Komisyon kesintisi nedir?
Komisyon kesintisi, satış veya ödeme hizmeti karşılığında ilgili sözleşmeye göre hesaplanan hizmet bedelinin satıcıya aktarılacak tutardan düşülmesidir. Oran, hesap tabanı ve varsa işlem başı ücret birlikte kontrol edilir.
Tanım
Komisyon kesintisi, satış veya ödeme hizmeti karşılığında ilgili sözleşmeye göre hesaplanan hizmet bedelinin satıcıya aktarılacak tutardan düşülmesidir.
Bir bakışta
Komisyon kesintisi hangi hizmetin bedelidir?
Satıcı önce kesintiyi kimin hangi hizmet için yaptığını belirlemelidir. Pazaryerinin satış komisyonu ile ödemeyi işleyen kuruluşun bedeli aynı hizmet değildir. Bazı anlaşmalarda birden fazla hizmet birlikte ücretlendirilebilir; bu durumda aynı bedeli iki kez maliyete yazmamak için sözleşmedeki kapsam okunur. Ödeme kuruluşu kaydı, pazaryeri hesap özeti ve hizmet belgesi aynı siparişe bağlanmalıdır. Bir işlemde brüt satışla hesaba geçen tutar farklıysa aradaki farkın tamamını doğrudan komisyon olarak adlandırmayın; farkın hangi hareketlerden oluştuğunu çıkarın.
Komisyon oranı yüzdeyi, komisyon tutarı ise bu oranın belirli hesap tabanına uygulanmasıyla bulunan para değerini anlatır. İşlem başına ayrıca bedel varsa bu da kendi satırında gösterilir. iyzico’nun resmî ödeme sorgulama açıklamasında işlem ücreti ve işlem komisyon tutarı ayrı bilgiler olarak yer alır. Bu ayrım, satıcının yalnız yüzdeye bakarak bütün hizmet maliyetini hesaplamamasının nedenini gösterir. Kullanılan hizmette hangi kalemlerin bulunduğu gerçek sözleşmeden belirlenir; başka kuruluşun veri alanları her hizmetin aynı ücret yapısına sahip olduğu şeklinde yorumlanmaz.
Oran hangi tutara uygulanır?
Hesap tabanı, oranın uygulanacağı tutardır. Ürün bedeli, alıcıdan tahsil edilen toplam veya sözleşmede tanımlı başka bir tutar esas alınabilir. Bunları kendiniz birbirinin yerine koymayın. Amazon Türkiye’nin 26 Ekim 2026’da kontrol edilen ücretlendirme açıklaması, kendi satış komisyonunda ürün bedeli, KDV ve kargo dahil alıcıdan tahsil edilen toplamı esas alır. Bu, o platformun açıklamasıdır; bütün ödeme kuruluşları ve bütün sözleşmeler için tek hesap tabanı olarak kullanılamaz. Gerçek işlemde sözleşmenin tanımladığı tutarı bulup oranla eşleştirin.
Oranın vergileri içerip içermediği ve hizmet belgesinde başka bedeller bulunup bulunmadığı da kontrol edilmelidir. Ürün satışının vergisiyle hizmet bedelinin vergisini aynı kalem gibi değerlendirmeyin. Bu sayfa bütün kuruluşlar için tek vergi türü veya oranı belirlemez. Karşılaştırma yaparken aynı kapsamı kullanın: bir bedel vergiler dahil, diğeri hariç verilmişse yalnız görünen yüzdeleri yan yana koymak yanıltır. Pazaryeri komisyon hesaplama aracını kullanırken de hesap tabanını ve kapsanan giderleri gerçek tarifenizle eşleştirin; sonuç işlem belgesi yerine geçmez.
Yüzde ve işlem başı ücret birlikte nasıl hesaplanır?
Sayfadaki tamamen kurgusal örnekte toplam tahsilat 2.000 TL, oran %3 ve her başarılı işlem için sabit bedel 2 TL kabul edilir. Bu iki kalemin kesintinin tamamını oluşturduğu, ek vergi veya başka kesinti bulunmadığı varsayılır. Tek işlemde yüzdeye bağlı tutar 60 TL, toplam kesinti 62 TL ve kesinti sonrası tutar 1.938 TL olur. Rakamlar gerçek bir kuruluşun tarifesi değildir. Örnekte belirli bir sektöre uygulanacak vergi muafiyeti veya yasal ücret sınırı da ileri sürülmez; yalnız tanımlanan hesap gösterilir.
Aynı 2.000 TL toplam iki ayrı başarılı 1.000 TL işlemden oluşursa yüzdeye bağlı toplam yine 60 TL olur; işlem başı bedel iki kez uygulandığı için 4 TL’ye çıkar. Toplam kesinti 64 TL, kesinti sonrası tutar 1.936 TL’dir. Bu fark, sabit bedelin işlem sayısıyla ilişkisini gösterir. Bir siparişteki ürün adediyle başarılı ödeme adedini karıştırmayın: örnekte bedel ürün başına değil başarılı işlem başınadır. Gerçek hizmetin ücretlendirme birimi farklıysa hesabı o birime göre kurun; bu örneği siparişleri bölme önerisi olarak kullanmayın.
