E-ticaret sözlüğüE-ihracat ve gümrük

HS kodu nedir?

Harmonized System · Armonize Sistem

HS kodu, Armonize Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi içinde eşyanın tarife alt pozisyonunu gösteren altı haneli uluslararası sınıflandırma kodudur. Türkiye’de kullanılan tam GTİP 12 hanedir; ilk 6 hane HS çekirdeğidir.

Son kontrol: 26 Ekim 20263 resmî kaynakGündem Masası

Tanım

HS kodu, Armonize Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi içinde eşyanın tarife alt pozisyonunu gösteren altı haneli uluslararası sınıflandırma kodudur.

Bir bakışta

HS seviyesi6 hane; uluslararası alt pozisyon

Türkiye tam kod12 haneli GTİP

Kademeler2 hane fasıl, 4 hane pozisyon, 6 hane alt pozisyon

Kurgu belge tamlığı35 / 50 × 100 = %70

HS kodu satıcı için neyi tanımlar?

HS, Harmonized System ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçede Armonize Sistem olarak kullanılır. Kodun konusu ürünün tarife sınıfıdır. Türkiye’den internet üzerinden yurt dışına satan veya Türkiye’ye ürün getiren işletme için ürünün gümrükte nasıl tanımlanacağını araştırmanın başlangıcıdır. Mağazanızdaki stok kodunu, barkodu veya pazaryeri kategori numarasını HS koduyla aynı alan gibi kullanmayın. Bunlar farklı amaçlara hizmet eder. Dünya Gümrük Örgütü, belirli ülkeye ithalat veya o ülkeden ihracatta son sınıflandırmanın ilgili ulusal tarife üzerinden yapılacağını açıklar. Bu nedenle uluslararası temel kodla ülkenin işlem için istediği ayrıntılı kodu ayrı saklayın.

HS yapısında ilk iki hane faslı, ilk dört hane tarife pozisyonunu, altı hane alt pozisyonu gösterir. Altı haneyi bulmak, bütün ülkelere ait ayrıntılı tarife satırlarını tamamlamak değildir. Ülkeler ulusal ihtiyaçları için bu temele açılımlar ekleyebilir. Satıcı ürün dosyasında hem kodun seviyesini hem kullanılan sürümü belirtmelidir. Bir tedarikçinin verdiği numara daha uzunsa bunun HS çekirdeği mi, ihracat ülkesinin ulusal kodu mu olduğunu sorun. Başka ülkenin bütün rakamlarını Türkiye’de kullanılacak koda doğrudan taşımayın. Sayının uzunluğunu düzeltmek için sonuna gelişigüzel sıfır eklemek de ürünün sınıflandırmasını doğrulayan işlem değildir.

Türkiye’de GTİP ile ilişkisi nedir?

Ticaret Bakanlığının tarife açıklamasında Türkiye’de kullanılan GTİP on iki rakamlıdır. İlk altı rakam HS, yedinci ve sekizinci rakamlar Avrupa Birliği Kombine Nomanklatür, sonraki iki rakam ulusal açılım, son iki rakam istatistik ayrımı içindir. Bakanlık örnek olarak 540761 + 90 + 90 + 11 yapısını gösterir. Bu örnekte HS çekirdeği 540761, tam numara 540761909011 olur. Burada kodun yapısı açıklanmaktadır; bu numara okurun ürününe atanmış kod veya güncel bağlayıcı sınıflandırma kararı değildir. Gerçek ürününüz için teknik tanım ve ilgili ulusal cetvel kontrol edilmelidir.

Gümrük vergisi oranı ile sınıflandırma kodunu ayırın. Aynı kod altında ülke, menşe, tercih ve işlem koşulları farklı mali sonuçlar doğurabilir. EUR.1 gibi menşe ispatı ile HS kodu da ayrı sorulara cevap verir: biri anlaşma kapsamındaki menşe durumuyla, diğeri eşyanın sınıfıyla ilgilidir. İthalat hazırlığında yalnız kod alanını doldurup diğer kontrolleri tamamlanmış saymayın. Ürün için izin veya uygunluk koşulu bulunup bulunmadığını ilgili düzenlemeden araştırın. Kodun başındaki ortak rakamların her ülkede aynı vergi, aynı belge veya aynı satış izni sağladığını varsaymayın.

Doğru sınıflandırma için hangi bilgi gerekir?

Bakanlık rehberi, ticari adın yanında teknik özelliklerin de gerekli olduğunu açıklar. Katalog, malzeme bilgisi, işlev, ürünün gördüğü işlem ve ayırıcı nitelikler incelenebilir. Satıcı katalog hazırlarken yalnız “aksesuar” veya “elektronik ürün” gibi geniş başlıklarla yetinmemelidir. Elinizdeki ürünün hangi özelliklerini doğrulayabildiğinizi kaydedin. Teknik tanımı eksik ürün için benzer görselden kesin kod üretmeyin. Gümrük müşaviri ile çalışıyorsanız araştırmanın dayandığı dokümanları paylaşın. Kararsızlık varsa Bakanlığın Bağlayıcı Tarife Bilgisi yolunu inceleyin; BTB eşyanın cetvelde sınıflandırılmasına ilişkin idari karardır. Başka bir ürünün kararıyla kendi ürününüzün aynı koşullarda olduğunu kanıtsız kabul etmeyin.

