E-ticaret sözlüğüPazaryeri ve satış

Toptan satış nedir?

Toptan satış, ürünlerin perakendecilere, diğer toptancılara veya ticari, mesleki ve kurumsal kullanıcılara sunulduğu satış faaliyetidir. Müşteri türünü miktardan ayırın; sipariş birimi, toplam bedel ve ticari teslim koşulunu aynı kayıtta açık tutun.

Son kontrol: 26 Ekim 20262 resmî kaynakGündem Masası

Tanım

Toptan satış, ürünlerin perakendecilere, diğer toptancılara veya ticari, mesleki ve kurumsal kullanıcılara sunulduğu satış faaliyetidir.

Bir bakışta

Ayrım ölçütüMüşteri türü ve işlem amacı; yalnız adet değil

Kurgusal sipariş6 koli × 12 ürün = 72 ürün

Örnek toplam bedel3.600 + 120 = 3.720 TL; KDV hariç

Örnek eşit dağıtım3.720 / 72 ≈ 51,67 TL/ürün

Tüketici tanımıTicari/mesleki olmayan amaç; Yönetmelik md. 4

Toptan satışın perakendeden farkı nedir?

Toptan ticarette alıcı ürünü yeniden satmak veya işletmesinin faaliyeti içinde kullanmak üzere edinir. Eurostat’ın 2026 NACE Rev. 2.1 açıklaması ayrımı müşteri türüne dayandırır; toptan tek birimle, perakende çoklu miktarla gerçekleşebilir. Bu nedenle bütün ürünlerde geçerli tek bir adet eşiği vermeyin. Perakende satışla karşılaştırırken alıcının kim olduğunu ve hangi amaçla hareket ettiğini kaydedin. Buradaki kavram açıklaması Türkiye’de faaliyet kodu veya ruhsat seçimi yerine geçmez; gerçek iş modeliniz bu konularda kendi kayıtlarıyla ele alınır.

İnternet sitesi üzerinden sipariş verilmesi işlemi yalnız bu nedenle tüketici satışı yapmaz. Aynı mağaza hem kişisel kullanım için alışveriş yapanlara hem başka satıcılara ürün sunabilir. Alıcı ve satıcı bilgilerini, teklif kapsamını ve siparişin amacını doğru eşleştirin. Başka işletmeye yeniden satış için verdiğiniz malı kendi tüketici kampanyanızın şartlarıyla karıştırmayın. Bayi ayrıca sağlayıcıyla dağıtım ilişkisi içerebilir; her toptan alım bir bayilik, marka temsilciliği veya satış sonrası servis yetkisi doğurmaz.

Koli, paket ve adet teklifte nasıl ayrılır?

Siparişin hangi birimle verildiğini önce belirleyin. Bir koli içindeki ürün sayısı, paket veya setin içeriği ve satılacak tekil ürün aynı birim değildir. Teklifte koli fiyatı yazıp siparişte tek ürün fiyatı gibi kullanmak toplamı bozar. Paket ürün içeriği farklıysa aynı isimli iki teklifi yalnız tutarından kıyaslamayın. Ürün kodu, ölçü, renk ve paket sayısı birlikte açık olsun. Numuneyle verilen son siparişin aynı özellikleri taşıdığını da kendi teyit kaydınızla kontrol edin.

Asgari sipariş miktarı varsa bunun hangi ürün, seçenek veya toplam sipariş için geçerli olduğunu yazın. Bu sayı satıcının kendi teklifi olabilir; bütün toptan ticaret için kanuni alt sınır diye duyurmayın. Birim tutar, vergi kapsamı, teslimat bedeli ve ödeme koşulunu aynı teklif üzerinde gösterin. Kurgusal örnekte altı kolinin her birinde on iki ürün var; toplam 72 üründür. Teklifte yalnız altı yazmasıyla depo kaydında 72 ürün ayrılması arasındaki bağı ürün satırına bağlayın.

