E-ticaret sözlüğüPazaryeri ve satış

Hakediş nedir?

Hakediş, pazaryeri satışlarına ait sözleşme koşulları, kesintiler ve düzeltmeler dikkate alınarak satıcıya ödenmek üzere hesaplanan alacak tutarıdır. Ödeme tarihiyle fiilî aktarımı ayrı izleyin; kapsamdaki %1 stopajı net hakedişten hesaplamayın.

Son kontrol: 26 Ekim 20263 resmî kaynakGündem Masası

Tanım

Hakediş, pazaryeri satışlarına ait sözleşme koşulları, kesintiler ve düzeltmeler dikkate alınarak satıcıya ödenmek üzere hesaplanan alacak tutarıdır.

Bir bakışta

Ödeme takibiSözleşme koşulu + rapor durumu + fiilî hesap hareketi

Stopaj oranı%1; kapsamdaki ödemelerde 1 Ocak 2025’ten itibaren

Örnek matrah3.600 − 600 KDV = 3.000 TL; ek menfaat yok varsayımı

Örnek stopaj3.000 × %1 = 30 TL

Örnek net aktarım3.600 − 360 − 120 − 30 = 3.090 TL

Hakediş hangi tutarı gösterir?

Müşterinin ödediği satış tutarıyla satıcıya hesaplanan alacak farklı kayıtlardır. Pazaryeri raporunda satışın yanı sıra komisyon, taşıma, iade, vergi kesintisi ve düzeltme hareketleri bulunabilir. Önce raporun hangi dönemi ve hangi işlem durumunu kapsadığını okuyun. Bekleyen, ödenebilir ve ödenmiş gibi durumları hesabınızın açıklamalarıyla eşleştirin. Bir hareketin raporda görünmesiyle paranın işletme hesabına ulaşmasını aynı olay olarak kaydetmeyin; beklenen tahsilat ve gerçekleşen aktarım ayrı izlenmelidir.

İşletmenizin ciro kaydı satış hacmini, hakediş raporu ise platformla alacak ilişkinizi açıklamaya yardımcı olur. Ürün alış maliyeti, çalışan gideri, kira ve diğer işletme harcamaları hakedişten tamamen okunamaz. Bu nedenle gelen ödemeyi doğrudan net kâr kabul etmeyin. Hesap karşılaştırması yaparken müşteriye ait satış belgesini, platform hizmet belgelerini ve aktarım kaydını ayrı tutun; aynı sipariş numarası bu kayıtlar arasındaki ilişkiyi kurmayı kolaylaştırır.

Ödeme günü ve vade başlangıcı nasıl bulunur?

PttAVM’nin açık satıcı sayfası, tamamlanan satışların belirlenen ödeme periyotlarıyla aktarıldığını ve ayrıntıların Muhasebe ekranından izlendiğini belirtir. Bu, bütün pazaryerlerinde ortak bir ödeme günü bulunduğunu göstermez. Kendi sözleşmenizde süreyi başlatan olayı ve rapordaki beklenen aktarım tarihini bulun. Sipariş tarihi, taşıyıcıya teslim, müşteriye teslim ve satışın tamamlanması farklı olaylardır. Hesabınızın koşulu hangisini kullanıyorsa ödeme takibini o başlangıca göre yapın.

Bir aktarım birden fazla siparişi kapsıyorsa ödeme referansını toplamla ve alt işlemlerle ilişkilendirin. Aynı hesap hareketini her siparişe ayrı ödeme gibi tekrar yazmayın. Eksik görünümde önce rapor dönemi, işlem durumu ve önceden yapılmış aktarımı karşılaştırın. Hesabınızda ödeme bekletildiği bildiriliyorsa gerekçe ve gereken düzeltme için o bildirimi kullanın. Güncel açıklama yoksa destek başvurunuzda ilgili dönem, sipariş ve beklenen tutarı açıkça belirtin; yalnız toplam bakiyenin fotoğrafıyla yetinmeyin.