Dünya Gümrük Örgütünün kontrol edilen açıklamasında uluslararası ticarette uygulanan sürüm HS 2022 olarak gösterilir. Ulusal cetvel ve değişiklikler ise ayrıca izlenmelidir. Ürün dosyasında kontrol tarihini ve yararlanılan tanımı yazın. Bir ürünün malzemesi veya işlevi değiştiğinde eski kodun yeni modele uyduğunu yeniden araştırın. Yalnız renk veya beden farkından hareketle her varyanta yeni kod gerektiğini söylemeyin; sınıflandırmayı etkileyen gerçek özelliklere bakın. Gümrük beyannamesi hazırlanırken ürün listesindeki kodun hangi teknik ürünü karşıladığı anlaşılabilsin. Böylece eski ve yeni model kayıtları aynı isim altında birbirine karışmaz.

50 ürün dosyası üzerinden hazırlık örneği

Özgün kurguda dış ticarete hazırlanacak 50 ürün dosyası olsun. İşletmenin belirlediği teknik belge kontrolünde 35 dosyanın gerekli malzeme ve işlev bilgileri tamam, 15 dosyanın eksik olduğu varsayılsın. Belge tamlık payı 35 / 50 × 100 = %70, eksik dosya payı 15 / 50 × 100 = %30’dur. Bu oranlar sınıflandırmanın doğruluk puanı veya gümrüğün verdiği bir onay değildir. Satıcının kendi hazırlık listesini takip eder. Kod alanı dolu olsa bile teknik dayanağı bulunmayan dosyayı tamam saymamak, araştırılacak ürünleri somut biçimde ayırmaya yardım eder.

Kurguda eksik 15 dosyadan 10’u tamamlanırsa hazır dosya 45’e, eksik dosya 5’e iner. Yeni paylar %90 ve %10 olur; tamlık artışı 20 yüzde puandır. Kalan 5 ürün için bilgi eksikliği sürmektedir; 45 ürünün kodlarının doğru olduğu bu hesaptan çıkarılamaz. Teknik bilgi tamamlandıktan sonra her ürünün sınıflandırması ilgili kurallarla ayrıca kontrol edilmelidir. Son listede HS çekirdeği, gereken ulusal kod, ürün sürümü ve dayanak belgeyi birlikte tutun. Kod değiştiğinde önceki kaydı gerekçesiyle saklayın; sayıların aynı görünmesini sağlamak yerine gerçek eşya özellikleriyle kayıtların uyuşmasını hedefleyin.

05 · Örnek

Örnek: Teknik belge hazırlığını takip etme

Kurguda 50 ürün dosyasının 35’i belirlenmiş teknik belge listesinde tam, 15’i eksiktir. Bu sınıflandırma onayı değildir.

35 / 50 × 100 = %70 tam dosya payı bulun.
15 / 50 × 100 = %30 eksik payı bulun.
10 eksik tamamlanınca 45 tam ve 5 eksik dosya bulun.
45 / 50 × 100 = %90 tam ve 5 / 50 × 100 = %10 eksik payı bulun.
Tamlık artışını %90 − %70 = 20 yüzde puan olarak kaydedin.

Sonuç

45 dosyanın teknik bilgi listesi tamdır; kodlarının doğruluğu ayrıca kontrol edilir.

06 · Fark

HS kodu ile karıştırılan kavramlar

HS kodu ≠ GTİP

Türkiye’deki 12 haneli ulusal koddur; ilk 6 hanesi HS çekirdeğini oluşturur.

HS kodu ≠ Barkod veya SKU

Ürün ve stok tanımlamaya yarar; tarife alt pozisyonu değildir.

HS kodu ≠ Menşe

Eşyanın ekonomik milliyetiyle ilgilidir; HS kodu eşyanın tarife sınıfını gösterir.

07 · Satıcı için

Satıcı ne yapmalı?

Ürünün malzeme, işlev ve teknik özelliklerini toplayın.
HS seviyesiyle ulusal kod seviyesini ayırın.
İlgili ülkenin güncel tarife tanımı ve notlarını okuyun.
Kodun dayanağını ürün dosyasında gösterin.
Tereddütte uygun resmî tarife bilgisi yolunu inceleyin.
Model veya cetvel değiştiğinde kod kaydını kontrol edin.

08 · Devamı

İlgili rehberler

09 · Sık sorulanlar

HS kodu hakkında sık sorulanlar

HS kodu kaç hanelidir?

Uluslararası HS alt pozisyon kodu 6 hanelidir. Türkiye’nin tam GTİP kodu ise 12 hanedir.

GTİP ile HS aynı mı?

Tam olarak aynı uzunlukta değildir. Türkiye’de GTİP’in ilk 6 hanesi HS, sonraki haneleri daha ayrıntılı açılımlardır.

Tedarikçinin kodunu aynen kullanabilir miyim?

Ürün özellikleri, kod seviyesi, sürüm ve ilgili ülkenin tarife cetveli kontrol edilmelidir. Yabancı ulusal kodun bütün haneleri Türkiye koduyla aynı kabul edilmez.

HS kodu vergi oranını tek başına gösterir mi?

Hayır. Oran, ülke, menşe, tercih ve diğer işlem koşulları ilgili düzenlemelerden kontrol edilir.

%90 belge tamlığı kodların %90 doğru olduğunu mu gösterir?

Hayır. Kurguda 45 / 50 × 100 = %90 yalnız teknik belge listesi tamamlanmış dosya payıdır; sınıflandırma doğruluğu ayrı kontroldür.