Birim maliyet taşıma bedeliyle nasıl değişir?

Kurgusal örnekte 72 ürünün birim alış bedeli 50 TL, mal bedeli 3.600 TL ve örnek taşıma 120 TL’dir. Bu hesapta yalnız bu iki kalem birimlere eşit dağıtılıyor; ortak baz KDV hariçtir. Toplam 3.720 TL’nin 72 ürüne bölünmesi yaklaşık 51,67 TL verir. Bu tutar örneğin dağıtım varsayımıdır; bütün muhasebe giderlerini aynı yöntemle maliyete katma kuralı değildir. Gerçek işletmede ilgili giderin hangi kayıtta izleneceğini uygulanan muhasebe kapsamıyla eşleştirin.

Aynı ürün için iki tedarik teklifini karşılaştırırken miktar ve teslimat kapsamını eşitleyin. Daha düşük görünen etiketle daha yüksek toplam ödeme aynı anda mümkün olabilir. Kargo maliyeti senaryosunu kendi sözleşmenizdeki paket, ağırlık ve teslim adresiyle kurun. Tahmini giderle gerçekleşen faturayı farklı satırlarda tutun. Birim ekonomisi hesabında yeniden satışa bağlı giderler de yer alacaksa bunları alış örneğinin üzerine ayrı ekleyin; ürünün alım bedelini bütün satış sürecinin maliyeti gibi kullanmayın.

Ticari alımda iade ve teslim koşulu nereden okunur?

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği 4. madde tüketiciyi ticari veya mesleki olmayan amaçla hareket eden kişi olarak tanımlar. Yeniden satış için yapılan ticari alıma, sırf sipariş internetten verildi diye tüketiciye ait genel cayma süresini doğrudan taşımayın. Satıcıyla yapılan ticari sözleşmenin iade, eksik mal ve teslim koşullarını kendi işlem türüyle birlikte okuyun. Bu ayrım alıcının bütün haklarının ortadan kalktığını da göstermez; farklı hukuki nedenlere dayanan talepleri aynı tüketici cayması başlığına sıkıştırmayın.

Sipariş onayında sevk tarihini, teslim yerini, kısmi gönderinin kabul edilip edilmediğini ve eksik miktarın nasıl tamamlanacağını açıklaştırın. Mal kabulünde koli adediyle koli içindeki ürün miktarını ayrı kontrol edin. Taşıma sırasında hasar veya yanlış ürün varsa ilgili belge ve görüntüyü siparişe bağlayın. Her ilişkiye ortak bildirim süresi veya otomatik geri alım koşulu uydurmayın. Satıcının sunduğu ticari iade hakkı bulunuyorsa bunun ürün, süre ve masraf kapsamını onaylı tekliften okuyun; başka tedarikçinin koşulunu buraya taşımayın.

Satıcı toptan siparişi stok ve satışla nasıl eşleştirir?

Teslim alınan miktarı stok yönetimi kaydına gerçek birimiyle işleyin. Farklı tarihlerdeki alımların tutarlarını ve maliyet yöntemini izlenebilir tutun. Tedarik edilen malın tamamı henüz satılmadıysa bütün alış ödemesini yalnız satılmış ürünlerin gideri gibi okumayın. Daha sonraki brüt kâr hesabında ilgili satışla satılan mal maliyetini eşleştirin. Yetki veya orijinallik belgesi istenen üründe belgenin aynı mal ve işletmeyi kapsadığını kontrol edin. Sipariş, kabul, ödeme ve ticari düzeltme kayıtları birlikte izlenmelidir.

06 · Örnek

Örnek: Altı kolinin ürün adedini ve örnek birim tutarını bulmak

Kurgusal yeniden satış siparişinde 6 koli, her kolide 12 ürün ve ürün başına KDV hariç 50 TL teklif var. Örnek taşıma 120 TL; yalnız mal bedeliyle taşıma eşit biçimde ürünlere dağıtılıyor.

