E-ticaret sözlüğüPazaryeri ve satış

Perakende satış nedir?

Perakende satış, ürünlerin ağırlıklı olarak kişisel veya evsel kullanım için nihai alıcılara sunulduğu satış faaliyetidir. Satış kanalını alım amacından ayırın; ürün miktarı, toplam bedel ve ilgili tüketici haklarını kendi işleminizin koşullarıyla açıklayın.

Son kontrol: 26 Ekim 20263 resmî kaynakGündem Masası

Tanım

Perakende satış, ürünlerin ağırlıklı olarak kişisel veya evsel kullanım için nihai alıcılara sunulduğu satış faaliyetidir.

Bir bakışta

Alım amacıAğırlıklı olarak kişisel veya evsel nihai kullanım

Satış kanalıMağaza, internet sitesi veya pazaryeri olabilir

Örnek toplam ödeme3 × 80 + 40 = 280 TL

Ön bilgilendirmeMesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 5

Genel mesafeli caymaKapsamdaki tüketici işleminde 14 gün; md. 9

Perakende satış yalnız fiziksel mağazada mı yapılır?

Mağazadan, kendi internet sitenizden veya pazaryerinden kişisel kullanım için ürün sunmanız perakende satışın farklı kanalları olabilir. Eurostat’ın 2026 NACE Rev. 2.1 açıklaması perakendeyi nihai tüketicinin kişisel veya evsel kullanımıyla ilişkilendirir ve interneti de satış kanalları arasında sayar. Burada kavramın genel ayrımı anlatılıyor; bu açıklamadan Türkiye’de işletmenize uygulanacak faaliyet kodu veya ruhsat sonucu çıkarılmıyor. Gerçek faaliyetinizin ürün, kanal ve iş modelini kendi kayıtlarınızda ayrı gösterin.

Ticaret Bakanlığının perakende ticaret açıklaması, 6585 sayılı Kanundaki perakende işletme kapsamında büyük ve zincir mağazaların yanında bayi ve esnaf işletmelerine de yer verir. Dolayısıyla kavram yalnız büyük mağaza zincirini anlatmaz. Bayi dağıtım ilişkisindeki rolü, perakende ise burada satışın nihai alıcıya yönünü açıklar. Aynı işletmenin hem başka satıcılara ürün vermesi hem ev kullanıcısına satış yapması mümkündür; bu işlemleri sipariş ve gelir kayıtlarında birbirine karıştırmadan izleyin.

Toptan satıştan farkı adetle mi belirlenir?

Küçük miktarı perakende, büyük miktarı toptan diye tek başına sınıflandırmak eksik kalır. Kendi evinde kullanmak için çoklu set alan kişi ürünü yeniden satmak üzere almış olmayabilir. Buna karşılık yeniden satmak için az sayıda ürün alan işletmenin işlemi farklı bir ticari amaç taşır. Toptan satış ile ayrımı okurken alıcıyı, amacı ve işlem yapısını birlikte ele alın. Her ürüne ve her mevzuata uygulanan ortak bir adet sınırı varmış gibi teklif hazırlamayın.

Nihai kullanım, tüketici hukuku kapsamının tek kontrolü değildir; ticari veya mesleki amaçla hareket edilip edilmediği de önemlidir. Kişinin adına ya da şirket adına düzenlenen kayıt gibi tek bir işaretten bütün hakları çıkarmayın. İşlem koşulunu ve alıcının hareket ettiği amacı kendi belgesinde okuyun. Tedarikçiden ticari amaçla aldığınız malların koşullarını, aynı malları tüketiciye sattığınız sözleşmenin yerine koymayın. Satış kanalınızda ticari ve tüketici işlemleri varsa ilgili sözleşme ve bilgilendirme kapsamını doğru eşleştirin.

İnternetten tüketiciye satışta hangi bilgiler gerekir?

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği 5. madde, kapsamdaki satışta sözleşme öncesi bilgilendirmeyi düzenler. Satıcı kimliği, ürünün temel özellikleri, vergiler dahil toplam bedel, ilgili ek giderler, teslimat ve hak bilgileri doğru sunulmalıdır. Ürün başlığı, görsel ve seçenek aynı ürünü tarif etsin. Paket ürün satıyorsanız kaç parçadan oluştuğunu açıklayın. Tüketicinin gördüğü paket bedeliyle birim bedelin hangi miktara karşılık geldiğini ayırın; görseldeki aksesuarın satışa dahil olup olmadığını da belirsiz bırakmayın.

Kurgusal örnekte birim 80 TL olan üç fincanın ürün toplamı 240 TL, örnek gönderimle toplam ödeme 280 TL’dir. Fiyatlar tüketicinin gördüğü vergiler dahil örnek bedellerdir; belirli bir KDV oranı veya gerçek kargo tarifesi varsayılmıyor. Ücretsiz kargo barajı varsa bunun ayrı koşulunu görünür tutun. Ürün fiyatının düşük görünmesi, gönderim bedelinin son anda ortaya çıkmasını haklı kılmaz. Satın alma öncesi gösterdiğiniz toplamı sipariş özetindeki tutarla karşılaştırın.

Cayma ve teslimat süresi perakende sözcüğünden mi doğar?

Süreyi yalnız perakende etiketi belirlemez; satışın kurulduğu yöntem ve kapsam önemlidir. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği 9. maddede kapsamdaki tüketici işlemleri için genel 14 gün cayma süresini düzenler. Malda başlangıç teslimle ilişkilidir; teslimden önce de cayma kullanılabilir. Ürüne veya işleme ilişkin istisna varsa güncel 15. maddeyle birlikte okunur. Bu süreyi her fiziksel mağaza alışına kendiliğinden uygulamayın. Kendi isteğinizle sunduğunuz ticari değişim kolaylığıyla mevzuattan doğan hakkı satış metninde farklı adlarla gösterin.

