Mesafeli satışta ön bilgilendirme nasıl yapılır?

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği madde 5/1, tüketicinin sözleşme kurulmadan veya buna karşılık gelen teklifi kabul etmeden önce bilgilendirilmesini ister. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun madde 48/2 de ön bilgiyi düzenler. Sipariş tamamlandıktan sonra gönderilen metin, ödeme öncesindeki yükümlülüğün yerine kendiliğinden geçmez. Ürün sayfasından son ödeme ekranına kadar hangi bilginin nerede gösterildiğini belirleyin. Formu yalnız sitenin en altındaki genel bağlantıda bulundurmakla, her siparişin koşullarını tüketiciye sunduğunuzu varsaymayın.

Ön bilgilendirme, mesafeli satış sözleşmesi ile aynı işlevde bir başlık değildir. Tüketici karar vermeden önce ürün, satıcı, toplam bedel, teslim ve hak kullanım yollarını öğrenmelidir. Yönetmelik madde 5/2 uyarınca bu bilgiler sözleşmenin ayrılmaz parçasıdır; taraflar aksini açıkça kararlaştırmadıkça değiştirilemez. Bu nedenle ürün veya siparişe bağlı alanları boş bırakan genel bir form kullanmayın. Fiyat ya da taşıyıcı değiştiğinde yeni siparişlere uygulanan metni ayrıca güncelleyin; eski siparişin kaydını değiştirmeyin.

Yönetmelik madde 5/1-a ürün veya hizmetin temel niteliklerini; b, c ve ç bentleri satıcı, sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcıya ilişkin kimlik ve iletişim bilgilerini düzenler. Ad veya unvan ile MERSİS numarası ya da vergi kimlik numarasını yazın. Açık adres, telefon ve hızlı iletişime yarayan diğer bilgiler anlaşılır olmalıdır. Başkası adına hareket ediliyorsa ilgili kimlik ve adres bilgisi de değerlendirilir. Şikâyetler için farklı bir iletişim kanalı bulunuyorsa bu kanalı ayrıca gösterin.

Özet kontrol tablosudur. Ürün ve satış modelinize uyan bütün bentleri uygulayın.

Madde 5/1-d kapsamında tüm vergiler dahil fiyatı ve nakliye, teslim gibi ek giderleri gösterin. Fiyat niteliği gereği önceden hesaplanamıyorsa hesaplama yöntemini açıklayın; ek gider de hesaplanamıyorsa ödeme çıkabileceğini bildirin. İletişim aracının olağan tarife dışında maliyeti varsa e bendi uyarınca ayrıca belirtin. Aboneliklerde madde 5/4 her faturalama dönemi toplam giderini kapsar. Sonradan sürpriz bir bedel eklemeyi standart uygulama haline getirmeyin. İlave ödeme onayı için madde 19 da ayrıca dikkate alınır.

Madde 5/1-f, ödeme ve teslim/ifa bilgisinin reklamda taahhüt edilen süreyle uyumlu olmasını ister. Aynı üründe reklamda kısa, formda farklı ve daha uzun süre yazılması kontrol gerektirir. Cayma hakkı varsa g ve ğ bentleri uyarınca kullanım şartlarını, süresini, yöntemini, iade taşıyıcısını ve bildirim adresini açıklayın. Cayma yoksa h bendi gereğince hangi koşulda hakkın bulunmadığını veya kaybedildiğini belirtin. Her ürüne topluca iade yok yazmak yerine cayma hakkı istisnaları koşullarını inceleyin.

Teminat veya depozito isteniyorsa madde 5/1-ı kapsamındaki koşulları gösterin. Dijital içerikte i ve j bentleri teknik koruma önlemlerini ve bilinen ya da makul olarak bilinmesi gereken donanım/yazılım uyumluluğunu kapsar. Madde 5/1-k, tüketici hakem heyeti veya Kanun madde 73/A kapsamında dava öncesi arabuluculuk şartıyla tüketici mahkemesine başvuru bilgisini ister. Tüketici hakem heyeti sınırları yıllık güncellenebildiğinden eski parasal eşiği metne kalıcı biçimde kopyalamayın.

Yönetmelik madde 6/1, bilgilerin kullanılan araca uygun şekilde en az on iki punto, açık, sade ve okunabilir olarak yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla verilmesini düzenler. Kalıcı veri saklayıcısı, madde 4/1-c kapsamında bilgiyi makul süre incelemeyi, değiştirilmeden kopyalamayı ve aynen erişmeyi sağlayan ortamdır. Örneğin siparişe özgü metni e-postayla iletmek kayıt sürecine yardımcı olur. Yalnız her an değiştirilebilen genel bir sayfanın bağlantısını gönderip sipariş anındaki metnin korunup korunmadığını kontrol etmeden yeterli kabul etmeyin.

İnternet satışında madde 6/2-a özel bir ek gösterim ister. Ürünün temel niteliği, fiyat ve ek giderler, cayma şartları ile hakkın bulunmadığı veya kaybedildiği koşullar ödeme yükümlülüğünden hemen önce bir bütün olarak ayrıca açıkça gösterilir. Bütün madde 5 bilgilerinin verilmesi yükümlülüğü de devam eder. Madde 6/2-b uyarınca gönderim kısıtlaması ve kabul edilen ödeme araçları en geç siparişten önce açıklanmalıdır. Teslim edilemeyen bölgeyi ancak sipariş tamamlandıktan sonra bildiren akışı düzeltin; teslimat süresi kuralları ile birlikte kontrol edin.

