CN22 ve CN23 gümrük formu nedir?
CN22 ve CN23 gümrük formu, uluslararası posta gönderisinin içeriğini, değerini ve ilgili eşya bilgilerini gümrüğe bildirmek için kullanılan beyan formlarıdır. Kurguda 1 kg net eşya, 0,2 kg ambalajla 1,2 kg paket ağırlığına ulaşır.
Tanım
CN22 ve CN23 gümrük formu, uluslararası posta gönderisinin içeriğini, değerini ve ilgili eşya bilgilerini gümrüğe bildirmek için kullanılan beyan formlarıdır.
Bir bakışta
Posta gönderisinde bu formlar ne işe yarar?
CN22 ve CN23, sınır aşan posta akışında eşyanın ne olduğunu anlatır. Yalnız alıcının adresini içeren bir kargo etiketiyle aynı belge değildir. Türkiye’den posta yoluyla ürün satan işletme, malın doğru tanımını, miktarını ve değerini beyan hazırlığına dahil etmelidir. Küçük bir zarfın içinde satılmış eşya bulunması da bu soruyu gündeme getirir. PostNL’nin kendi hizmet açıklaması, eşya içeren mektuplarda da gümrük formu gerektiğini ve CN23’ün daha fazla bilgi içerdiğini belirtir. Bu işletmenin hizmet kurallarını Türkiye için doğrudan kopyalamayın; kullanacağınız PTT hizmetine ve varış ülkesine uygun formu teyit edin.
Dünya Posta Birliği ile Dünya Gümrük Örgütünün 2024 rehberi, CN22’yi daha küçük ve boyutlandırılabilir form, CN23’ü daha geniş bilgi alanı sunan form olarak açıklar. Aynı rehber form seçimiyle ilgili eski değer eşiğinin kaldırıldığını bildirir. Bu nedenle eski belgelerdeki 300 SDR ayrımını bütün gönderiler için güncel ve tek seçim ölçütü gibi sunmayın. Formun sürümü, posta ürünü ve varış uygulamasını birlikte kontrol edin. Kopya sayısı ve doldurma yöntemi için de işlemi kabul edecek posta biriminden güncel talimat alın. Eski bir gönderinin belgesini başka ülkeye gidecek pakete aynen taşımayın.
Ürün tanımı, değer ve tarife kodu nasıl hazırlanır?
Beyan hazırlığında “ürün”, “aksesuar” veya yalnız işletme içi stok kodu gibi belirsiz ifadeler kullanmayın. Satılan eşyanın malzemesini ve ne olduğunu anlaşılır biçimde belirtin. UPU’nun form talimatı ayrıntılı tanımı, adet ve ölçü birimini, değeri ve para birimini ayrı ele alır. Teklifteki ürünle pakete koyduğunuz ürün aynı olmalıdır. Miktarı koli olarak yazıp fiyatı adet üzerinden toplamak gibi birim hatalarını kontrol edin. Satılmış bir siparişin işlem niteliğini gerçek dışı hediye olarak göstermeyin. Malın tanımını açıklamak için gereken bilgiyi satış kaydından doğrulayın; yalnız kutunun dış görünüşüne göre doldurmayın.
Ticari gönderide HS kodu ve menşe bilgisini de hazırlayın. Ticaret Bakanlığının tarife açıklamasında HS’nin ilk 6 rakamı ile Türkiye’deki 12 rakamlı GTİP yapısı ayrılır. Formun istediği kod alanını hangi uzunlukta dolduracağınızı kontrol edin. Türkiye’den gönderilmesi, ürünün mutlaka Türk menşeli olduğu sonucu vermez; menşe için üretim ve tedarik kaydına bakın. Ticari fatura ile formdaki ürün, miktar ve değer bilgilerini eşleştirin. Proforma fatura teklif amacı taşır; satılmış eşyanın bütün ticari belge ihtiyacını yalnız teklif belgesiyle karşıladığınızı varsaymayın. Gerekli asıl belgeleri işlem türüne göre hazırlayın.
Elektronik veri ile paket üzerindeki form nasıl eşleşir?
UPU, posta idarelerinin gönderen, içerik ve değer bilgisini elektronik olarak önceden paylaşabildiğini açıklar. Bu yüzden yalnız kâğıt forma bakmak yeterli bir son kontrol değildir. Sisteme girdiğiniz ürün listesiyle basılan etiketi ve paketin gerçek içeriğini karşılaştırın. Veri değiştiğinde yalnız görünür belgeyi kalemle değiştirmek yerine kabul edilen düzeltme yolunu posta biriminden öğrenin. Aynı siparişe ait elektronik kayıt, form ve ticari belge birlikte okunabilmelidir. Yazdırılan çıktıda para biriminin, ürün satırlarının ve gönderi numarasının kaybolmadığını kontrol edin. İki farklı gönderinin evrakını aynı dosyada birbirine karıştırmayın.
