Ba-Bs formu nedir?
Ba: Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Bildirim Formu · Bs: Mal ve Hizmet Satışlarına İlişkin Bildirim Formu
Ba-Bs formu, bilanço esasına göre defter tutanların belirli alış ve satışlarını bildirdiği, Eylül 2024 ve sonraki dönemler için verilmesi kaldırılan bildirimdir. Eski dönemler kendi kurallarıyla ele alınır.
Tanım
Ba-Bs formu, bilanço esasına göre defter tutanların belirli alış ve satışlarını bildirdiği, Eylül 2024 ve sonraki dönemler için verilmesi kaldırılan bildirimdir.
Bir bakışta
Ba-Bs formu 2026 yılında veriliyor mu?
565 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği md. 2 uyarınca Eylül 2024 ve sonraki dönemler için Form Ba ve Form Bs verilmez. Düzenleme bu dönemlere uygulanmak üzere 1 Ekim 2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Burada iki tarihi ayırmak gerekir: eylül bildirimin ait olduğu dönem, ekim ise yürürlük tarihidir. İnternetten satış yapan işletmenin 2026 alış ve satışları için aylık Ba-Bs hazırlaması gerekmez. Eski bir muhasebe yazılımında bu ekranın hâlâ bulunması yürürlükte bir bildirim ödevi oluşturmaz; işlem öncesinde bildirimin dönemine bakın.
Kaldırılma, yalnız belli bir satış kanalına veya yalnız elektronik fatura kullanan satıcılara tanınan güncel bir istisna değildir. Tebliğ, belirtilen dönemlerden itibaren bildirim uygulamasını sona erdirmiştir. Bu nedenle 2026 için eski 5.000 TL sınırını kullanarak gönderilecek Ba veya Bs listesi oluşturulmaz. Belgelerin düzenlenmesi, muhasebeye kaydı ve ilgili beyannameler ise kendi kurallarına göre sürer. Fatura, e-Fatura ve e-Arşiv satış belgesi düzenini açıklar; Ba-Bs’nin kaldırılması bu belgelerin yerine geçecek yeni bir satış yöntemi değildir.
Ba ile Bs arasındaki fark neydi?
Form Ba, mal ve hizmet alımlarına ilişkin bildirim formuydu. Form Bs ise mal ve hizmet satışlarına ilişkin bildirim formuydu. Aynı ticari ilişkinin alıcı tarafındaki alış ile satıcı tarafındaki satış ayrı bakış açılarıdır. Tarihsel düzenin kapsamı bilanço esasına göre defter tutan mükellefler üzerinden belirlenmişti; her gerçek kişinin her alışverişi bu formlara konu değildi. Bir şirketin eski dosyasını incelerken hangi mükellefe, hangi aya ve hangi işlem yönüne baktığınızı yazın. Vergi kimlik numarası ve karşı tarafın unvanını eşleştirmek, benzer isimli hesapları ayırmayı kolaylaştırır.
Ba-Bs bir vergi hesaplama beyannamesi değildir. Bu bildirimlerdeki alış veya satış toplamından doğrudan ödenecek vergi çıkarılmaz. KDV beyannamesi ise ilgili verginin beyanına yönelik ayrı süreçtir. Bir dönemin Ba-Bs toplamıyla vergi tahakkukunu aynı rakam gibi okumayın. Ayrıca ticari cari hesap mutabakatı, tarafların alacak ve borç kayıtlarını karşılaştırdığı işletme çalışmasıdır. Ba-Bs’nin kaldırılması, satıcının tedarikçi bakiyelerini veya müşteriden beklediği ödemeleri karşılaştırmasına engel değildir; bu kontrol için bugün yürürlükte olmayan bir bildirim zorunluluğuna dayanmak gerekmez.
Eski 5.000 TL sınırı nasıl okunmalı?
396 Sıra No.lu Tebliğde tarihsel genel had, aynı kişi veya kurumla bir aylık dönemdeki KDV hariç 5.000 TL ve üzeri alış veya satış üzerinden kurulmuştu. Bu, her faturaya ayrı ayrı uygulanan bir alt sınır değildi. Özel matrah veya ÖTV gibi tebliğde ayrıca düzenlenen işlemler de bulunduğundan genel açıklama bütün işlemlerin özel hesabını karşılamaz. Bu tutarı 2026 için geçerli fatura düzenleme sınırı, ödeme tevsik sınırı veya yeni bir vergi muafiyeti olarak kullanmayın. Tutarın ait olduğu eski bildirim sistemiyle bugünkü belge yükümlülüğünü ayrı takip edin.
523 Sıra No.lu Tebliğ, Temmuz 2021 döneminden itibaren VUK kapsamında elektronik belge olarak düzenlenen belgeleri Ba-Bs’ye dahil etmemeyi düzenlemişti. Buna karşılık kişi bazında had hesabında elektronik ve kâğıt belgeler birlikte dikkate alınıyordu; bildirime girecek kâğıt belgeler ayrıca ayrılıyordu. 543 Sıra No.lu Tebliğ ile boş bildirim konusunda da değişiklik yapılmıştı. Eski dönem dosyası değerlendirilirken yalnız ilk tebliğin metniyle işlem kurmak bu değişiklikleri kaçırabilir. Eylül 2024 sonrası için bu tarihsel ayrıntıları yeniden aylık bildirim oluşturma talimatı olarak uygulamayın.
Geçmiş dönem sorunu nasıl ele alınır?
