E-arşiv fatura nasıl iptal edilir, itiraz nasıl bildirilir?
GİB kılavuzunda e-arşiv iptali alıcıya iletilmesinden itibaren 8 gün içinde yapılır. Talep açılmasıyla kabul edilmesini ayırın; gerçek mal iadesinde belge düzeni ayrıca değerlendirilir.
Kısa cevap
- GİB kılavuzu bölüm 3, iptal için alıcıya iletilmesinden başlayan 8 günlük süreyi açıklar.
- TTK madde 21/2’de faturanın alınmasından başlayan 8 günlük içerik itirazı hükmü vardır.
- Özel entegratör yönteminde düzenleyen iptal raporuyla talep iletir; son durumu izlemelidir.
- İtiraz kabulündeki izleyen ayın 15. günü, hukuki 8 günlük süreyi uzatmaz.
- Teslim edilmiş malın iadesi, iptalden ayrı belge ve kayıt akışı gerektirir.
Önce işlemi ayırın: hata, itiraz veya mal iadesi
E-arşiv fatura iptalinde önce hangi olayın düzeltildiğini belirleyin. Yanlış alıcıya düzenlenmiş belge, faturanın içeriğine itiraz ve teslim edilmiş ürünün geri gelmesi için aynı işlem kaydını kullanmayın. Fatura numarası, alıcı bilgisi, düzenlenme ve iletilme tarihleri ile satışın gerçekleşip gerçekleşmediğini kontrol edin. Sipariş ekranındaki iptal durumunun fatura sisteminde de sonuçlandığını varsaymayın. Stok, para iadesi ve mali belge kayıtlarını aynı siparişe bağlayın. Bu rehber GİB’in Ocak 2025 tarihli, 1.1 sürümlü e-Arşiv Uygulamaları İptal, İhtar/İtiraz Bildirim Kılavuzundaki akışı esas alır. e-Fatura için ayrı kılavuz bulunduğunu dikkate alın.
509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği V.10 bölümü, kapsamdaki elektronik belge iptalleri ve Türk Ticaret Kanunu madde 18/3 yoluyla yapılan ihbar veya ihtarların GİB sistemine bildirimini düzenler. Elektronik bildirim, gerçek işlemle uyumlu olmalıdır. Muhasebe programından bir satırı kaldırmak, bu bildirimin yapıldığını göstermez. Belgenin e-Fatura mı e-arşiv mi olduğunu baştan ayırın. Aynı sipariş için farklı kanallardan oluşturulmuş kayıtlar varsa hangi belgenin geçerli olduğunu inceleyin. Yeni belge gerektiğinde eski ve yeni belge arasındaki ilişkiyi saklayın; yalnız yeni PDF göndermeyi bütün düzeltmenin tamamı saymayın.
8 gün hangi tarihten başlar?
GİB kılavuzunun 3. bölümü, e-arşiv fatura iptalinde 8 günlük sürenin belgenin alıcıya iletilme tarihinden başladığını ve iptal işleminin bu süre içinde yapılmasını açıklar. Düzenlenme tarihi ile iletilme tarihini aynı alanda tutmayın. Talep oluşturulmasıyla talebin karşı tarafça cevaplanmasını da farklı aşamalar olarak takip edin. Kılavuzun 2. bölümünde karşı tarafın talebi onaylama zorunluluğu bulunmadığı belirtilir. Bu nedenle yalnız talep açılmış olmasına dayanarak belgeyi kesin iptal edilmiş göstermeyin. Son durum bilgisini sorgulayın ve işlem kaydınıza aktarın. İletim kaydı eksikse tarihi tahmin etmek yerine kullanılan sistemdeki teslim bilgisini bulun.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 21/2, faturayı alan kişinin aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde içeriğe itiraz etmemesi halinde içeriği kabul etmiş sayılmasını düzenler. Bu hukuki süreyi sistemdeki başka bir bildirim veya kabul tarihiyle değiştirmeyin. Faturanın ne zaman alındığına ilişkin kaydı saklayın. Tarafların statüsü ve gerçek uyuşmazlık önemlidir; bu hükmü tüketicinin bütün iade haklarının 8 günde bittiği biçiminde sunmayın. Vergi belgesinin düzeltilmesiyle satış sözleşmesine ilişkin talebi ayrı takip edin. Fatura kesme süresi de farklı bir konudur; yeni belge düzenlerken ona ilişkin süreyi ayrıca kontrol edin.