Kesinti sonrası tutar neden kâr değildir?
Komisyonun düşülmesiyle bulunan tutar, ürün maliyeti veya bütün işletme giderleri düşülmüş kâr değildir. Kargo, ambalaj, ürün maliyeti ve diğer gerçek giderler ayrıca bulunmalıdır. Kâr marjı hesaplama çalışmasında aynı hizmet bedelini hem satıştan düşüp hem yeniden gider sayarak çift hesaplamamaya dikkat edin. Tablonuzda brüt tahsilat, hizmet kesintisi ve kalan tutarın neyi kapsadığını başlıkta belirtin. Kesinti sonrası tutarın hesaplanması, o paranın aynı anda satıcının hesabına geçtiğini de kanıtlamaz; gerçek aktarımın kaydı ayrıdır.
Bekleyen aktarım veya geçici blokajla kesinleşmiş hizmet kesintisini ayrı sınıflandırın. iyzico’nun işlem açıklaması, blokaj tutarını ve komisyonu ayrı gösterir; bekletme sonrasındaki aktarım da ayrı süreçtir. Güvenli ödeme kapsamında koşul bekleyen bedelin tamamını komisyon gideri yazmak da aynı tür hataya yol açar. Önce tutarın neden henüz ödenmediğini bulun: hizmet bedeli mi düşülmüştür, aktarım koşulu mu beklenmektedir, başka bir hareket mi vardır? Her farkı belgesine bağlayınca gerçek kesinti ile zaman farkı ayrılır.
İade ve dönem kapanışında ne kontrol edilir?
Geri ödeme yapıldığında tüketiciye dönen satış bedeliyle satıcıya geri verilen komisyon aynı hareket değildir. Komisyonun ne kadarının geri verileceği ilgili hizmetin iade politikasından ve gerçek işlem kaydından belirlenir. Amazon Türkiye’nin açıklaması da kendi hizmetinde komisyon iadesi ayrıntıları için satıcı politikasına yönlendirir. Her dosyada satış, ilk kesinti, müşteri iadesi ve varsa hizmet bedeli düzeltmesini ayrı izleyin. Dönemi kapatırken hesap özetiyle belgeleri karşılaştırın; açıklanamayan fark için sipariş, tutar ve işlem referansını belirterek ilgili hizmete başvurun.
Örnek: Aynı toplamda işlem sayısının sabit bedele etkisi
Tamamen kurgusal ücret modeli, başarılı ödeme başına %3 ve 2 TL sabit bedeldir; toplam tahsilat 2.000 TL’dir. Bu iki kalemin bütün kesintiyi oluşturduğu ve ek vergi veya başka kesinti bulunmadığı varsayılır.
- Tek 2.000 TL işlemde oran tutarı: 2.000 TL × %3 = 60 TL.
- Tek işlem toplam kesinti: 60 TL + 2 TL = 62 TL; kalan 1.938 TL.
- İki ayrı 1.000 TL işlemde oran toplamı: 2 × 1.000 TL × %3 = 60 TL.
- İki işlemde sabit toplam: 2 × 2 TL = 4 TL; toplam kesinti 64 TL.
- İki işlem sonrası: 2.000 TL − 64 TL = 1.936 TL; tek işleme göre fark 2 TL.
Tanımlanan varsayımlarla tek işlemde 62 TL, iki işlemde 64 TL kesinti oluşur. Kalan 1.938 TL veya 1.936 TL kâr değildir; gerçek tarife, vergi veya hesaba geçiş garantisi verilmez.
Komisyon kesintisi ile karıştırılan kavramlar
Yüzdedir; hesap tabanı ve varsa işlem başı bedel olmadan toplam maliyeti göstermez.
Tutarın belirli koşulla bekletilmesidir; kesinleşmiş hizmet kesintisiyle aynı gider değildir.
Ürün ve diğer işletme maliyetleriyle belirlenir; yalnız komisyonun çıkarıldığı tutar değildir.
Satıcı ne yapmalı?
- Kesintiyi yapan tarafı ve ücretlendirilen hizmeti belirleyin.
- Oranın uygulandığı tutarı sözleşmeden bulun.
- İşlem başı bedeli, vergi kapsamını ve diğer kalemleri ayırın.
- Brüt tahsilat, kesinti ve gerçek aktarımı referansla eşleştirin.
- Müşteri iadesiyle komisyon düzeltmesini ayrı kaydedin.
- Dönem farklarını işlem belgesi ve hesap özetiyle açıklayın.