Ayakkabı ve çanta satışında hangi NACE kodu kullanılır?
2026 listesinde ayakkabı, çanta ve diğer deri ürünler 47.72 altında ayrı satırlarda yer alır. Spor ayakkabısı bu gruptan çıkar ve spor satırına geçer; toptan satış ve atölye üretimi de ayrı kodlarla tescil edilir.
Kısa cevap
- İnternetten ayakkabı satıyorsanız kodunuz 47.72.01, el çantası ve bavul satıyorsanız 47.72.02'dir; cüzdan ve kartlık gibi diğer deri ürünler 47.72.90 satırındadır.
- Spor ayakkabısı ve tamamı tekstilden ayakkabı 47.72.01 dışında kalır; spor ayakkabısının satırı 47.63.07'dir.
- Toptan ayakkabıda 46.42.02, toptan çanta ve deri eşyada 46.49.01, deri ayakkabı imalatında 15.20.15 kullanılır.
- Kaydınız 47.91.14 ise GİB Dijital Vergi Dairesi'ndeki güncelleme hizmetiyle ürün koduna geçin ve değişikliği 1 ay içinde bildirin.
Ayakkabı ve çanta perakendesinde 2026 kodları
Ayakkabıyı ve çantayı aynı mağazada satsanız da Ticaret Bakanlığının 2026.03 tarihli meslek-kod dosyası bu iki grubu ayrı satırlarda tutar. Ayakkabı ve terlik için 47.72.01, bavul, el çantası ve seyahat aksesuarı için 47.72.02 vardır. Çanta satırının açıklaması malzemeyi de sayar: deri yanında plastik levha, tekstil ve mukavvadan yapılan çantalar da bu satırdadır. Suni deri çanta satan bir butik de 47.72.02'yi kullanır; ürünün hakiki deri olması aranmaz.
| Kod | Resmî açıklama | Kim için |
|---|---|---|
| 47.72.01 | Ayakkabı, terlik vb. perakende ticareti (kavafiye dahil; spor ayakkabıları ile tamamı tekstilden olanlar hariç) | Klasik ayakkabı, bot, sandalet, terlik satan |
| 47.72.02 | Bavul, el çantası ve diğer seyahat aksesuarlarının perakende ticareti (deriden, deri bileşimlerinden, plastik levhadan, tekstil malzemesinden, …) | El çantası, sırt çantası, valiz satan |
| 47.72.90 | Deriden veya deri bileşimlerinden diğer ürünlerin perakende ticareti (deri veya deri bileşimli giyim eşyası hariç) | Cüzdan, kartlık, deri anahtarlık satan |
| 47.72.06 | Ayakkabı parçaları perakende ticareti (deri, ayakkabı sayası, topuk, topuk yastığı, ayakkabı bağları vb.) | Tabanlık, bağcık, topuk yastığı satan |
| 47.63.07 | Spor ayakkabısı perakende ticareti (kayak botları dahil) | Koşu, basketbol, antrenman ayakkabısı satan |
| 47.71.02 | Giysi aksesuarları perakende ticareti (eldiven, kravat, şapka, eşarp, şal, mendil, kemer, …) | Kemer ve eldiveni aksesuar olarak satan |
| 47.71.07 | Deri veya deri bileşimli giyim eşyası perakende ticareti | Deri ceket ve deri yelek satan |
Kaynak: Ticaret Bakanlığı, Sektör Meslek Nace Kodları_2026.03.xlsx, GÜNCEL sütunu. Uzun parantezler "…" ile kısaltıldı.
Kemer deriden yapılsa da Bakanlık listesi kemeri adıyla 47.71.02 giysi aksesuarı satırında sayar. Deri kemer ve deri cüzdanı birlikte satan bir mağaza için iki satır da aday olur; hangisinin ağır bastığını satış tutarına göre belirleyin. Deri ceket ise ayakkabı veya çanta grubunda yer almaz: 47.72.90 açıklaması deri giyim eşyasını dışarıda bırakır ve ceketin satırı 47.71.07'dir. Tamamı tekstilden ayakkabı, örneğin kumaş ev patiği, 47.72.01'de hariç tutulmuştur. Listede bu ürüne adıyla ayrılmış bir perakende satır bulamadık; kataloğunuzda ağırlıklıysa vergi dairenize hangi satırı önerdiğini sorun. Sneaker ağırlıklı bir katalogda 47.72.01 ile 47.63.07 arasında kalırsanız ürün listenizi vergi dairenize gösterip karar verin.