| İşlem | Başlangıç veya süre | Dayanak |
|---|---|---|
| E-arşiv iptali | Alıcıya iletilmesinden itibaren 8 gün içinde | GİB kılavuzu bölüm 3 |
| Fatura içeriğine itiraz | Faturanın alınmasından itibaren 8 gün | TTK md. 21/2 |
| İtirazın sistemde kabulü | Belgenin ait olduğu ayı izleyen ayın 15. günü sonu | Kılavuz 4.2 ve 4.4; sistem analizine etkisi |
| Gerçekleşmiş mal iadesinin belgesi | İptalden ayrı belge ve kayıt akışı | VUK md. 234; 509 sayılı Tebliğ IV.2.4.5 |
İptal talebi, harici itiraz, sistem bildirimi ve mal iadesi farklı işlemlerdir. Ayın 15’i, TTK’daki 8 günlük itiraz süresinin uzatılması değildir.
GİB portalında düzenleyenin iptal talebi
GİB kılavuzu 3.3 bölümündeki düzenleyen akışında, kullanılan yönteme uygun GİB uygulamasına girilir. Belge tarihi aralığıyla düzenlenen belgeler sorgulanır; doğru fatura seçilip iptal talebi açılır ve gerekçe yazılır. Ekrandaki uyarı okunarak işlem tamamlanır. Ardından talebin karşı tarafa iletilmiş olmasıyla kabul edilmiş olmasını ayırın. Aynı kılavuzdaki durum alanından cevabı izleyin. İşlem öncesinde fatura numarasını yalnız son birkaç haneyle karşılaştırmayın; alıcı, tutar ve tarih bilgisini de kontrol edin. Yanlış belge için açılan talebi yeni bir yanlış kayıtla örtmeye çalışmayın. Hatanın ne olduğunu ve talebin hangi belgeye ait olduğunu açık saklayın.
Kılavuzun 3.2 ve 3.4 bölümleri gelen iptal talebinin kabul veya reddini anlatır. Gelen talepleri ilgili tarih aralığıyla sorgulayın, belgeyle gerekçeyi karşılaştırın ve kararın kaydedildiğini kontrol edin. Kılavuz bu ekranları vergi mükellefiyeti bulunan ve VKN veya TCKN bilgisi belgede yer alan alıcılar için açıklar. Bunu bütün tüketicilerin aynı menüye erişeceği bir genel yol gibi göstermeyin. Tüketici satışında kullanılan belge yöntemi ve düzeltme ihtiyacını kendi kayıtlarınız üzerinden inceleyin. Karşı tarafın cevap vermediği talep için sistem sonucunu görmeden satış kaydını kapatmayın. Operasyon sorumlusuyla mali kayıt sorumlusu aynı belge durumunu kullansın.
Özel entegratörde iptal ve GİB bildirimi
GİB kılavuzu 3.3, özel entegratör ve doğrudan entegrasyon yönteminde düzenleyenin iptal raporuyla talep iletmesini açıklar. Bu şekilde iletilen talep için satıcının portalda ayrıca işlem yapması gerekmediği, alıcının ise GİB portalından kabul veya ret verebildiği belirtilir. Sağlayıcıdaki düğme adını bütün yazılımlara ortak kabul etmeyin. İşlemin rapora dahil edilmesi, GİB’e gönderimi ve oluşan sonuç kaydı hakkında kullanılan sistemden bilgi alın. Taslak, gönderim bekliyor ve cevap alındı durumlarını birbirinden ayırın. Aynı faturayı hem entegratör hem portal üzerinden tekrar tekrar işlemeye çalışmadan önce mevcut talebin durumunu kontrol edin.
