Genç girişimci istisnası nedir?
Genç girişimci istisnası, şartları sağlayan gerçek kişilerin ilk üç vergilendirme dönemindeki ticari, zirai veya mesleki kazancının belirli kısmını gelir vergisinden istisna eden düzenlemedir. 2026 istisna tutarı 400.000 TL’dir; bu tutar kazanca uygulanır.
Tanım
Genç girişimci istisnası, şartları sağlayan gerçek kişilerin ilk üç vergilendirme dönemindeki ticari, zirai veya mesleki kazancının belirli kısmını gelir vergisinden istisna eden düzenlemedir.
Bir bakışta
Genç girişimci istisnası 2026 yılında ne sağlar?
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu mükerrer md. 20, istisnayı gelir vergisi tarifesinin ikinci dilimindeki tutara bağlar. Güncel GVK md. 103 tarifesine göre 2026 için bu tutar 400.000 TL’dir. İstisna, uygun kazancın bu sınıra kadar olan kısmına uygulanır; işletmeye ödenen nakit para veya aynı tutarda doğrudan vergi indirimi değildir. Satış hasılatıyla kazancı da ayırın. Bir internet mağazasının toplam satış bedeli, gider ve maliyetler dikkate alınarak belirlenen kazancıyla aynı rakam olmayabilir. İstisna hesabı bu kazanç üzerinden kurulur.
Düzenleme tam mükellef gerçek kişilere yöneliktir. Şahıs şirketi olarak anılan gerçek kişi işletmesinde şartlar sağlanıyorsa uygulanabilir; limited şirket kazancına, ortağı genç diye bu gelir vergisi istisnası uygulanmaz. İstisna tutarı her yıl tarifenin ilgili dilimine göre belirlenir. Bu nedenle 2026 tutarını sonraki yıllar için kesin tutar diye kullanmayın. Birden fazla uygun faaliyet varsa aynı kişinin beyan edilen ilgili kazançları birlikte ele alınır; her mağaza veya faaliyet için ayrı bir 400.000 TL sınırı oluşturulmaz.
Yaş, ilk mükellefiyet ve işe başlama şartları nelerdir?
Mükellefiyet başlangıç tarihi itibarıyla 29 yaşını doldurmamış olmak ve ticari, zirai veya mesleki faaliyet nedeniyle ilk defa gelir vergisi mükellefiyeti tesis edilmesi gerekir. Sadece genç olmak yeterli değildir. İşe başlama kanuni süresinde bildirilmelidir; gerçek kişilerin işe başlama bildiriminde VUK md. 168, başlangıçtan itibaren 10 gün düzenini içerir. Bildirim kaydını ve gerçek başlangıç tarihini birlikte saklayın. Başka bir iş için önceden var olan ticari veya mesleki mükellefiyeti yok sayarak yeni mağaza açılışını ilk kez mükellefiyet gibi göstermeyin.
Kendi işinizde bilfiil çalışmanız veya işi kendinizin sevk ve idare etmesi de şarttır. Yardımcı işçi çalıştırmak bu şartı tek başına bozmaz; kararların ve iş yönetiminin kimde olduğu önem taşır. Mevcut bir işletmeye sonradan ortak olunması, eşten veya üçüncü derece dahil kan ya da kayın hısmından iş devralınması için kanunda ayrıca sınırlamalar vardır. Ölüm nedeniyle eş ve çocukların devralması ayrı istisnadır. Adi ortaklık veya kanundaki şahıs şirketi bünyesinde faaliyet yürütülüyorsa bütün ortakların başlangıçta şartları taşıması gerekir; bir ortağın uygunluğu diğer ortakların eksik şartını tamamlamaz.
Üç vergilendirme dönemi nasıl sayılır?
292 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği md. 5, yıl içinde işe başlanılan kıst dönemi bir vergilendirme dönemi sayar. Dolayısıyla üç dönem, başlangıçtan itibaren kesintisiz 36 ay değildir. Aralıkta işe başlayan kişi için de o takvim yılı ilk dönemdir. Şartların sağlandığı kıst dönem için yıllık istisna sınırı ay sayısına bölünerek küçültülmez. Ancak kullanılmayan istisna tutarı ertesi yıla aktarılmaz. İlk yıl düşük kazanç elde edilmesi, sonraki yılın sınırına kullanılmayan kısmı ekleme hakkı oluşturmaz; yıl ve tutar takibi birlikte yapılır.
Sayfadaki kurguda 28 yaşındaki girişimci 1 Aralık 2026 tarihinde ilk kez uygun faaliyete başlamıştır ve bütün diğer şartları taşır. Dönem sıralaması 2026, 2027 ve 2028 olur. Örnekte ilk yılın kazancı 500.000 TL kabul edilir; bu rakam bir aylık ciro değil, istisnaya uygun kazanç varsayımıdır. İstisna sonrasında kalan 100.000 TL, sonraki gelir vergisi hesabına girecek kazanç kısmını gösterir. Diğer gelirler, indirimler veya mahsuplar hakkında bilgi verilmediğinden bu rakamı nihai vergi ya da kasada kalacak para diye okumayın.
