E-ticaret sözlüğüPazarlama ve reklam

Satış ortaklığı (affiliate) nedir?

Satış ortaklığı (affiliate), bir işletmeye yönlendirdiği satış veya programda tanımlanan geçerli işlem karşılığında ortağa komisyon ödenen pazarlama modelidir. Komisyon oranıyla birlikte atıf, ödeme ve iade koşullarını da belirleyin.

Son kontrol: 26 Ekim 20264 resmî kaynakGündem Masası

Tanım

Satış ortaklığı (affiliate), bir işletmeye yönlendirdiği satış veya programda tanımlanan geçerli işlem karşılığında ortağa komisyon ödenen pazarlama modelidir.

Bir bakışta

ModelTanımlı geçerli işlem karşılığında komisyon

Kurgu oran%8; piyasa veya zorunlu oran değildir

İade sonrası kurgu25.000 TL × %8 = 2.000 TL

Tanıtım6502 md. 61 ve Yönetmelik md. 23/A

Satış ortaklığında taraflar ne yapar?

Satıcı ürünü veya hizmeti sunar; ortak, kendi içeriğinden potansiyel müşteriyi yönlendirir. Program, hangi sonucun kazanç doğuracağını ve komisyonun nasıl hesaplanacağını belirler. Shopify’ın resmi açıklaması, izlenebilir bağlantıyla yönlendirmeyi ve onaylanan işlem üzerinden komisyonu anlatır. Her programın ödeme koşulu aynı değildir. Satın alma üzerinden çalışıyorsanız sözleşmede yalnız ziyaretin mi, ödenen siparişin mi, iptal edilmeyen satışın mı esas alındığını açık yazın. Satış yapılmadan ücret ödenmeyeceğini varsayarak içerik üretim bedeli veya başka sabit ücretleri bütçe dışında bırakmayın.

Bu model bir şirkette pay sahibi olmakla aynı şey değildir. “Ortak” sözcüğü burada pazarlama ilişkisinin adıdır; somut sözleşmenin taraflarını ve edimlerini tanımlayın. Satıcı olarak ürün bilgilerini ve izin verilen tanıtım biçimini paylaşın. Ortakların satış artırmak için gerçek dışı vaat kullanmasına izin vermeyin. İşletme adına yapılan tanıtımın tüketiciye nasıl göründüğünü kontrol edin. Performans pazarlaması içinde satış ortaklığı sonuçla ilişkilendirilen bir çalışma biçimidir; bütün pazarlama faaliyetlerinin aynı komisyon modelini kullanması gerekmez.

Bağlantı, satış atfı ve ödeme bekleme süresi nasıl ayrılır?

Ortağa özel bir bağlantı, yönlendirme kaynağının ayırt edilmesine yardımcı olur. İşlem, programın atıf kurallarına göre ortağa yazılır. Atıf süresi, yönlendirmeden sonra hangi zaman aralığındaki işlemlerin hesaba alınacağını; komisyonun bekleme süresi ise işlem sonrasında ödemenin ne zaman kesinleşeceğini belirler. Google Merchant Center, kendi YouTube Shopping ortaklık açıklamasında bu iki süreyi ayrı tanımlar; bekleyen komisyonun iade veya iptal halinde geri çevrilmesini açıklar. Bu ürünün sürelerini bütün satış ortaklığı programları için genel kural gibi kullanmayın.

Kontrol dosyanızda yönlendirme kaydı, ilgili sipariş, işlem durumu ve hesaplanan komisyonu ilişkilendirin. Aynı sipariş birden fazla ortağın raporunda görünüyorsa ödeme öncesinde programın hangi atıf kuralını kullandığını belirleyin. Bir kaydın raporda görünmesiyle hak edilen ödemenin kesinleşmesini ayrı alanlarda izleyin. İade geldiğinde satışın ve komisyonun nasıl düzeltileceğini önceden kararlaştırın. İşlem kaydı, yalnız ödeme anlaşmazlığını çözmek için değil toplam maliyetin doğru hesaplanması için de gereklidir. Sipariş adedini ve onaylanmış komisyon adedini aynı sütunda toplamayın.

Komisyon hangi tutar üzerinden hesaplanır?

Program koşullarında komisyon matrahını açıkça tanımlayın. Ürün bedelinin hangi hali esas alınacak, kargo dahil mi, iptal veya kısmi iade nasıl yansıyacak gibi soruların cevabı aynı hesapta bulunmalıdır. Ortakların kendi beklentisine göre farklı tutarlar kullanmasına yol açan belirsiz bir oran açıklaması yeterli olmaz. Satış ortağına ödenen bedeli pazaryeri komisyonundan ayırın. Pazaryerine ödenen aracılık komisyonu başka bir maliyet kalemiyse ikisini aynı kesinti gibi değerlendirmeyin. Programın teklifini gerçek gider tablonuzla karşılaştırın.

Kurguda program koşullarına göre komisyona esas kabul edilen satış tutarı 30.000 TL ve oran %8 olsun. İlk hesap 30.000 × 0,08 = 2.400 TL’dir. Tamamı aynı orana tabi satışlardan 5.000 TL’lik bölümün iade edildiğini ve koşullara göre komisyon dışına çıkarıldığını varsayalım. Matrah 25.000 TL, komisyon 25.000 × 0,08 = 2.000 TL olur. Düzeltme 400 TL’dir. Bu rakamlar örnektir; %8 zorunlu veya yaygın piyasa oranı değildir. Vergi ve belge düzenini bu basit aritmetikten çıkarmayın; hesap hangi tutarı içeriyorsa onu açık yazın.

Türkiye’de tanıtım açıklaması gerekiyor mu?