Yüzde 1 stopajın matrahı net hakediş değildir

Gelir İdaresi Başkanlığı, kapsamdaki e-ticaret ödemelerinde 1 Ocak 2025’ten itibaren %1 gelir veya kurumlar vergisi tevkifatını açıklar. 330 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği md.5 uyarınca KDV hariç satış/hizmet bedeli ve kapsamdaki menfaatler matrahı oluşturur. Komisyon, kargo ve hizmet giderlerinin tahsilattan düşülmesi bu matrahı azaltmaz. Katma değer vergisi (KDV) ayrı tutulur; düşük net ödeme görüldü diye vergi tutarı net hakedişin yüzde biriyle yeniden hesaplanmaz.

Kesintinin kapsamını mükellef ve işlem durumuyla kontrol edin. Vergiden muaf esnaf, basit usul ve ilgili diğer istisna koşulları bulunduğunda aynı tevkifat sonucu uygulanmaz. Kendi kapsamınızı ve rapordaki matrahı muhasebe kaydıyla eşleştirin. E-ticaret stopajı rehberi uygulamanın ayrıntısını açıklar. Vergi tevkifatını platformun komisyon kesintisiyle aynı hizmet bedeli başlığına koymayın; kesinti belgesi ve vergi kaydı ayrı izlenir.

İade ve düzeltme hangi döneme yazılır?

Bir iade, satışın gerçekleştiği dönemden sonraki ödeme raporuna yansıyabilir. Ürünün dönüş kaydı, müşteriye yapılan geri ödeme ve satıcının alacağındaki düzeltmeyi işlem numarasıyla bağlayın. Kısmi iadede hangi kalemin kaç adet döndüğü ve hangi tutarın düzeltildiği belli olsun. Bir siparişin bütün bedelini, yalnız bir ürün dönmüşken her dönemde yeniden düşmeyin. Müşteriye bedel iadesi yapılmasıyla aynı gün satıcıya para aktarılması farklı süreçlerdir; her birinin fiilî durumunu kontrol edin.

Tevkifat düzeltmesinde 330 sayılı Tebliğ md.5/3’teki zaman koşulu önemlidir. Aynı vergilendirme döneminde ve beyan öncesinde hem ürün hem bedel iade edilmişse aracının kayıtlarında gerekli düzeltme yapılabilir. Vergi beyanından sonra gerçekleşen iadede aynı aracı düzeltmesi yapılmaz; mükellefin mahsup süreci söz konusudur. İade dosyasında ürünün ve bedelin tarihlerini birlikte tutun. Sadece ürünün depoya gelişini esas alıp bütün vergi kesintisinin hemen nakden döneceği sonucunu çıkarmayın.

Satıcı hakediş karşılaştırmasını nasıl yapar?

Kontrolü siparişten ödeme toplamına doğru kurun. Önce satış kalemini, miktarı ve belgeyi bulun; sonra gerçekten rapora yansıyan hizmet ve taşıma hareketlerini ekleyin. Komisyon hesaplama aracı oran senaryosu kurmaya yardımcı olur; fiilî rapordaki belge tutarının yerine geçmez. Çift yazılan kesinti, eksik iade bağlantısı veya başka döneme ait hareket varsa nedeni belirtin. Beklenen ödeme ile gelen tutar arasındaki farkı tek bir açıklama altında toplamak hatayı bulmayı zorlaştırır.

Muhasebe aktarımına rapor dönemi, dosyanın alındığı tarih, sipariş listesi, hizmet belgeleri, tevkifat ve ödeme referansını birlikte ekleyin. Sonradan gelen düzeltmelerin ilk işlemle bağını koruyun. Destek incelemesi sonuçlandığında hangi hareketin değiştiğini kaydedip kendi alacak tablonuzu güncelleyin. Kurgusal örnekteki net aktarım işletmenin bütün giderler sonrası kazancı değildir. Ürün maliyetini ve işletme harcamalarını değerlendirmek için kâr marjı hesabında aynı dönem ve tutar kapsamını kullanın.

06 · Örnek

Örnek: Satıştan net aktarıma kurgusal hesap

Kapsamdaki bir ödemede satış toplamı 3.600 TL, bunun içindeki KDV 600 TL olsun. Varsayılan hizmet kesintisi 360 TL ve taşıma 120 TL; ek menfaat, iade ve başka hareket yoktur.