Faaliyete yeni bir ürün grubu eklemek veya mağaza adını değiştirmek üç dönemlik süreyi yeniden başlatmaz. Faaliyeti terk edip yeniden başlamak da ilk defa mükellefiyet şartıyla birlikte ele alınır; eski sürenin sıfırlandığı varsayılamaz. Basit usulden gerçek usule geçişte ise 327 Seri No.lu Tebliğin yaptığı değişiklik dikkate alınmalıdır: eski metindeki mutlak yararlanamama cümlesi kaldırılmıştır. Böyle bir geçişte eski bir açıklamayı kopyalamak yerine diğer bütün şartların gerçek kayıtlarla sağlanıp sağlanmadığını kontrol edin. Basit usul kazanç istisnası kendi ayrı düzenine sahiptir.
Beyanname, stopaj ve prim desteği nasıl ayrılır?
GVK mükerrer md. 20 uyarınca hiç kazanç elde edilmese veya kazanç istisna sınırının altında kalsa bile yıllık beyanname verilir. 292 Seri No.lu Tebliğ md. 6, uygun kapsamdaki ticari kazanç ve serbest meslek erbabının geçici vergi hesabında da istisnayı dikkate almasını açıklar. İstisna GVK md. 94 kapsamındaki tevkifatı kaldırmaz; kesinti ve mahsup kuralları sürer. Bu nedenle stopaj kaydını istisna gerekçesiyle silmeyin. İşlemin fatura, kayıt ve diğer vergi yükümlülükleri de kendi hükümleriyle yürütülür.
Eski genç girişimci sigorta prim desteği bu gelir vergisi istisnasından ayrıdır. 7566 sayılı Kanun md. 23, 5510 sayılı Kanun md. 81/1-k hükmünü yürürlükten kaldırmıştır; md. 38/ç değişikliği 2026 yılı ocak ayı başında yürürlüğe koyar. Bu nedenle 2026 için eski desteği devam eden bir yıllık prim ödemesi avantajı gibi tanıtmayın. Gelir vergisi istisnasının kanuni şartları ise ayrı olarak devam eder. İşletmenin bütçesinde vergi istisnası, gerçek prim yükümlülüğü ve varsa başka düzenlemelerden doğan hakları birbirine ekleyerek tek bir garanti destek tutarı üretmeyin.
Örnek: Aralıkta başlayan girişimcinin ilk dönem hesabı
Kurgusal 28 yaşındaki girişimci 1 Aralık 2026’da ilk kez uygun faaliyete başlar ve tüm şartları taşır. 2026 istisnaya uygun kazancı 500.000 TL varsayılır; başka gelir ve indirim hesabı yapılmaz.
- İlk vergilendirme dönemini 2026 olarak sayın.
- Diğer iki dönemi 2027 ve 2028 olarak belirleyin; süreyi 36 aya tamamlamayın.
- 2026 kazancı 500.000 TL ile aynı yılın 400.000 TL istisna sınırını karşılaştırın.
- İstisna sonrası kazanç: 500.000 TL − 400.000 TL = 100.000 TL.
Bu kurguda 2026 için 400.000 TL kazanç istisna edilir; 100.000 TL kazanç kısmı vergi hesabına kalır. Bu tutar nihai vergi değildir; 2027 ve 2028 için ilgili yılların sınırları kullanılır.
Genç girişimci istisnası ile karıştırılan kavramlar
400.000 TL, 2026 istisnaya uygun kazancın azami istisna kısmıdır; satış toplamı sınırı değildir.
Vergi istisnası kazancın belirli kısmını vergi dışı bırakır; girişimciye aynı tutarda para ödenmez.
5510 md. 81/1-k desteği 2026 ocak başında kaldırılmıştır; GVK kazanç istisnası ayrı hükümdür.
Satıcı ne yapmalı?
- Başlangıç tarihindeki yaş ve tam mükellef gerçek kişi şartını kontrol edin.
- Önceki mükellefiyet, ortaklık ve iş devri kayıtlarını inceleyin.
- İşe başlamayı kanuni süresinde bildirip kayıt belgesini koruyun.
- Başlangıç yılı dahil üç dönemi ve her yılın istisna tutarını izleyin.
- Kazanç ve istisnayı yıllık ve ilgili geçici vergi beyanlarında gösterin.
- Prim yükümlülüğünü kaldırılan eski destekten ayrı takip edin.
İlgili rehberler
Genç girişimci istisnası hakkında sık sorulanlar
2026 genç girişimci istisnası kaç TL?
29 yaşını doldurmuş kişi yararlanabilir mi?
Aralıkta işe başlarsam üç yıllık süre ne olur?
Kazanç 400.000 TL’nin altında kalırsa beyanname gerekir mi?
2026’da bir yıllık genç girişimci prim desteği devam ediyor mu?
Öteki terimler
- Amortisman
- Ba-Bs formu
- Basit usul vergilendirme
- Damga vergisi
- E-arşiv fatura
- E-belge
- E-Defter
- E-fatura
- E-SMM
- E-ticaret için şirket kurma
- Esnaf muafiyeti
- Fatura
- Geçici vergi
- GİB (Gelir İdaresi Başkanlığı)
- GİB e-Arşiv Portal
- Gider pusulası
- İade faturası
- İhracatta KDV iadesi
- İrsaliyeli fatura
- KDV (katma değer vergisi)
- KDV beyannamesi
- KDV dahil fiyat
- KDV istisnası
- KDV tevkifatı