Yurt dışı pazaryeri nedir?
Yurt dışı pazaryeri, satıcının ürünlerini farklı ülkelerdeki alıcılara sunabildiği ve sipariş veya satış işlemlerine aracılık eden çevrim içi ticaret ortamıdır. Kurguda 5.000 TL satıştan seçilmiş giderler düşülünce 1.500 TL kalır; bu net kâr değildir.
Tanım
Yurt dışı pazaryeri, satıcının ürünlerini farklı ülkelerdeki alıcılara sunabildiği ve sipariş veya satış işlemlerine aracılık eden çevrim içi ticaret ortamıdır.
Bir bakışta
Türkiye’den satan işletme için ne ifade eder?
Pazaryerinde ürün açmak, o platformun satıcı hesabı, ürün gösterimi ve sipariş kuralları içinde çalışmak demektir. Kendi internet mağazanızdan farklı olarak müşteriye ulaşma ve işlem yürütme biçiminizde aracı platformun koşulları da bulunur. Hedef ülkeye satış imkanıyla o ülkede her ürünü her satıcının sunabilmesini aynı şey sanmayın. Türkiye’deki işletmeniz için hesap açılışı, kimlik ve işletme belgeleri, ürün kapsamı, ödeme alabilme ve sevkiyat koşullarını birlikte kontrol edin. İlk hazırlık, bir platformun adını seçmekten önce hangi ürünü hangi ülkeye hangi operasyonla satacağınızı yazmaktır. Deneme sürecini bu plan üzerinden kurun.
Ticaret Bakanlığının E-İhracat Destekleri Hakkında Kararı, destek uygulaması için ayrı bir tanım içerir. Kararın 17 Ocak 2026’da değişen md. 2/1-k bendinde yurt dışında yerleşik veya üçten fazla yabancı ülkede faaliyet gösteren pazaryerleri belirtilir. Bu tanımı bütün internet siteleri için kendiliğinden destek hakkı doğuran bir onay gibi okumayın. Hangi gider ve faaliyetin hangi program koşuluna uyduğu başvuru kapsamında kontrol edilir. Aynı Kararda e-ihracat tanımı gümrük beyanıyla başka ülkeye yönelik mesafeli mal satışına bağlanır. Mağaza hesabının açılmasıyla ihracat işleminin tamamlanmasını bu nedenle ayrı izleyin.
Satış, gönderim ve vergi akışı nasıl kurulur?
Ürün açıklaması, fiyat, stok ve hazırlama süresi müşterinin verdiği siparişle eşleşmelidir. Sipariş geldiğinde ürünü paketleme, taşıyıcıya teslim ve takip bilgisini platforma işleme adımlarını planlayın. Örneğin Etsy’nin gönderim politikası satıcının gönderim adresini, ücret ve hazırlama bilgisini doğru belirtmesini; gümrük bilgilerini doğru sağlamasını ister. Bu platforma ait kuralı diğer pazaryerlerinin aynı süre ve ekranı kullandığı şeklinde genellemeyin. Kendi hesabınızın güncel gönderim politikasını okuyun. Taşıyıcıya henüz verilmemiş paketi yalnız etiketi hazır diye gönderilmiş işaretlemek yerine gerçek sevk olayıyla kayıt yapın. Teslim kanıtını ilgili siparişe bağlayın.
Türkiye’den çıkacak mal için kullanılacak gümrük beyannamesi ve diğer evrakı işlem yoluna göre belirleyin. Pazaryerinin sipariş raporu bütün gümrük evrakının yerine geçmez. Hedef ülkedeki vergilerde de satış kanalı kadar ürün, adres ve işlem düzeni önemlidir. AB KDV ile ABD satış vergisi farklı kurallarla ele alınır. Platformun hangi vergiyi hangi işlemde tahsil ettiğini rapordan ve ilgili açıklamadan kontrol edin. Aynı satışa ikinci kez aynı vergi eklenmemesi için tahsil sorumluluğunu netleştirin. İade halinde platform işlemini, para iadesini ve geri dönen malın belge sürecini ayrı takip edin.
Komisyon ve ödeme raporu nasıl okunur?
Bir pazaryerinin maliyeti yalnız komisyon oranından oluşmayabilir. Listeleme, ödeme işleme, reklam, para birimi dönüşümü veya başka hizmet ücretleri bulunabilir. Etsy’nin resmî yardım belgesi bu kalemleri farklı başlıklarla açıklar ve bazı ücretlerin ülkeye göre değiştiğini belirtir. Kendi hesabınızdaki geçerli koşulları esas alın; başka ülke satıcısının ücretini Türkiye hesabınıza kopyalamayın. Bir ücretin hangi tutar üzerinden hesaplandığını da okuyun. Ürün bedeliyle kargo dahil sipariş tutarı farklı tabanlar olabilir. Satış raporundaki tutarı yalnız görünen tek oranla çarpmak bütün kesintileri hesaplamaya yetmez.