Listede 47.71.13 satırı da vardır: "Tezgahlar ve pazar yerleri vasıtasıyla iç giyim eşyası, dış giyim eşyası, çorap, giysi aksesuarı ve ayakkabı perakende ticareti (seyyar satıcılar hariç)". Buradaki pazar yeri semt pazarındaki tezgâhtır. Online pazaryerinde mağaza açan ayakkabı satıcısı bu satırı kullanmaz.
Toptan ayakkabı ve çanta kodları
| Kod | Resmî açıklama | Kim için |
|---|---|---|
| 46.42.02 | Ayakkabı toptan ticareti (spor ayakkabıları hariç) | Butiklere seri halinde ayakkabı satan |
| 46.42.08 | Ayakkabı malzemeleri toptan ticareti | Saya, taban ve aksesuar satan toptancı |
| 46.49.01 | Deri eşyalar ve seyahat aksesuarları toptan ticareti | Çanta, cüzdan, valiz toptancısı |
| 46.42.04 | Kürk ve deriden giyim eşyalarının toptan ticareti | Deri ceket toptancısı |
| 46.24.02 | Tabaklanmış deri, güderi ve kösele toptan ticareti | Atölyelere deri ve kösele satan |
| 46.44.04 | Cila ve krem (ayakkabı, mobilya, yer döşemesi, kaporta, cam veya metal için) toptan ticareti | Ayakkabı boyası ve bakım kremi toptancısı |
| 46.16.01 | Deri giyim eşyası, kürk ve ayakkabının bir ücret veya sözleşmeye dayalı olarak toptan satışını yapan aracılar | Üretici adına komisyonla sipariş toplayan |
| 46.16.02 | Deri eşyalar ve seyahat aksesuarlarının bir ücret veya sözleşmeye dayalı olarak toptan satışını yapan aracılar | Çanta toptanına komisyonla aracılık eden |
Aynı modelin numara dizisini (seri) butiklere gönderen satıcı toptan iş yapar. Toptanda da spor ayakkabısı 46.42.02 dışında kalır; spor ayakkabısı toptanını hangi satırla tescil edeceğinizi vergi dairenize sorun. 46.16.01 ve 46.16.02 aracılık satırları, malı satın almadan üretici adına sipariş toplayıp komisyon alan temsilci içindir; stok tutup fatura kesen toptancı bu satırları kullanmaz.
Atölyeniz varsa: ayakkabı ve deri imalat kodları
El yapımı deri sandalet, kendi tasarımınız çanta ya da kemer yapıyorsanız satış kodunun yanına imalat satırı gelir. 15.20 grubu ayakkabı imalatını malzemeye göre böler; 15.12 grubu çanta ve saraciye ürünlerini kapsar.
| Kod | Resmî açıklama | Kim için |
|---|---|---|
| 15.20.15 | Deriden ayakkabı, mes, bot, çizme, postal, terlik, vb. imalatı (ortopedik ayakkabı ve kayak ayakkabısı hariç) | Deri ayakkabı atölyesi |
| 15.20.17 | Plastik veya kauçuktan ayakkabı, bot, çizme, postal, terlik, vb. imalatı (…) | Kauçuk çizme, plastik terlik üreten |
| 15.20.18 | Tekstilden ve diğer malzemelerden ayakkabı, mes, bot, çizme, postal, terlik, vb. imalatı (…) | Kumaş yüzlü ayakkabı üreten |
| 15.20.19 | Ayakkabı ve terliklerin deri parçalarının imalatı ile sayacılık faaliyetleri | Saya atölyesi |
| 15.12.07 | Deri, kösele, karma deri ve diğer malzemelerden bavul ve çanta, deriden sigaralık, … imalatı | Deri çanta ve valiz üreten |
| 13.92.06 | Tekstilden çuval, torba, çanta ve benzerlerinin imalatı | Bez çanta ve kumaş torba diken |
| 95.23.01 | Ayakkabı ve deri eşyaların onarım ve bakımı (deri giyim eşyası hariç) | Ayakkabı ve çanta tamiri yapan |
Bez çanta diken bir tasarımcı 15.12.07'yi değil 13.92.06'yı inceler; çantanın malzemesi imalat kodunu değiştirir. Perakende tarafında ise deri çanta da bez çanta da 47.72.02'ye girer. Siparişe göre ölçü alarak ayakkabı üretiyorsanız cayma hakkında kişiye özel mal istisnası gündeme gelebilir (Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 15/1-b); istisnayı ürün sayfasında ve ön bilgilendirme formunda satıştan önce yazın.