Stopaj matrahı: 3.600 − 600 = 3.000 TL.
Tevkifat: 3.000 × %1 = 30 TL.
Hizmet ve taşıma: 360 + 120 = 480 TL.
Net aktarım: 3.600 − 480 − 30 = 3.090 TL.

Sonuç

Beklenen aktarım 3.090 TL’dir. 360 ve 120 TL gerçek tarife değildir; 30 TL vergi kesintisi net ödemeden değil 3.000 TL matrahtan hesaplanmıştır. Bu tutar kâr değildir.

07 · Fark

Hakediş ile karıştırılan kavramlar

Hakediş ≠ Ciro

Ciro satış hacmini gösterir; hakediş sözleşme ve hareketlere göre hesaplanan satıcı alacağıdır.

Hakediş ≠ Fiilî ödeme

Ödeme gerçekleşmiş para aktarımıdır; raporda bekleyen alacak henüz aktarılmış olmayabilir.

Hakediş ≠ Net kâr

Net kâr işletmenin gelir ve bütün ilgili giderleriyle hesaplanır; hakediş tek başına bu sonucu göstermez.

08 · Satıcı için

Satıcı ne yapmalı?

Rapor dönemi ve sipariş listesini aynı kapsamda seçin.
Satış, hizmet, kargo, iade ve tevkifat hareketlerini kendi belgeleriyle eşleştirin.
Ödeme başlangıcını ve aktarım periyodunu güncel sözleşmenizden bulun.
Beklenen tutarı ödeme referansı ve fiilî hesap hareketiyle karşılaştırın.
Farkı sipariş, dönem ve belgeyle açıklayıp destek başvurusunu izleyin.
Sonradan gelen düzeltmeleri ilk işlemle bağlayıp alacak kaydını güncelleyin.

09 · Devamı

İlgili rehberler

10 · Sık sorulanlar

Hakediş hakkında sık sorulanlar

Hakediş ile ciro aynı mı?

Ciro satış hacmini, hakediş ise ilgili satışlardan sözleşme koşulları ve hesap hareketleriyle doğan satıcı alacağını gösterir. Komisyon, taşıma, iade ve uygulanabilen vergi kesintileri net aktarımı değiştirebilir. Satış belgesiyle ödeme raporunu ayrı eşleştirin.

Hakediş hangi gün hesaba geçer?

Platform ve hesabınızın sözleşmesindeki vade başlangıcını, ödeme periyodunu ve rapor durumunu kontrol edin. Örneğin PttAVM açık sayfası belirlenen periyotları ve Muhasebe ekranını belirtir; bütün satıcılara ortak bir gün vermez. Beklenen tarihle fiilî aktarımı ayrı kaydedin.

Yüzde 1 stopaj net hakedişten mi hesaplanır?

Hayır. Kapsamdaki işlemlerde KDV hariç satış/hizmet bedeli ve ilgili menfaatler esas alınır. Komisyon, taşıma ve hizmet bedelinin düşülmesi matrahı azaltmaz. Mükellef ve işlem istisnalarını kontrol edin; rapordaki vergi kesintisini komisyonla aynı kalem saymayın.

Ürün iade edilince stopaj hemen geri gelir mi?

330 sayılı Tebliğ md.5/3 aynı dönem ve beyan öncesinde hem ürün hem bedel iadesinde aracı kayıt düzeltmesine imkân verir. Beyan sonrası iadede aracının aynı düzeltmesi yapılmaz, mükellefin mahsup süreci işler. Ürün ve para dönüş tarihlerini birlikte izleyin.

Hakedişte görünen tutar işletmenin kârı mı?

Hakediş veya hesaba gelen net ödeme tek başına kâr değildir. Ürün maliyeti, kira, personel ve diğer ilgili giderler bu tutarda bütünüyle görünmez. Satış, kesinti, ödeme ve işletme giderlerini aynı dönem kapsamında ayrı kayıtlarda değerlendirin.