Aynı Yönetmeliğin 16. maddesinde mal satışında taahhüt edilen ifa ve kural olarak en çok 30 gün sınırı yer alır; tüketicinin isteği veya kişisel ihtiyaçlarına göre hazırlanan mallar için ilgili istisna vardır. Bu sınır kargoya verme süresi diye kullanılamaz. Daha kısa teslimat taahhüdü verdiyseniz kendi vaadinizi esas alan kaydı takip edin. Kargoya verme süresi taşıyıcıya teslim aşamasıdır; tüketicinin ürünü almasıyla aynı olay değildir. Ürün stokta yokken hazırlık ve teslimat ekranında gerçek dışı süre göstermeyin.

Satıcı perakende siparişini hangi kayıtlarla yönetir?

Ürünün kodunu, seçeneğini, miktarını ve toplam bedelini sipariş kaydında eşleştirin. Sonra hazırlanan paketle taşıyıcı hareketini ve tüketiciye teslimi ayrı izleyin. Stok yönetimi kaydında satılabilir miktarı güncel tutmak yanlış ürün vaadini azaltmaya yardımcı olur. İade ve iptal geldiğinde gelir ve stok hareketinin ilgili siparişe bağlandığını kontrol edin. Satış tutarını bütün giderler sonrası kâr diye okumayın; perakende bir satış türüdür, işletmenizin gerçek ekonomik sonucunu ayrıca kendi maliyet kayıtları belirler.

06 · Örnek

Örnek: Ev kullanımı için çoklu fincan siparişi

Kurgusal müşteri yeniden satmak için değil, evinde kullanmak için 3 fincan alıyor. Birim tüketici bedeli vergiler dahil 80 TL ve örnek teslimat bedeli 40 TL; gerçek fiyat veya kargo tarifesi değildir.

Ürün toplamı: 3 × 80 = 240 TL.
Toplam ödeme: 240 + 40 = 280 TL.
Sipariş satırında 3 ürün, 240 TL ürün bedeli ve 40 TL teslimatın aynı kapsamla göründüğünü kontrol edin.

Sonuç

Örnek toplam ödeme 280 TL’dir. Çoklu ürün alınması tek başına işlemi toptan yapmaz; burada alım amacı evsel kullanımdır.

07 · Fark

Perakende satış ile karıştırılan kavramlar

Perakende satış ≠ Toptan satış

Yeniden satış veya işletmelere yönelik ticaret yönü öne çıkar; ayrım her ürüne ortak bir adet sınırına dayanmaz.

Perakende satış ≠ E-ticaret

İşlemin elektronik ortamını anlatır; internetten hem nihai alıcıya hem ticari alıcıya satış yapılabilir.

Perakende satış ≠ Bayilik

Sağlayıcıyla dağıtım ilişkisini ilgilendirir; bayi aynı zamanda perakende satış yapabilir.

08 · Satıcı için

Satıcı ne yapmalı?

Satış kanalıyla alıcının işlem amacını ayrı kaydedin.
Ürün, seçenek, paket miktarı ve bedelleri açık yazın.
Kapsamdaki mesafeli satışın ön bilgilendirmesini tamamlayın.
Toplam ödemeyi ürün ve ilgili ek giderlerle tutarlı gösterin.
Cayma ve teslimat açıklamasını gerçek işlem ve ürün koşuluna göre hazırlayın.
Sipariş, stok, teslimat, iade ve iptal hareketlerini eşleştirin.

09 · Devamı

İlgili rehberler

10 · Sık sorulanlar

Perakende satış hakkında sık sorulanlar

İnternetten satış perakende olabilir mi?

Evet. Kişisel veya evsel nihai kullanım için ürünün internet sitesi veya pazaryerinde sunulması perakende satış kanalı olabilir. Elektronik ortam işlem yöntemini, perakende ise burada satışın niteliğini anlatır.

Çoklu ürün alımı mutlaka toptan satış mı?

Hayır. Kurgusal örnekte evinde kullanmak için üç fincan alan kişi yeniden satış yapmıyor. Alımın amacı ve işlem yapısı önemlidir; her ürüne ve her düzenlemeye uygulanan ortak bir adet sınırı verilmemelidir.

Perakende satışta kargo toplam bedele dahil gösterilir mi?

Kapsamdaki tüketiciye mesafeli satışta Yönetmelik 5. madde toplam bedel ve ilgili ek masrafların açıklanmasını düzenler. Kurgusal 240 TL ürün ve 40 TL teslimatta ödeme toplamı 280 TL’dir. Gerçek bedeli satın alma öncesi doğru gösterin.

Her perakende alışta 14 gün cayma var mı?

14 gün genel cayma süresi, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği kapsamındaki tüketici işlemleri için düzenlenir; ürün ve işlem istisnaları vardır. Malda süre teslimle ilişkilidir, teslimden önce de cayma kullanılabilir. Bu kuralı bütün fiziksel mağaza alışlarına otomatik olarak yaymayın.

30 gün sınırı kargoya verme süresi mi?

Hayır. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği 16. maddedeki mal satışına ilişkin genel en çok 30 gün ifa sınırı taşıyıcıya verme süresi değildir. Tüketicinin isteği veya kişisel ihtiyaçlarına göre hazırlanan mal istisnası ve daha kısa teslim taahhüdü kendi kapsamıyla okunur.