EORI numarası nedir?
Economic Operators Registration and Identification · ekonomik işletmecilerin kaydı ve tanımlanması
EORI numarası, Avrupa Birliği gümrük işlemlerinde ekonomik işletmecileri ve ilgili kişileri tanımak için yetkili gümrük idaresince verilen tekil kayıt numarasıdır. Kurguda 10 dosyanın 8’inde kişi ve kayıt eşleşmesi tamamlanınca hazırlık payı %80 olur.
Tanım
EORI numarası, Avrupa Birliği gümrük işlemlerinde ekonomik işletmecileri ve ilgili kişileri tanımak için yetkili gümrük idaresince verilen tekil kayıt numarasıdır.
Bir bakışta
Türkiye’deki satıcı için EORI hangi durumda gündeme gelir?
EORI, Economic Operators Registration and Identification ifadesinden gelir. Türkçede ekonomik işletmecilerin kaydı ve tanımlanması olarak açıklanır. Avrupa Birliği’nde ithalat, ihracat ve transit gibi gümrük işlemlerinde işletmenin kimliğini belirler. Türkiye’den internetten mal satan kişi için önce işlemde hangi rolü üstlendiği anlaşılmalıdır. Yalnız AB’de müşteriniz bulunmasından hareketle her sipariş için aynı başvuru sonucunu çıkarmayın. Beyanı kim verecek, ithalatı kim yürütecek ve hangi temsil düzeni kullanılacak sorularını cevaplayın. AB dışında yerleşik işletmenin numara ihtiyacı, Komisyonun belirttiği beyan ve taşıyıcılık gibi gümrük faaliyetleriyle birlikte ele alınır.
DDP şartıyla ithalatı üstlenmeyi düşünüyorsanız EORI sorusunu yerel işlem koşullarıyla birlikte araştırın. Numara alınması, yabancı işletmenin bütün yerel ithalat yetkilerinin tamamlandığını gösteren genel bir izin değildir. Gümrük beyannamesi hazırlığında hangi tarafın kimliğinin hangi alana yazılacağını işlemi takip eden kişiyle kontrol edin. Alıcının numarasını satıcının numarası yerine gelişigüzel kullanmayın. Teklif dosyasında satıcı, ithalatçı ve temsilci için ayrı kayıt alanları açmak, benzer görünen numaraların yanlış kişiyle eşleşmesini azaltır. İhtiyaç olan bilgiyi işletmenin kendi resmî kaydından doğrulayın.
Başvuru ve numara yapısı nasıl işler?
Avrupa Komisyonunun açıklamasına göre AB’de yerleşik işletme, yerleşik olduğu üye ülkenin gümrük idaresine başvurur. AB gümrük bölgesinde yerleşik olmayan işletme için ilk gümrük işlemini yapmayı planladığı ülke esas alınır. Başvuru gereğini netleştirdikten sonra bu ülkenin güncel resmî listesini kullanın. Başka bir ülkenin çevrim içi başvuru ekranını daha kolay göründüğü için seçmeyin. İşletme unvanı, kayıt bilgileri ve işlem planının aynı kişiye ait olduğunu kontrol edin. Evrakı gönderen kişiyle gümrük işlemini takip eden kişi, hangi başvurunun yapıldığını ve sonucunun nasıl izleneceğini bilmelidir.
AB EORI yapısında numarayı veren ülkenin 2 harfli kodu ile ardından gelen en çok 15 alfanümerik karakter bulunur. Bütün ülkeler için sabit tek bir rakam uzunluğu varsaymayın. Estonya vergi ve gümrük idaresi, işletmenin yalnız bir geçerli EORI numarası bulunabileceğini ve bunun AB genelindeki gümrük faaliyetlerinde kullanıldığını açıklar. Aynı işletme başka üye ülkeyle çalışmaya başladığında ilk iş olarak ikinci numara talep etmeyin; mevcut kaydını doğrulayın. Farklı tüzel kişileri de aynı işletmenin şubesi gibi birleştirmeyin. Kaydın hangi kişiye ait olduğu, numaranın harf ve rakamlarını kontrol etmek kadar önemlidir.
VAT ve diğer numaralarla neden karıştırılmaz?
AB KDV (VAT) kaydı vergi işlemiyle, EORI ise gümrükte kimlik tanımıyla ilgilidir. Bazı ülkelerde numara yapıları bağlantılı olsa da her VAT numarasını doğrudan EORI kabul etmeyin. Aynı şekilde HS kodu kişiyi değil eşyayı sınıflandırır. Ürün kodunu, alıcı numarasını ve işletme numarasını aynı hücrede tutmak belge hazırlığını zorlaştırır. Kendi sipariş tablonuzda her alanın adını açık yazın. Bir başvuru formu başka vergi numaralarınızı soruyorsa bunları ilgili alanlara kaydedin; istenen numarayı tahmin ederek türetmeyin. Kaynak belgeyle eşleşmeyen kayıt için önce doğru bilgiyi araştırın.
