata göre matrahı kurun, en son gerçek kesintileri ödeme raporuyla eşleştirin. Her dönem aynı yöntem ve aynı kayıt başlıklarını kullanmak mükerrer sayımı önler.

20.000 TL bedelli kurgusal örnek nasıl hesaplanır?

Sayfadaki örnekte gerçek usulde ticari kazanç mükellefi satıcıya yapılan ödemenin 330 Seri No.lu Tebliğ kapsamında olduğu varsayılır. Mal bedeli KDV hariç 20.000 TL, örnek KDV oranı %20 olduğunda satışın toplamı 24.000 TL olur. Ek menfaat, komisyon, başka kesinti veya iade bulunmadığı kabul edilmiştir. Stopaj matrahı 20.000 TL, %1 kesinti 200 TL’dir. Satıcıya aktarılacak tutar 24.000 TL’den 200 TL çıkarılarak 23.800 TL bulunur. Bu para işletmenin kârı değildir; maliyet ve diğer giderler hesapta yer almamıştır.

Kontrol eşitliği satıcıya 23.800 TL ile kesilen 200 TL’nin toplamının 24.000 TL olmasıdır. KDV dahil bedelden %1 alınsaydı 240 TL bulunur ve örnekteki kesinti 40 TL fazla hesaplanırdı. KDV bu işlemde 4.000 TL olarak ayrı kalır; gelir vergisi stopajını KDV’den düşerek yeni bir vergi tutarı oluşturmayın. E-ticaret stopaj hesaplama aracı matrah ve aktarım ayrımını kontrol etmek için kullanılabilir. Araca girilen kapsam seçimi gerçek mükellefiyet incelemesinin yerine geçmez; sonuç seçtiğiniz varsayımlara dayanır.

Mahsup ve iade kayıtları nasıl takip edilir?

330 Seri No.lu Tebliğ md. 7, kapsamdaki kesintilerin geçici vergi ve yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinde hesaplanan vergiden mahsubunu düzenler. Mahsup edilemeyen tutarların iadesi de ilgili düzenleme ve şartlarla yürütülür; kesinti yapılınca paranın kendiliğinden geri geleceği varsayılmaz. Gelirin ilgili olduğu kazanç dönemiyle kesinti dönemi farklıysa md. 7’nin dönemsellik açıklaması dikkate alınır. Kesintiyi bir kez hizmet gideri, ikinci kez vergi mahsubu gibi farklı yerlerde saymayın. Dönem, matrah ve kesinti tutarlarını gösteren kayıtları beyanı hazırlayan kişiyle eşleştirin.

KDV tevkifatı farklı bir verginin, hesaplanan KDV üzerinden alıcıya yüklenen sorumluluğudur; burada anlatılan %1 e-ticaret stopajıyla aynı matrahı kullanmaz. Alınan serbest meslek hizmeti veya gider pusulası gerektiren alışta da kendi kesinti hükmünü bulun. Ürün iadesi varsa satış ve para iadesinin tarihlerini kesintinin beyan durumuyla birlikte değerlendirin; 330 Tebliğ md. 5/3 farklı aşamalar için farklı düzeltme yolları belirler. İşlemi kapatmadan hangi verginin kim tarafından kesildiğini, hangi döneme ait olduğunu ve nasıl mahsup edileceğini belgelendirin.

06 · Örnek

Örnek: Kapsamdaki satıcı ödemesinde %1 kesinti

Gerçek usulde ticari kazanç mükellefi kurgusal satıcıya yapılacak ödeme 330 Tebliğ kapsamındadır ve istisna yoktur. KDV hariç mal bedeli 20.000 TL, KDV oranı %20 varsayılır; ek menfaat, komisyon, başka kesinti veya iade bulunmaz.

KDV: 20.000 TL × %20 = 4.000 TL.
KDV dahil satış bedeli: 20.000 TL + 4.000 TL = 24.000 TL.
Stopaj matrahı: KDV hariç 20.000 TL.
Stopaj: 20.000 TL × %1 = 200 TL.
Aktarılacak tutar: 24.000 TL − 200 TL = 23.800 TL.
Kontrol: 23.800 TL + 200 TL = 24.000 TL; kesintiyi mahsup kaydıyla ilişkilendirin.

Sonuç

Varsayımlar altında stopaj 200 TL, satıcıya aktarılacak tutar 23.800 TL’dir. KDV dahil bedelden 240 TL kesmek yanlış olur; 23.800 TL kârı veya 200 TL kesin nihai vergiyi göstermez.

07 · Fark

Stopaj ile karıştırılan kavramlar

Stopaj ≠ KDV tevkifatı

Hesaplanan KDV’nin alıcı tarafından beyan edilip ödenen kısmıdır; gelir veya kurumlar vergisi stopajıyla aynı vergi ve matrah değildir.

Stopaj ≠ Komisyon kesintisi

Aracılık hizmetinin bedelidir; gelir veya kurumlar vergisine mahsuben kesilen vergiyle ayrı izlenir.

Stopaj ≠ Nihai vergi

Dönemin vergi yükünü ifade eder; kapsamdaki e-ticaret stopajı md. 7 şartlarıyla mahsup edilecek kesinti kaydıdır.

08 · Satıcı için

Satıcı ne yapmalı?

Ödeme türünü ve tarafların gerçek mükellefiyetini belirleyin.
Geçerli kesinti maddesi, oranı ve istisnaları bulun.
Matrahı KDV dahil satış ve net ödemeden ayrı kurun.
Vergi kesintisi ile komisyon ve diğer hareketleri ayrı kaydedin.
Kesinti tutarı ve dönemini aracı raporuyla eşleştirin.
Beyan, mahsup ve varsa iade sürecini meslek mensubuyla takip edin.

09 · Devamı

İlgili rehberler

10 · Sık sorulanlar

Stopaj hakkında sık sorulanlar

Stopaj bütün ödemelerde %1 midir?

%1 oranı 330 Seri No.lu Tebliğ kapsamındaki belirli e-ticaret ödemelerinin oranıdır. Kira, ücret, serbest meslek ve diğer ödemelerin kendi hükümleri vardır; taraf ve ödeme türü belirlenmeden tek oran kullanılamaz.

E-ticaret stopajı KDV dahil tutardan mı hesaplanır?

330 Tebliğ md. 5’e göre KDV ve konaklama vergisi matraha dahil edilmez. Kurgusal 20.000 TL bedel ve 4.000 TL KDV’de, başka matrah unsuru yoksa %1 kesinti 200 TL’dir; 24.000 TL’den 240 TL hesaplanmaz.

Komisyon düşülünce stopaj matrahı azalır mı?

330 Tebliğ md. 5/2, sözleşmeyle yansıtılan komisyon, kargo ve benzeri bedellerin ödemeden düşülmesinin tevkifat matrahını etkilemediğini belirtir. Bu gider hareketleri ile vergi matrahı ayrı izlenir.

E-ticaret stopajı daha sonra mahsup edilebilir mi?

330 Tebliğ md. 7 kapsamında kesintiler, ilgili geçici vergi ve yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinde hesaplanan vergiden mahsup edilir. Dönem ve belge şartları izlenir; yıllık beyannamede mahsup edilemeyen tutarlar ilgili iade düzenlemelerine tabidir.

Basit usuldeki her satıcıdan da bu kesinti yapılır mı?

330 Tebliğ md. 6, ticari kazancı basit usulde tespit edilenlere yapılan kapsamdaki ödemelerde kesinti yapılmayacağını düzenler. Mükellefiyet ve işlemin kapsamı doğrulanır; bu hüküm tüm vergi kesintileri için genel muafiyet değildir.