Satıcı için uygulama önerisi olarak her iptal dosyasında belge numarası, işlem gerekçesi, talebi açan kişi, zaman bilgisi ve sonuç kaydı bulunsun. Yazılım sağlayıcısından alınan bir ekran görüntüsünü tek başına bütün kayıt yerine kullanmayın. İptalin hangi faturaya ve hangi satışa bağlı olduğunu gösteren bilgileri muhasebe dosyasına aktarın. Muhasebe entegrasyonu kullanıyorsanız iptal sonucunun yalnız mağazada kalmadığını, ilgili kayıt tarafına da işlendiğini kontrol edin. Başarısız raporu sessizce tamamlandı olarak işaretlemeyin. Gerekçeyi anlaşılır yazın: örneğin hatalı alıcı veya mükerrer belge gibi gerçek olayı belirtin; olay gerçekleşmediyse olmuş gibi açıklama üretmeyin.
İtiraz bildirimi iptal talebinden nasıl ayrılır?
Türk Ticaret Kanunu madde 18/3, tacirler arasında maddede sayılan ihbar veya ihtarlar için noter, taahhütlü mektup, telgraf ya da güvenli elektronik imzalı kayıtlı elektronik posta yollarını düzenler. GİB kılavuzunun 4.1 bölümü, harici itiraz işlemine ait belge numarası, tarih ve yöntemin bildirimde kullanılmasını açıklar. Önce gerçek itiraz belgesini hazırlayın; sonra onun bilgileriyle sistem kaydını eşleştirin. Sıradan bir müşteri mesajını bütün hukuki şekil koşulları tamamlanmış itiraz gibi sunmayın. Talebin sistemde görünmesiyle taraflar arasındaki maddi uyuşmazlığın çözülmesini farklı sonuçlar olarak kaydedin. Kullanılan yöntemin belgesini dosyada saklayın.
Ocak 2025 güncellemesinde kılavuzun 4.2 ve 4.4 bölümleri, itiraz kabulünün belgenin ait olduğu ayı izleyen ayın 15. günü sonuna kadar yapılmasını sistemdeki sanal BA/BS analizine etkisiyle açıklar. Bu tarih TTK madde 21/2’deki 8 günün yerine geçmez. Kılavuzdaki sanal analiz adlarını, mükellefin bugün ayrıca aynı adlı form vermesi gerektiği biçiminde yorumlamayın. İtirazın kabul, ret veya cevapsız kalma durumunu kendi yönüyle takip edin. Müşteriyle yazışmada yalnız tarih bildirip işlemi bitmiş saymayın; hangi bildirimin yapıldığını ve hangi cevabın beklendiğini anlaşılır biçimde açıklayın.
Teslim edilmiş malın iadesinde belge düzeni
Gerçekleşmiş satıştan sonra ürün geri geldiğinde iade faturası ve diğer iade belgelerini alıcının statüsüyle birlikte değerlendirin. Vergi Usul Kanunu madde 234, belge düzenleme zorunluluğu bulunmayanlardan alınan mallar için gider pusulası ve maddede sayılan yerine geçen belgeleri düzenler. 509 Sıra No.lu Tebliğ IV.2.4.5 bölümünde internet satışındaki e-arşiv faturanın iade bölümü de açıklanır: müşterinin doldurup imzalayarak mal ile gönderdiği ilgili çıktı gider pusulası yerine geçebilir. İade bölümündeki bilgi ve imza koşullarını kontrol edin. Bu belge yoluyla portal iptal talebini aynı işlem saymayın.