Yönetmelik madde 7, tüketicinin ön bilgileri edindiğini kullanılan araca uygun biçimde teyit etmesinin sağlanmasını ister; aksi halde sözleşme kurulmamış sayılır. Kontrol kutusu bu teyidin uygulanabileceği bir yöntemdir; mevzuat her durumda tek bir teknik düğme tasarımını zorunlu tutuyor şeklinde yorumlanmamalıdır. Seçilen yöntemin hangi metin için, hangi siparişte ve ne zaman kullanıldığını kaydedin. Önceden işaretlenmiş kutuyu veya yalnız sayfa ziyaretini tüketicinin etkin teyidiyle eşdeğer varsaymayın.

Madde 8/1 başka bir yükümlülüğü düzenler: sipariş onayından hemen önce tüketiciye bunun ödeme yükümlülüğü doğurduğu açıkça bildirilir. Bu bildirim yapılmazsa tüketici siparişiyle bağlı değildir. Ön bilgi teyidi ile ödeme yükümlülüğü açıklamasını kontrol planınızda ayrı satırlar olarak izleyin. Birinin bulunması diğerini kendiliğinden tamamlamaz. Telefonla satıcı tarafından aranan tüketicide madde 8/2 gereğince görüşmenin başında kimlik, varsa adına hareket edilen kişi ve ticari amaç da açıklanmalıdır.

Sesli iletişimde madde 6/3, siparişten hemen önce temel nitelik, toplam bedel ve caymaya ilişkin belirli bilgilerin o ortamda verilmesini; bilgilerin tamamının en geç teslim veya ifaya kadar yazılı ya da kalıcı veri saklayıcısıyla gönderilmesini düzenler. Sınırlı alan veya zaman sunan ortamlarda madde 6/4 listesine taraf kimliği de dahildir. Anında ifa edilen belirli hizmetlerde madde 6/5 özel düzenleme içerir. İnternet sitesinin standart akışını telefon satışına hiçbir değişiklik yapmadan taşımayın; kullanılan iletişim yoluna göre kontrol oluşturun.

Platform üzerinden kurulan sözleşmelerde madde 5/7, 6/6 ve 12/A/3 ön bilgilendirme, teyit ve ispat bakımından aracı hizmet sağlayıcının satıcı/sağlayıcıyla müteselsil sorumluluğunu düzenler. Bilginin kim tarafından girildiği, zorunlu alan eksikliği ve veri doğruluğuna ilişkin sorumlulukta önem taşır. Satıcı ürün ve firma bilgilerinin doğru aktarılıp aktarılmadığını incelemelidir. Platformun hazır form sunduğunu söyleyerek kendi ürün bilgisini denetimsiz bırakmayın; panelde yazılanla müşteriye son gösterilen metni karşılaştırın.

Yönetmelik madde 5/6 ön bilgilendirme ispatını satıcı/sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcıya yükler. Madde 20/1 bu kapsamda her işleme ilişkin bilgi ve belgelerin üç yıl saklanmasını ister. Tüketiciye sunulan sürüm, sipariş kalemleri, bedeller, teslim ve iade koşulları ile teyit zamanını ilişkilendirin. Kayıt tutarken kişisel verilere erişimi de kontrol edin. Genel form dosyasının bulunması, belirli tüketiciye hangi sürümün gösterildiğini kanıtlamaya her zaman yeterli olmayabilir; siparişle bağlantılı kayıt hazırlayın.

Ek giderler bildirilmezse tüketici Yönetmelik madde 5/3 gereğince bunları karşılamakla yükümlü değildir. Cayma hakkında gereği gibi bilgi verilmemesi madde 10 uyarınca olağan on dört günlük süreye bağlılığı etkiler; uzama, normal cayma süresinin bitiminden itibaren en çok bir yıla kadar söz konusudur. 6502 sayılı Kanun madde 77/1-a kapsamındaki madde 48/2 aykırılığında 2026 tutarı her aykırı işlem veya sözleşme için 3.973 TL’dir. Sözleşmenin kuruluşuna ve tüketici haklarına ilişkin sonuçlar bu idari cezadan ayrıca değerlendirilir.

1. Madde 5 listesini ürün ve satış kanalınıza göre doldurun.
2. Ödeme öncesi ayrı bilgi gösterimini ve gönderim kısıtlamalarını kontrol edin.
3. Ön bilgiyi edinme teyidi ile ödeme yükümlülüğü açıklamasını ayrı doğrulayın.
4. Siparişe ait metni ve teyit kayıtlarını değişmeden saklayın.
5. Reklam, ürün sayfası, form ve sipariş e-postası arasındaki tutarlılığı inceleyin.

Ön bilgilendirme formu örneği uygulamaya başlangıç sağlar; boş alanları gerçek sipariş bilgileriyle doldurun. İade taşıyıcısı, iletişim adresi veya teslim modeli değiştiğinde formu yeniden gözden geçirin. Son testi yalnız masaüstünde yapmayın; mobil ödeme ekranında metnin açılmasını, okunmasını ve teyidin kaydını kontrol edin. Bu çalışma, metin hazırlama ile sipariş sistemindeki uygulamanın birlikte yürütülmesini sağlar.

• Ayıplı malda tüketicinin hakları ve satıcının sorumluluğu nedir?
• Hangi ürün ve hizmetlerde cayma hakkı istisnası vardır?
• İnternetten satışta garanti belgesi nasıl verilir?
• İndirim öncesi fiyat nasıl belirlenir?
• İnternette fiyat ve birim fiyat nasıl gösterilir?
• E-ticarette teslimat süresi aşılırsa ne olur?
• 2026 tüketici hakem heyeti sınırı nedir?