Toplam ürün: 6 × 12 = 72.
Mal bedeli: 72 × 50 = 3.600 TL.
Örnek toplam: 3.600 + 120 = 3.720 TL.
Ürün başına örnek dağıtım: 3.720 / 72 = 51,666… TL ≈ 51,67 TL.

Sonuç

Örnek sipariş 72 ürün ve 3.720 TL toplamdır. 51,67 TL iki ondalığa yuvarlanmış gösterimdir; toplamın dayanağı 3.720 TL olarak korunur. Gerçek tarife veya zorunlu muhasebe dağıtım yöntemi değildir.

07 · Fark

Toptan satış ile karıştırılan kavramlar

Toptan satış ≠ Perakende satış

Kişisel veya evsel nihai kullanım yönü öne çıkar; çoklu ürün alınması tek başına toptan satış yapmaz.

Toptan satış ≠ Bayilik

Sağlayıcıyla dağıtım ilişkisini de kapsayabilir; her toptan alım aynı yetkiyi sağlamaz.

Toptan satış ≠ Asgari sipariş miktarı

Belirli satıcının ürün veya teklif koşuludur; bütün toptan işlemlere ortak kanuni adet eşiği değildir.

08 · Satıcı için

Satıcı ne yapmalı?

Alıcının işlem amacını ve teklifin ticari kapsamını kaydedin.
Koli, paket ve ürün adetlerini ayrı alanlarda gösterin.
Birim fiyat, vergi kapsamı, taşıma ve toplam bedeli eşleştirin.
Teslim yeri, sevk ve kısmi gönderi koşulunu teyit edin.
Mal kabulünde gerçek miktar ve ürün özelliklerini kontrol edin.
Ticari iade, stok, ödeme ve düzeltme kayıtlarını aynı siparişe bağlayın.

09 · Devamı

İlgili rehberler

10 · Sık sorulanlar

Toptan satış hakkında sık sorulanlar

Toptan satış için en az kaç ürün gerekir?

Bütün ürün ve işlemlere ortak tek bir adet sınırı verilemez. Ayrım müşteri türü ve ticari amaca dayanır. Satıcının koyduğu asgari sipariş miktarı kendi teklifinin koşuludur; genel hukuki eşik gibi sunulmamalıdır.

İnternetten toptan satış yapılabilir mi?

Evet. Elektronik sipariş yöntemi alıcının ticari amacını değiştirmez. Yeniden satış veya işletme kullanımı için verilen siparişi kişisel kullanıma yönelik perakende siparişinden ayrı kapsamla kaydedin.

Koli fiyatıyla adet fiyatı nasıl karşılaştırılır?

Kolideki ürün sayısını ve aynı ürün özelliklerini belirleyin. Kurgusal 6 koli × 12 ürün = 72 ürün. Birim 50 TL’de mal bedeli 3.600 TL; 120 TL örnek taşıma eklenince toplam 3.720 TL olur. Vergi ve teslimat kapsamını eşitleyin.

Toptan alımda tüketiciye ait genel cayma hakkı geçerli mi?

Yeniden satış için yapılan ticari alıma yalnız internet üzerinden sipariş verildi diye tüketici cayması uygulanmaz. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği 4. madde tüketiciyi ticari/mesleki olmayan amaçla tanımlar. Ticari iade koşulu ve başka hukuki talepler kendi dayanağıyla ele alınır.

Örnekte 51,67 TL hangi maliyeti kapsar?

Kurgusal örnekte yalnız 3.600 TL mal ve 120 TL taşımanın 72 ürüne eşit dağıtımını kapsar. Sonuç iki ondalığa yuvarlanmıştır; kayıt toplamı 3.720 TL’dir. Yeniden satış giderleri veya bütün dönem maliyetleri dahil değildir; zorunlu muhasebe yöntemi sayılmaz.