Hakediş ya da aktarılacak bakiye, ürün maliyeti çıkarıldıktan sonraki işletme kârı değildir. Pazaryerinin tahsil edip ödediği tutarla sizin taşıma ve ürün maliyetinizi ayrı eşleştirin. Müşteriden alınan vergi, platform hizmet bedeli ve satıcıya aktarılacak satış bedeli aynı para hareketi gibi görünse bile farklı amaçlara aittir. Her sipariş için satış tutarı, kesinti, iade ve ödeme kaydını ilişkilendirin. Para birimleri farklıysa kullanılan dönüşüm kaydını da saklayın. Gerçek ödeme takvimini ve bekleyen tutarları hesabınızın koşullarından kontrol edin. Platform raporunda görünen bakiyeyi bütün masraflardan sonra serbest kalan kazanç diye adlandırmayın.
Özgün örnek: satış ile kalan tutarın ayrılması
Kurgusal bir siparişte satış bedeli 5.000 TL, platformun bu örnekte toplu ele alınan hizmet kesintileri 500 TL, satıcının ayrıca ödediği taşıma 800 TL ve ürün maliyeti 2.200 TL olsun. Platform kesintisinden sonra 5.000 TL − 500 TL = 4.500 TL kalır. Taşıma ve ürün maliyeti de düşülürse seçilmiş kalemler sonrası tutar 4.500 TL − 800 TL − 2.200 TL = 1.500 TL olur. Sayılar gerçek pazaryeri tarifesi değildir. Hizmet kesintisinin satışa oranı 500 / 5.000 × 100 = %10’dur; bu oran herhangi bir platformun gerçek komisyonu olarak kullanılmaz.
Kurguda taşıma bedeli 1.100 TL’ye yükselir ve diğer kalemler sabit kalırsa kalan tutar 4.500 TL − 1.100 TL − 2.200 TL = 1.200 TL olur. Önceki 1.500 TL’ye göre azalma 300 TL, oranı 300 / 1.500 × 100 = %20’dir. Buna rağmen platformdan kesinti sonrası görülen 4.500 TL değişmemiştir. Örnek, ödeme raporu ile işletmenin maliyet hesabının neden ayrı olduğunu gösterir. Vergi, reklam, iade veya genel giderler bu hesapta ayrıca belirlenmediği için sonuç net kâr değildir. Kendi çalışmanızda eksik kalemleri ekleyin ve aynı gideri iki kez düşmediğinizi kontrol edin.
Örnek: Ödeme raporu ve işletme maliyetinin ayrılması
Kurguda 5.000 TL satıştan 500 TL hizmet kesintisi yapılır. Satıcı ayrıca 800 TL taşıma ve 2.200 TL ürün maliyeti öder.
- 5.000 TL − 500 TL = 4.500 TL kesinti sonrası tutarı bulun.
- 4.500 TL − 800 TL − 2.200 TL = 1.500 TL kalan bulun.
- 500 / 5.000 × 100 = %10 hizmet kesinti oranını bulun.
- Taşıma 1.100 TL olursa kalan tutarı 1.200 TL bulun.
- 300 / 1.500 × 100 = %20 kalan tutar azalmasını bulun.
Taşıma değişince seçilmiş giderler sonrası tutar 1.500 TL’den 1.200 TL’ye iner; net kâr ve gerçek platform tarifesi değildir.
Yurt dışı pazaryeri ile karıştırılan kavramlar
Satıcının kendi satış ortamıdır; pazaryerinde siparişe aracı platformun kuralları da uygulanır.
Platformdan aktarılacak bakiyeyle ilgilidir; bütün işletme giderleri çıktıktan sonraki net kâr değildir.
Program ve başvuru koşullarına bağlıdır; yalnız pazaryeri hesabı açmak destek onayı değildir.
Satıcı ne yapmalı?
- Ürün, hedef ülke ve sevkiyat planını belirleyin.
- Türkiye hesabı için kayıt ve ödeme alabilme koşullarını kontrol edin.
- Gönderim, hazırlama ve iade politikasını okuyun.
- Gümrük ve hedef ülke vergi sorumluluğunu netleştirin.
- Ücretlerin hesap tabanı ile para birimini kaydedin.
- Sipariş, kesinti, iade ve ödeme kayıtlarını maliyetlerle eşleştirin.
İlgili rehberler
Yurt dışı pazaryeri hakkında sık sorulanlar
Yurt dışı pazaryerinde hesap açmak ihracatı tamamlar mı?
Bütün pazaryerlerinde ücretler aynı mı?
Pazaryerinden gelen ödeme net kâr mı?
Pazaryeri vergi tahsil ederse bütün sorumluluk biter mi?
Mağaza açmak devlet desteği için yeterli mi?
Öteki terimler
- A.TR dolaşım belgesi
- AB KDV (VAT)
- ABD satış vergisi (sales tax)
- Antrepo
- CIF
- CN22 ve CN23 gümrük formu
- DAP
- DDP
- De minimis (gümrük muafiyet eşiği)
- E-ihracat
- EORI numarası
- EUR.1 dolaşım belgesi
- EXW
- FOB
- Gümrük beyannamesi
- Gümrük müşaviri
- Gümrük vergisi
- HS kodu
- Incoterms
- İhracatçı birliği kaydı
- Proforma fatura
- Serbest bölge
- Sınır ötesi e-ticaret (cross-border)