E-ticaret sözlüğüE-ihracat ve gümrük

EXW nedir?

Ex Works · işyerinde teslim

EXW, satıcının malı belirlenen yerde alıcının tasarrufuna bıraktığı, toplama aracına yükleme ve ihracat işlemlerini üstlenmediği Incoterms kuralıdır. Kurguda 80.000 TL mal teklifine 10.000 TL seçilmiş ek gider eklenir.

Son kontrol: 27 Ekim 20264 resmî kaynakGündem Masası

Tanım

EXW, satıcının malı belirlenen yerde alıcının tasarrufuna bıraktığı, toplama aracına yükleme ve ihracat işlemlerini üstlenmediği Incoterms kuralıdır.

Bir bakışta

KuralEXW · Incoterms 2020

Olağan teslimBelirlenen yerde, toplama aracına yüklenmemiş

İhracat işlemiAlıcının sorumluluğu; satıcı bilgi ve belge yardımı

Kurgu seçilmiş toplam80.000 + 10.000 = 90.000 TL

EXW satıcı için ne anlama gelir?

EXW, Ex Works ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçede işyerinde teslim olarak kullanılır. Teslim yeri çoğunlukla satıcının fabrika veya deposudur, ancak taraflar başka bir yer de belirleyebilir. Incoterms 2020 bu kuralı farklı taşıma türleri için düzenler. Türkiye’de mal satan işletme için ilk kontrol, ürünün hangi noktada alıcının tasarrufuna bırakılacağıdır. Depo adresini yazmakla yetinmeyin; toplama işleminin yapılacağı yeri ve ürünün nasıl hazır bulunacağını konuşun. Taşıyıcıyla iletişim kuran kişinin bu bilgileri doğru aldığını kontrol edin. Alıcının araç planıyla sizin ürün hazırlığınız aynı teslim koşuluna dayanmalıdır.

Incoterms teslim kaydında EXW, belirlenen yer ve 2020 sürümünü birlikte gösterin. Yalnız ürün fiyatının yanında üç harf bulunması, alıcıya hangi hizmetin dahil olduğunu yeterince anlatmayabilir. Proforma fatura hazırlarken miktarı, ambalajı ve teslim noktasını fiyat kapsamıyla eşleştirin. Ödeme koşulunu ve malın mülkiyet geçişini ayrı düzenleyin; EXW bu konuları bütünüyle belirlemez. Alıcıya sunulan koşullarla depoya verilen talimat arasında fark varsa araç gelmeden çözün. Kendi kayıtlarınızda teklif numarası, ürün listesi ve teslim hazırlığını birbirine bağlamak yanlış partinin hazırlanmasını önlemeye yardımcı olur.

Yükleme işlemi nasıl ele alınır?

EXW’nin olağan tesliminde mal alıcının toplama aracına yüklenmiş değildir. Risk, belirlenen yerde alıcının tasarrufuna bırakılan malla birlikte alıcıya geçer. Satıcının personeli pratikte yükleme yapacaksa, bu işlemin riskini kimin taşıyacağını önceden açıkça kararlaştırın. ICC, yüklemeyi fiilen satıcının yaptığı durumun belirsizlik yaratabileceğini özellikle açıklar. “Forklift bizde var” bilgisi tek başına satış şartını çözmez. Yükleme ekipmanını kimin sağlayacağını, araca erişimi ve ilgili talimatı netleştirin. Ürün fotoğrafı veya depodaki hazırlık kaydı, hangi yükleme sorumluluğunda anlaşıldığınızı tek başına anlatan sözleşme yerine kullanılmamalıdır.

FCA ile karıştırılan noktalardan biri budur. FCA teslim yeri satıcının işyeri olduğunda satıcı alıcının aracına yükleyerek teslim eder; ihracat işlemlerini de üstlenir. EXW’deki yüklenmemiş teslimle aynı uygulama değildir. Kendi sevkiyatınızda alıcıyla konuşulan işlerin gerçekten EXW’ye uyup uymadığını inceleyin. Varışa kadar satıcının taşıma düzenlediği DAP veya ithalatı da üstlendiği DDP şartları ise farklı bir sorumluluk düzenidir. Daha çok hizmet içeren teklifin fiyatıyla EXW fiyatını yalnız toplam tutar üzerinden kıyaslamayın. Önce teslim, yükleme ve işlem kapsamlarını aynı tabloya yerleştirin.

İhracat işlemleri neden ayrıca planlanmalıdır?

EXW’de ihracat işlemleri alıcının sorumluluğundadır; satıcının gerekli bilgi ve belgeler için yardım yükümlülüğü bulunur. ICC Academy, sınır aşan satışlarda alıcının ihracat işlemlerini yürütmesinin güçlük yaratabileceğini ve FCA’nın değerlendirilmesini açıklar. Türkiye’den çıkış yapılacaksa alıcının fiilen kullanabileceği işlem ve temsil düzenini sevkiyattan önce kontrol edin. Yalnız sözleşmede EXW yazması, Türkiye’deki gümrük kurallarını ortadan kaldırmaz. Gümrük beyannamesi için hangi bilgilerin kim tarafından hazırlanacağını belirleyin. Gerekiyorsa gümrük müşaviri ile belge ve yetki akışını konuşun; işlem sorusunu son yükleme gününe bırakmayın.