Gümrük beyannamesi genel kavramıyla posta formu arasındaki ilişkiyi anlayın; her form bütün gümrük işlem yollarının yerine geçmez. Türkiye tarafında ETGB ve mikro ihracat kapsamını kullanacaksanız gerekli işlem ve belge akışını ayrıca kontrol edin. Varışta AB KDV veya başka ülke vergilerinin doğması, yalnız CN22 yerine CN23 seçilmesiyle belirlenmez. Formun doğru doldurulması ürünün bütün ithalat izinlerinin alındığını da göstermez. Yasak, kısıtlı eşya ve ürünün kabul koşullarını varış ülkesi ile posta hizmeti bakımından inceleyin. Belge hazırlığını vergi muafiyeti vaadi olarak kullanmayın.
Ağırlık ve değeri ayıran özgün örnek
Kurguda pakette 3 adet bez çanta ve 2 adet kumaş kalemlik bulunsun. Çantaların toplam net ağırlığı 0,6 kg ve toplam değeri 30 avro, kalemliklerin toplam net ağırlığı 0,4 kg ve toplam değeri 20 avro olsun. Net eşya ağırlığı 0,6 + 0,4 = 1 kg, eşya değeri 30 + 20 = 50 avrodur. Bu tutarlar gerçek fiyat veya gümrük tarifesi değildir. Ürünlerin adet bilgisini 3 ve 2 olarak ayrı tutun; 5 parçalık toplam, eşya türlerini tek bir belirsiz satırda birleştirme gerekçesi değildir.
Ambalaj 0,2 kg geliyorsa paket toplam ağırlığı 1 + 0,2 = 1,2 kg olur. Net 1 kg ile ambalajlı 1,2 kg aynı alanı anlatmaz. Kontrolde kutunun toplamı 1,4 kg ölçülürse önce aradaki 0,2 kg farkın nedenini bulun; net ürün ağırlığını sırf toplamı tutturmak için değiştirmeyin. Tartım, ambalaj ve ürün sayımını yeniden kontrol edin. Örnekteki 50 avrodan hareketle bir vergi veya form muafiyeti hesaplanmamıştır. Satıcı için yararlı son kontrol, ürün satırlarını, toplamları ve fiilî paketi eşleştirmektir. Eksik kayıt varsa gönderiyi teslim etmeden önce doğru usulle tamamlayın.
Örnek: Ürün ve paket toplamlarını eşleştirme
Kurguda 3 bez çanta 0,6 kg ve 30 avro, 2 kumaş kalemlik 0,4 kg ve 20 avrodur. Ambalaj 0,2 kg’dır.
- 3 ve 2 adet ürünü türlerine göre ayrı satırlarda gösterin.
- 0,6 + 0,4 = 1 kg net eşya ağırlığı bulun.
- 30 + 20 = 50 avro toplam eşya değeri hesaplayın.
- 1 + 0,2 = 1,2 kg ambalajlı paket ağırlığı bulun.
- Tartım 1,4 kg gösterirse 0,2 kg farkın nedenini kontrol edin.
Örnekte 5 parça eşya 50 avro, net ağırlık 1 kg ve ambalajlı toplam 1,2 kg’dır; vergi veya muafiyet hesaplanmamıştır.
CN22 ve CN23 gümrük formu ile karıştırılan kavramlar
Alıcının konumunu gösterir; eşya içeriği ve değer beyanının tamamı değildir.
Satış ve değer dayanağı sağlar; posta gümrük formuyla aynı belge değildir.
Eşyanın tarife sınıflandırmasını gösterir; CN22/CN23 posta formunun adıdır.
Satıcı ne yapmalı?
- Posta hizmeti ve varış için güncel form talimatını alın.
- Eşyanın ayrıntılı tanımını ve gerçek işlem niteliğini yazın.
- Miktar, değer ve para birimini satış belgesiyle eşleştirin.
- Net ürün ve ambalajlı paket ağırlığını ayırın.
- Elektronik kayıtla basılan formu karşılaştırın.
- Gerekli ticari ve ürün belgelerini gönderiyle eşleştirin.
İlgili rehberler
CN22 ve CN23 gümrük formu hakkında sık sorulanlar
CN22 ve CN23 kargo etiketi mi?
Seçim yalnız eski 300 SDR sınırına mı bağlı?
Satılan ürünü hediye gösterebilir miyim?
Elektronik kaydı da kontrol etmek gerekir mi?
Net ve toplam ağırlık aynı mı?
Öteki terimler
- A.TR dolaşım belgesi
- AB KDV (VAT)
- ABD satış vergisi (sales tax)
- Antrepo
- CIF
- DAP
- DDP
- De minimis (gümrük muafiyet eşiği)
- E-ihracat
- EORI numarası
- EUR.1 dolaşım belgesi
- EXW
- FOB
- Gümrük beyannamesi
- Gümrük müşaviri
- Gümrük vergisi
- HS kodu
- Incoterms
- İhracatçı birliği kaydı
- Proforma fatura
- Serbest bölge
- Sınır ötesi e-ticaret (cross-border)
- Yurt dışı pazaryeri