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun md. 61 uyarınca örtülü reklam yasaktır ve reklam veren iddialarını ispatlamalıdır. Sosyal medya etkileyicisi aracılığıyla yapılan tanıtımda Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği md. 23/A uygulanır. Maddi kazanç veya reklam verene yönlendirme gibi durumlarda reklam ilişkisi açık gösterilmelidir. Md. 23/A/3, “Reklam” veya “Tanıtım” ifadesiyle reklam veren bilgisini birlikte gerektirir. Influencer pazarlama çalışmasının komisyonla ücretlendirilmesi bu açıklama yükümlülüğünü kaldırmaz. Her paylaşımın görünümünü reklam kurallarıyla karşılaştırın.

Tanıtım ilişkisini yalnız sözleşmede açıklamak tüketicinin gördüğü içerikteki eksikliği gidermez. Satıcı, hangi ürün iddialarının kullanılabileceğini ve bunların dayanağını ortağa iletmelidir. Satış artırma hedefi, ispatlanamayan başarı veya ürün performansı vaadini haklı kılmaz. Sosyal medya paylaşımı birden fazla parçaya yayılmışsa md. 23/A/4 kapsamındaki açıklama her paylaşımda yer alır. Örtülü reklam ile satış raporunun doğruluğunu ayrı ayrı kontrol edin. Birincisi tanıtımın tüketici tarafından anlaşılmasıyla, ikincisi hangi işlem için ödeme yapılacağıyla ilgilidir.

Satıcı programı nasıl denetlemeli?

Ödeme döneminde bekleyen, onaylanan, iptal edilen ve iade nedeniyle düzeltilen işlemleri ayırın. Bir önceki dönemden gelen düzeltmelerin hangi siparişe ait olduğunu gösterin. Toplam satış ortağı komisyonuna başka program giderleri de ekleniyorsa sonucu yalnız komisyon oranıyla anlatmayın. CPA üzerinden değerlendirme yaparken aynı kapsamdaki toplam maliyeti tanımlı geçerli işlem sayısına bölün. Satış tutarından komisyonu çıkarıp kalanı net kar saymayın; ürün maliyeti, kargo ve diğer giderler de sonucu etkiler. Program koşulları değişirse geçerli tarihini ve etkilenen işlemleri kaydedin.

06 · Örnek

Örnek: Kurguda iade sonrası komisyon düzeltmesi

Komisyona esas 30.000 TL satış ve %8 oran kararlaştırılmıştır. Aynı orana tabi 5.000 TL iade, örnek program koşullarınca matrahtan çıkarılır.

30.000 × 0,08 = 2.400 TL ilk komisyon hesaplayın.
30.000 − 5.000 = 25.000 TL kalan matrah bulun.
25.000 × 0,08 = 2.000 TL düzeltilmiş komisyon hesaplayın.
2.400 − 2.000 = 400 TL düzeltmeyi ilgili iade kaydına bağlayın.

Sonuç

Kurguda komisyon 2.400 TL’den 2.000 TL’ye düşer; düzeltme 400 TL’dir. Matrah ve iade uygulaması örnek program varsayımıdır.

07 · Fark

Satış ortaklığı (affiliate) ile karıştırılan kavramlar

Satış ortaklığı (affiliate) ≠ Şirket ortaklığı

Şirket payı ve ortaklık haklarıyla ilgilidir; satış ortaklığı bir pazarlama komisyonu ilişkisidir.

Satış ortaklığı (affiliate) ≠ Sabit ücretli sponsorlu paylaşım

Yayın bedeli kararlaştırılır; satış ortaklığı kazancı tanımlı işleme bağlıdır, karma model de kurulabilir.

Satış ortaklığı (affiliate) ≠ Ödeme bekleme süresi

Atıf süresi hangi işlemin ortağa yazılacağını, bekleme süresi komisyonun ne zaman kesinleşeceğini belirler.

08 · Satıcı için

Satıcı ne yapmalı?

Geçerli işlemi, komisyon matrahını ve oranı yazılı tanımlayın.
Yönlendirme ve satış atıf kurallarını ödeme bekleme koşulundan ayırın.
Reklam açıklamasını ve ürün iddialarını içerikte kontrol edin.
Sipariş, ortak ve komisyon kaydını ilişkilendirin.
İptal ve iadelerin komisyona etkisini mutabakatta gösterin.
Toplam program maliyetini ürün ve diğer satış giderleriyle birlikte değerlendirin.

09 · Devamı

İlgili rehberler

10 · Sık sorulanlar

Satış ortaklığı (affiliate) hakkında sık sorulanlar

Satış ortaklığı şirketten pay almak mı?

Hayır. Buradaki model yönlendirilen satış veya tanımlı işlem karşılığında komisyonla ilgilidir; şirket payı edinimini ifade etmez.

Her satış ortaklığı aynı oranı mı öder?

Hayır. Oran, matrah, geçerli işlem ve ödeme koşulları programda tanımlanır. Buradaki %8 yalnız kurgusal hesap varsayımıdır.

İade edilen satışın komisyonu ne olur?

Programın iade ve komisyon kesinleşme koşulu uygulanır. Örnekte 5.000 TL iade matrahtan çıkarıldığı için %8 üzerinden 400 TL komisyon düzeltmesi yapılır.

Atıf süresi ödeme bekleme süresiyle aynı mı?

Hayır. Atıf, yönlendirmeden sonra hangi işlemin ortağa yazılacağını; ödeme bekleme süresi komisyonun ne zaman kesinleşeceğini belirler.

Komisyonlu sosyal medya tanıtımında açıklama gerekir mi?

Sosyal medya etkileyicisi reklamında Yönetmelik md. 23/A kuralları uygulanır. Reklam veya Tanıtım ifadesiyle reklam veren bilgisi gösterilir; komisyonla ödeme bu yükümlülüğü kaldırmaz.