Pazaryeri satıcısı mısınız, aracı mı?
Bir pazaryerinde ayakkabı mağazası açıp stoktaki çiftleri kendi faturanızla gönderiyorsanız satıcı sizsiniz; kodunuz 47.72.01 ya da 47.63.07 olur, pazaryerinin aracılık kodu size geçmez. Kendi sitenizde birden çok butiğin çantasını listeleyip butikten komisyon alıyor ve ürünü satın almıyorsanız iş değişir. Yalnız ayakkabı ve çanta gibi tek bir ürün alanına odaklanan platform 47.92.00 ("Uzmanlaşmış perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri"), her türden ürüne açık platform 47.91.15 ("Uzmanlaşmamış perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri") satırına bakar. Tedarikçinin depodan doğrudan gönderdiği siparişlerde de faturayı alıcıya siz kesiyor ve satış bedelini siz alıyorsanız satıcı sizsiniz.
47.91.14'ten 47.72 koduna geçiş
47.91.14 ("Radyo, TV, posta yoluyla veya internet üzerinden yapılan perakende ticaret") ile açılmış bir ayakkabı mağazası ürününe uygun satıra GİB'in yeni hizmetiyle geçebilir. Hizmetin adı "İnternet Üzerinden Yapılan Perakende Ticaret Faaliyet Kodu Güncelleme"dir; GİB onu 16 Ekim 2026'da duyurdu ve Dijital Vergi Dairesi'nde Bilgilerim menüsüne yerleştirdi. Bazı esnaf odaları 47.91.14'ün 14 Ekim 2026'dan itibaren kullanılmadığını duyurdu; satır Bakanlığın 2026.03 dosyasında hâlâ yer alıyor. Eski kayıtların toplu olarak kapatıldığını gösteren bir resmî metin bulamadık; kendi levhanızı kontrol edin.
- Vergi levhanızdaki kodu kontrol edin; 47.91.14 yazıyorsa güncelleme hizmetini açın.
- Ayakkabı ağırlıklıysanız 47.72.01'i, çanta ağırlıklıysanız 47.72.02'yi ana kod yapın.
- Spor ayakkabısının satış payı yüksekse 47.63.07'yi ek kod olarak ekleyin.
- Atölyede üretim yapıyorsanız 15.20 veya 15.12 satırını başvuruya ekleyin.
- VUK md. 158 ve 168'e göre iş değişikliğini 1 ay içinde bildirin; onaydan sonra oda kaydınızı ve pazaryeri şirket bilgilerinizi güncelleyin.
Ana faaliyet ve ek faaliyet: ayakkabı-çanta butiği örneği
Kurgusal örnek: "Adım Deri" adlı butik ayda 300 çift kadın ayakkabısı, 120 el çantası ve 40 deri cüzdan satıyor; atölyesinde de ayda 50 çift el yapımı deri sandalet üretiyor. Çanta için 47.72.02, cüzdan için 47.72.90, sandalet üretimi için 15.20.15 ek faaliyet olarak yazılır.
| Ürün | Aylık adet (örnek) | Kod | Kayıttaki yeri |
|---|---|---|---|
| Kadın ayakkabısı | 300 çift | 47.72.01 | Ana faaliyet |
| El çantası | 120 adet | 47.72.02 | Ek faaliyet |
| Deri cüzdan | 40 adet | 47.72.90 | Ek faaliyet |
| El yapımı sandalet üretimi | 50 çift | 15.20.15 | Ek faaliyet |
Örnek kurgusaldır. Ana faaliyeti adetten değil satış tutarından ve işin ağırlığından belirleyin.
Butik kendi ürettiği sandaleti de 47.72.01 ile satar; üretim kodu yalnız atölyedeki imalat işini tanımlar. Fiyat listesini hazırlarken ayakkabı ve çantanın KDV dahil ve hariç fiyatlarını KDV hesaplama aracıyla kontrol edin; KDV oranı faaliyet kodundan değil satılan maldan belirlenir.