565 Sıra No.lu Tebliğ md. 3, Eylül 2024 öncesi dönemlerde eski düzenlemelerin uygulanmasına devam edileceğini belirtir. Dolayısıyla Ağustos 2024 dosyasındaki eksik veya yanlış bildirim, sırf uygulama sonradan kaldırıldı diye kapanmış sayılmaz. Önce dönemin gerçek belgelerini, mükellefin kapsamını ve o tarihteki elektronik belge düzenini belirleyin. Yapılacak işlem için ilgili eski dönem kurallarını izleyin. Bugünün ekranında bir seçenek bulunmasını geçmiş döneme ilişkin bütün düzeltme şartlarının sağlandığı şeklinde yorumlamadan, işletmenin kayıtlarıyla gerekli resmî işlem yolunu eşleştirin.
Sayfadaki kurgusal örnek, yalnız dönem ayrımını gösterir. Ağustos, eylül ve ekim 2024 olarak sıralanan üç dosyadan ilki eski kurallara göre inceleme gerektirir; sonraki ikisi kaldırılma kapsamındadır. Bu ayırma, ağustos için kesin bildirim çıkacağına dair sonuç vermez. O ayın kapsam ve belge koşulları henüz incelenmemiştir. Kâğıt veya elektronik belge tutarı verilmeden yalnız ay adına bakarak bildirilecek bir satış toplamı hesaplanamaz. İnceleme dosyasında önce dönem kararı, ardından gerekiyorsa belge ve tutar kontrolü yapılması bu sıralamayı açık tutar.
Satıcı kayıtlarını nasıl korumalı?
Ba-Bs uygulamasının kaldırılmasını eski fatura, defter veya elektronik kayıtları silme gerekçesi olarak kullanmayın. VUK md. 253 kapsamındaki muhafaza ödevi, ilgili yılı izleyen takvim yılından başlayarak 5 yıl için düzenlenmiştir; başka mevzuattan doğan saklama ödevleri de bulunabilir. VUK md. 256, muhafazası gereken kayıtların yetkili talepte ibrazını düzenler. Satıcı arşivini dönem ve belge türüne göre düzenleyebilir; önceki bildirim onaylarını ve yapılan düzeltmelerin dayanaklarını aynı çalışma dosyasında ilişkilendirebilir. Geçmiş dönem incelemesiyle güncel satış ve beyan işlerini farklı kontrol satırlarında takip edin.
Örnek: Üç dosyada dönem ayrımı
Kurgusal işletmenin Ağustos, Eylül ve Ekim 2024 için 3 çalışma dosyası vardır. Örnek yalnız dönem ayrımıdır; işlem tutarı veya kesin eski dönem bildirim yükümlülüğü varsayılmaz.
- Üç dosyayı 2024/08, 2024/09 ve 2024/10 olarak sıralayın.
- 2024/08 için eski dönem kurallarına göre kapsam ve belge kontrolü yapın.
- 2024/09 ve 2024/10 dosyalarını 565 Tebliğ md. 2 kapsamında ayırın.
- Sonucu 1 eski dönem incelemesi + 2 kaldırılma kapsamındaki dönem olarak kaydedin.
3 dosyanın 2’si için Ba-Bs verilmez; 1’i eski kurallara göre incelenir. Ağustos 2024 için bildirim gerekip gerekmediği ayrıca gerçek belge ve kapsam koşullarıyla belirlenir.
Ba-Bs formu ile karıştırılan kavramlar
Vergi beyanına ilişkin ayrı süreçtir; Ba-Bs’nin kaldırılması bu beyan yükümlülüğünü kaldırmaz.
Tarafların ticari kayıt karşılaştırmasıdır; Ba-Bs formu gönderme işlemi değildir.
Fatura yükümlülüğünün kendi kuralları vardır; tarihsel Ba-Bs haddi onun yerine kullanılmaz.
Satıcı ne yapmalı?
- İncelediğiniz dosyanın ait olduğu ayı ve yılı belirleyin.
- Eylül 2024 ve sonrası için Ba-Bs hazırlama adımını kaldırın.
- Önceki dönemlerde kapsamı ve o tarihte geçerli değişiklikleri kontrol edin.
- Güncel fatura, kayıt ve beyan işlerini kendi kurallarıyla yürütün.
- Geçmiş bildirimler ile dayanak belgelerini saklama ödevlerine uygun koruyun.
İlgili rehberler
Ba-Bs formu hakkında sık sorulanlar
2026 yılında Ba-Bs formu veriliyor mu?
Ba alış mı, satış mı demek?
5.000 TL sınırı bugün de uygulanıyor mu?
Ağustos 2024 için hata varsa ne olur?
Ba-Bs kalkınca faturalar silinebilir mi?
Öteki terimler
- Amortisman
- Basit usul vergilendirme
- Damga vergisi
- E-arşiv fatura
- E-belge
- E-Defter
- E-fatura
- E-SMM
- E-ticaret için şirket kurma
- Esnaf muafiyeti
- Fatura
- Geçici vergi
- Genç girişimci istisnası
- GİB (Gelir İdaresi Başkanlığı)
- GİB e-Arşiv Portal
- Gider pusulası
- İade faturası
- İhracatta KDV iadesi
- İrsaliyeli fatura
- KDV (katma değer vergisi)
- KDV beyannamesi
- KDV dahil fiyat
- KDV istisnası
- KDV tevkifatı