Örneğin tamamen kurgusal bir siparişte 3 ürün teslim edilmiş, müşteri yalnız 1 ürünü geri göndermiş olsun. Önce gelen ürünün kodunu, adedini ve ilk faturadaki tutarını eşleştirin. Satışın tamamı iptal edilmiş gibi stok veya tahsilat kaydı oluşturmayın. Seçilecek mali düzeltme belgesiyle müşteriye yapılacak geri ödeme ve stok girişini aynı olayın ayrı kayıtları olarak bağlayın. Gider pusulası yolunu kullanıyorsanız gerçek belge koşullarını inceleyin. Yanlışlıkla bütün tutarı kapattıysanız yalnız mağaza ekranını düzeltmekle yetinmeyin; mali kayıt tarafındaki sonucu da kontrol edin. Ürün değişiminde verilen yeni mal için gereken belgeyi ayrıca belirleyin.
Satıcı ne yapmalı ve hangi kayıtları saklamalı?
509 Sıra No.lu Tebliğ VI bölümü, elektronik belgelerin muhafaza ve ibraz yükümlülüğünü düzenler. Düzenleyen taraf için elektronik imza veya mali mühür dahil kayıt bütünlüğünü koruyan arşiv önemlidir. Yalnız okunabilir PDF veya iptal ekranı görüntüsüyle yetinmeyin. İlk belge, iletim bilgisi, iptal ya da itiraz kaydı ve varsa yeni düzeltme belgesini birlikte saklayın. Kayıtlara sorumlu kişinin erişebilmesini sağlayın. Hizmet değiştirirken eski kayıtların nasıl aktarılacağını önceden kontrol edin. Arşivden bir dosyayı silmeyi faturayı hukuken iptal etme yöntemi olarak kullanmayın. Farklı belge türlerinin kayıtlarını numaralarıyla ayırt edilebilir tutun.
- Belge türünü, alıcı statüsünü, satışın gerçekleşmesini ve iletim tarihini doğrulayın.
- İptal için kılavuz bölüm 3 kapsamındaki 8 günlük süreyi kontrol edin.
- Gerçek olaya göre iptal, harici itiraz bildirimi veya mal iadesi yolunu belirleyin.
- Uygun portal/entegratör akışında talebi iletin ve son durumu izleyin.
- İtiraz bildiriminde 4.2/4.4 kabul tarihini hukuki itiraz süresinden ayrı takip edin.
- Belge, stok, müşteri geri ödemesi ve muhasebe kayıtlarını eşleştirip arşivleyin.
İlgili rehberler
Sık sorulanlar
E-arşiv iptalinde 8 gün fatura tarihinden mi başlar?
İptal talebi açınca fatura kesin iptal olur mu?
Özel entegratörden sonra portalda da iptal gerekir mi?
İtiraz için izleyen ayın 15’ine kadar bekleyebilir miyim?
Tüketici iadeye geldiğinde mutlaka fatura mı iptal edilir?
İptal edilen faturanın dosyasını silebilir miyim?
Vergi ve belge: öteki rehberler
Tümü ›- Ayakkabı ve çanta satışında hangi NACE kodu kullanılır?
- Basit usul ve işletme hesabında e-arşiv zorunluluğu 2027
- E-defter zorunluluğu 2027: kimler, ne zaman geçmeli?
- 2026–2027’de e-fatura ve e-arşive kimler geçmeli?
- E-irsaliye zorunluluğu 2027: kimler, ne zaman geçmeli?
- E-ticaret NACE kodları listesi 2026
- İnternetten satış için NACE kodu nedir, 2026’da hangisi seçilir?
- Pazaryeri ödemesinde e-ticaret stopajı nasıl hesaplanır?
- E-ticarette fatura nasıl kesilir?
- İnternetten satışta yazar kasa kullanmak zorunlu mu?
- Elektronik satışı için hangi NACE kodu seçilir?
- Evcil hayvan ürünü satışında hangi NACE kodu kullanılır?



