Kodla birlikte uyulacak ayakkabı ve çanta kuralları
Ayakkabı ve çanta satışında ürüne özel bir ön izin yoktur; Ticaret Bakanlığı uygunluğu piyasada denetler. Kodunuz hangisi olursa olsun aşağıdaki kurallar ilanınızı ve ürününüzü bağlar. Ayrıntılar ayakkabı satmak için gerekenler rehberindedir.
- Her çiftin bir tekinde ya da ikisinde ayakkabı yüzü, iç astar ve taban, dış taban malzemesi etiketlenir (Ayakkabı Etiketleme Yönetmeliği md. 5).
- Her bölümün en az %80'ini oluşturan malzeme yazılır; hiçbiri %80'e ulaşmıyorsa en yüksek paya sahip iki malzeme gösterilir (md. 6/2).
- Deri gibi hayvansal parça içeren ayakkabı ve çantada parçanın hangi hayvandan elde edildiği Türkçe yazılır ve internette ürün özellikleri alanında gösterilir (Bazı Tüketici Ürünlerinde Uygunluk Denetimi Tebliği md. 5/D).
- Ayakkabı ve çanta garanti belgesi zorunlu mallar listesinde yoktur; satıcı ayıplı maldan teslimden itibaren 2 yıl sorumludur (6502 sayılı Kanun md. 12).
- Taklit markalı ürün satmak marka hakkına tecavüzdür (6769 sayılı Kanun md. 29/1-c); md. 30/1 1–3 yıl hapis ve 20.000 güne kadar adli para cezası öngörür.
Kendi markanızla satacaksanız marka tescili sayfasına bakın. Giyim de satıyorsanız kodlar giyim NACE kodu sayfasındadır. Diğer ürün grupları için e-ticaret NACE kodları listesi, kod seçiminin genel yöntemi için e-ticaret NACE kodu rehberi sayfasını kullanın.
Satıcı ne yapmalı?
- Ürünlerinizi ayakkabı, spor ayakkabısı, çanta, küçük deri ürün ve aksesuar diye ayırın.
- Her grubu 2026 satırıyla eşleyin: 47.72.01, 47.63.07, 47.72.02, 47.72.90, 47.71.02.
- En yüksek satış tutarını getiren grubu ana faaliyet yapın; diğerlerini ek faaliyet olarak listeleyin.
- Toptan satış varsa 46.42.02 ya da 46.49.01, atölye üretimi varsa 15.20 veya 15.12 satırını ekleyin.
- Levhada 47.91.14 görüyorsanız GİB hizmetiyle 47.72 satırına geçin; iş değişikliği için 1 aylık bildirim süresini kaçırmayın.
- Ayakkabı ilanlarına üç bölümün malzeme bilgisini, deri ürünlere hayvan türünü yazın.
İlgili rehberler
Sık sorulanlar
Ayakkabı satışı NACE kodu nedir?
Çanta satışı için hangi NACE kodu?
47.91.14 ile ayakkabı satabilir miyim?
Spor ayakkabısı için hangi kod?
Deri cüzdan ve kemer hangi koda girer?
Vergi ve belge: öteki rehberler
Tümü ›- Basit usul ve işletme hesabında e-arşiv zorunluluğu 2027
- E-arşiv fatura nasıl iptal edilir, itiraz nasıl bildirilir?
- E-defter zorunluluğu 2027: kimler, ne zaman geçmeli?
- 2026–2027’de e-fatura ve e-arşive kimler geçmeli?
- E-irsaliye zorunluluğu 2027: kimler, ne zaman geçmeli?
- E-ticaret NACE kodları listesi 2026
- İnternetten satış için NACE kodu nedir, 2026’da hangisi seçilir?
- Pazaryeri ödemesinde e-ticaret stopajı nasıl hesaplanır?
- E-ticarette fatura nasıl kesilir?
- İnternetten satışta yazar kasa kullanmak zorunlu mu?
- Elektronik satışı için hangi NACE kodu seçilir?
- Evcil hayvan ürünü satışında hangi NACE kodu kullanılır?



