Satıcının en az yükümlülük taşıdığı kural denmesi, satıcının hiç görevi olmadığı şeklinde okunmamalıdır. Malın sözleşmeye uygun hazırlanması ve gerekli ticari belgenin sağlanması gibi görevler sürer. Ürün tanımı, miktar ve hazır bulunacağı yer bilgilerini alıcıyla eşleştirin. Ambalajın nasıl olacağını teklif aşamasında açıklayın. Alıcının taşıma için istediği ölçü ve ağırlık verisini tahminle doldurmayın. Elinizdeki kayıtla fiilî paketi karşılaştırın. Ürün veya ambalaj değiştiğinde daha önce paylaşılan veriyi de güncelleyin. Böylece alıcının ayarladığı araçla hazırlanmış eşyanın birbirine uymaması gibi önlenebilir hatalar daha erken görünür.

Kurgusal fiyat karşılaştırması nasıl yapılır?

Özgün örnekte ambalajı dahil mal için EXW teklif toplamı 80.000 TL olsun. Alıcının ayrıca planladığı yükleme 1.000 TL, taşıma 6.000 TL ve seçilmiş işlem gideri 3.000 TL varsayılsın. Bu üç ek kalem 10.000 TL, seçilmiş toplam 90.000 TL eder. Tutarlar gerçek hizmet tarifesi, vergi oranı veya bütün ithalat maliyeti değildir. Mal bedelini 80.000 TL olarak görmek, alıcının teslim sonrasında hiçbir gideri olmadığı sonucunu vermez. Kurguda hangi kalemin fiyata dahil, hangisinin ayrıca planlandığı açık yazılmıştır. Gerçek karşılaştırmada aynı kapsamın bulunduğunu her teklif için doğrulayın.

Aynı varsayımlarda taşıma 6.000 TL’den 9.000 TL’ye çıkarsa ek kalemler 13.000 TL’ye, seçilmiş toplam 93.000 TL’ye çıkar. İlk 90.000 TL toplama göre fark 3.000 TL’dir; 3.000 / 90.000 × 100 = yaklaşık %3,33 değişim bulunur. Malın EXW teklif fiyatı bu kurguda 80.000 TL kalmıştır. Taşıma değişimiyle mal fiyatı değişimini ayrı göstermek, teklifleri okurken hangi kalemin arttığını anlamanızı sağlar. Bu hesap kural seçimini tek başına belirlemez. Satıcı ve alıcı teslim noktası, yükleme ve ihracat işlemleri konusunda uygulanabilir bir paylaşım kurmalıdır.

05 · Örnek

Örnek: Mal fiyatı ile seçilmiş ek giderleri ayırma

Kurguda ambalajı dahil EXW mal teklifi 80.000 TL’dir. Alıcı ayrıca 1.000 TL yükleme, 6.000 TL taşıma ve 3.000 TL işlem gideri planlar.

1.000 + 6.000 + 3.000 = 10.000 TL ek kalemleri bulun.
80.000 + 10.000 = 90.000 TL seçilmiş toplamı hesaplayın.
Taşıma 9.000 TL olursa ek kalemleri 13.000 TL bulun.
Yeni toplamı 93.000 TL hesaplayın.
3.000 / 90.000 × 100 = yaklaşık %3,33 değişim bulun.

Sonuç

Mal teklifi 80.000 TL kalırken seçilmiş toplam 90.000 TL’den 93.000 TL’ye çıkar; bütün gerçek maliyetler hesaplanmış değildir.

06 · Fark

EXW ile karıştırılan kavramlar

EXW ≠ FCA

Satıcının işyerinde teslimde yüklemeyi ve ihracat işlemlerini satıcı üstlenir; EXW’den farklıdır.

EXW ≠ DAP

Satıcının belirlenen varışa taşımasını içerir; EXW belirlenmiş çıkış yerindeki teslimdir.

EXW ≠ Mal fiyatı

EXW teklif tutarı ile alıcının ek taşıma ve işlem bütçesi farklı kapsamlı toplamlardır.

07 · Satıcı için

Satıcı ne yapmalı?

Teslim yerini ve noktasını açık yazın.
EXW, yer ve 2020 sürümünü birlikte belirtin.
Yüklemeyi kimin yapacağını ve riskini netleştirin.
Alıcının ihracat işlemini yürütebilme koşullarını kontrol edin.
Ürün, ambalaj, ölçü ve belge bilgilerini hazırlayın.
Teklif fiyatıyla alıcının seçilmiş ek giderlerini ayrı gösterin.

08 · Devamı

İlgili rehberler

09 · Sık sorulanlar

EXW hakkında sık sorulanlar

EXW’de satıcı araca yüklemek zorunda mı?

Olağan EXW tesliminde yükleme satıcının görevi değildir. Satıcı fiilen yükleyecekse risk paylaşımını önceden açıkça kararlaştırın.

EXW yalnız satıcının kendi fabrikasında mı olur?

Hayır. Tarafların belirlediği başka bir teslim yeri de kullanılabilir; tam nokta açıkça yazılmalıdır.

EXW’de ihracat işlemlerini kim yürütür?

Alıcı yürütür; satıcı gerekli bilgi ve belgeler için yardım sağlar. Alıcının yerel işlem imkânı sevkiyattan önce kontrol edilmelidir.

EXW fiyatı bütün taşıma giderlerini içerir mi?

EXW tesliminden sonraki taşıma ve işlem giderlerini mal teklifinin dışında ayrıca kontrol edin.

EXW ile FCA aynı mı?

Hayır. FCA’da satıcı ihracat işlemlerini üstlenir; teslim satıcının işyerindeyse yükleyerek teslim eder.