Numarayı Avrupa Komisyonunun resmî EORI doğrulama hizmetinde kontrol edebilirsiniz. Estonya idaresi, isim ve adres görünürlüğünün veri açıklama iznine bağlı olduğunu; kimi kayıtlarda yalnız geçerliliğin görülebileceğini belirtir. İsim alanı boş diye doğrudan numaranın geçersiz olduğu sonucuna atlamayın. Sorgu sonucunu ve kontrol tarihini işletme kaydınıza bağlayın. Birleşik Krallıkta verilen GB EORI numarası AB EORI kaydıyla aynı kapsamda değildir; GB numaranın AB’de geçerli olduğu varsayımıyla işlem hazırlamayın. Farklı gümrük bölgelerinde hangi numaranın gerektiğini ilgili idarenin açıklamasından kontrol edin. Yanlış bölgeye ait numarayla yeni başvuru ihtiyacını birbirine karıştırmayın.
Kayıt kontrolünü gösteren özgün örnek
Kurgusal bir hazırlık çalışmasında aynı işletmeye ait 10 işlem dosyası kontrol edilsin. Altı dosyada kullanılacak kişi ve EORI kaydı eşleştirilmiş, 4 dosyada hangi tarafın numarasının gerektiği henüz açıklığa kavuşmamış olsun. Eşleşen dosya payı 6 / 10 × 100 = %60, açık kalan pay %40’tır. Bunlar gerçek başvuru veya gümrük idaresi verisi değildir. %60 sonucu kayıt hazırlığını gösterir; işletmenin gümrükten geçiş oranı ya da resmî başarı puanı değildir. Açık dosyalardaki işlem rolü belirlenmeden, diğer dosyada görülen numarayı hepsine kopyalamayın.
Açık kalan 4 dosyadan 2’sinde rol ve kayıt doğrulanırsa eşleşen dosya sayısı 8’e çıkar. Yeni pay 8 / 10 × 100 = %80, açık kalan 2 / 10 × 100 = %20’dir. İlk %60’a göre gelişme 20 yüzde puandır. Bu örnek daha çok EORI almak gerektiğini anlatmaz; aynı işletmenin uygun kaydının doğru işlem rolüyle eşleştirilmesini anlatır. Son kontrolde numaranın geçerliliğini, ait olduğu kişiyi ve beyanın istediği alanı birlikte okuyun. Proforma fatura ve ticari dosyadaki taraf bilgileri değiştiyse ilgili işlem kaydını da buna göre gözden geçirin.
Örnek: Kişi ve işlem rolünün eşleştirilmesi
Kurguda 10 dosyanın 6’sında hangi kişinin EORI kaydının kullanılacağı belirlenmiştir. Dört dosyada rol kontrolü açıktır.
- 6 / 10 × 100 = %60 eşleşen dosya payı bulun.
- 4 / 10 × 100 = %40 açık dosya payı hesaplayın.
- İki dosya daha doğrulanınca eşleşen sayıyı 8 bulun.
- 8 / 10 × 100 = %80 ve açık payı %20 hesaplayın.
- %80 − %60 = 20 yüzde puan gelişme bulun.
Kurguda 8 dosya eşleşmiş, 2 dosya açık kalmıştır; sonuç yeni numara gereği veya gümrük onayı puanı değildir.
EORI numarası ile karıştırılan kavramlar
KDV kaydıyla ilgilidir; EORI gümrük kimliğidir ve geçerliliği ayrı kontrol edilir.
Kişiyi değil eşyayı sınıflandırır; EORI ile aynı alanı doldurmaz.
Birleşik Krallık gümrük kaydıdır; AB EORI geçerliliği yerine varsayılmaz.
Satıcı ne yapmalı?
- İthalatçı, beyan sahibi ve temsilci rollerini belirleyin.
- Mevcut EORI kaydınızın ait olduğu kişiyi ve geçerliliğini kontrol edin.
- Yeni başvuru gerekiyorsa yetkili ülke idaresini belirleyin.
- Güncel resmî başvuru evrak listesini kullanın.
- VAT ve ürün tarife kodlarını ayrı alanlarda tutun.
- Sorgu sonucu ve kontrol tarihini işlem dosyasına bağlayın.
İlgili rehberler
EORI numarası hakkında sık sorulanlar
Türkiye’den AB’ye satış yapan herkes aynı başvuruyu mu yapar?
Her AB ülkesi için ayrı EORI gerekir mi?
EORI ile VAT aynı mı?
EORI kaydında isim görünmüyorsa geçersiz mi?
GB EORI AB’de de geçerli mi?
Öteki terimler
- A.TR dolaşım belgesi
- AB KDV (VAT)
- ABD satış vergisi (sales tax)
- Antrepo
- CIF
- CN22 ve CN23 gümrük formu
- DAP
- DDP
- De minimis (gümrük muafiyet eşiği)
- E-ihracat
- EUR.1 dolaşım belgesi
- EXW
- FOB
- Gümrük beyannamesi
- Gümrük müşaviri
- Gümrük vergisi
- HS kodu
- Incoterms
- İhracatçı birliği kaydı
- Proforma fatura
- Serbest bölge
- Sınır ötesi e-ticaret (cross-border)
- Yurt dışı pazaryeri