E-ticaret sözlüğüPazaryeri ve satış

Stoksuz satış nedir?

Stoksuz satış, satıcının ürünü kendi deposunda tutmadan siparişi tedarikçiye ilettiği ve ürünün tedarikçi tarafından doğrudan müşteriye gönderildiği satış modelidir. Stok ve fiyat bilgisi, teslim sözü ve iade düzeni birlikte takip edilir.

Son kontrol: 26 Ekim 20263 resmî kaynakGündem Masası

Tanım

Stoksuz satış, satıcının ürünü kendi deposunda tutmadan siparişi tedarikçiye ilettiği ve ürünün tedarikçi tarafından doğrudan müşteriye gönderildiği satış modelidir.

Bir bakışta

Gönderimi yapanSiparişin iletildiği tedarikçi

Örnek satış fiyatı1.000 TL; gerçek ürün fiyatı değildir

Örnek kalan tutarVerilen giderlerle 150 TL; net kâr hesabı değil

Örnek tedarik artışı650 TL → 700 TL; kalan 150 TL → 100 TL

Stok yokluğuTek başına ifa imkânsızlığı sayılmaz; MSY md. 16/4

Stoksuz satışta satıcı ve tedarikçi ne yapar?

Stoksuz satışta müşteriden siparişi alan mağazayla paketi hazırlayıp gönderen tedarikçi farklı olabilir. Shopify’ın kendi yardım belgesi modeli, ürünleri depolamadan ve kendiniz göndermeden satış yapılması şeklinde açıklar. Buradaki “stoksuz” sözü ürünün hiçbir yerde bulunmadığını anlatmaz; mağaza kendi deposunda ürün tutmadan tedarikçinin gönderimini kullanır. Siparişin alınması, doğru ürünün ayrılması ve takip bilgisinin müşteriye ulaştırılması arasında düzenli bilgi akışı gerekir. Tedarikçiyle hangi işin kimde olduğunu önceden belirleyin; müşteri talebini belirsiz bir üçüncü kişiye bırakmayın.

Kendi malınızı dışarıdaki bir depoda saklamakla tedarikçiden sipariş üzerine ürün almak farklı düzenlerdir. Konsinye modelinde de ürünün kime ait olduğu ve hangi anda satış oluştuğu ayrıca belirlenir. Stoksuz satışta temel operasyon, müşterinin siparişini doğru tedarikçi kaydına bağlayıp doğrudan gönderimi izlemektir. Paket sizin deponuza uğramadığında ürün seçeneğini kontrol etme ihtiyacı ortadan kalkmaz. Modeli yalnız ürün listesini mağazaya aktarmak olarak kurmak; stok, fiyat ve iade aşamalarını eksik bırakır.

Tedarikçi stoğu satışa nasıl yansıtılır?

Ürün adı yerine tedarikçi ürün kodunu, renk ve beden gibi seçenekleri ve satılabilir miktarı eşleştirin. Ürün başlığı benzer olan iki modelin aynı ürün olduğunu varsaymayın. Stok bilgisinin hangi anda güncellendiğini kaydedin. Stok yönetimi içinde siparişi alınmış fakat henüz tedarikçi tarafından ayrılmamış ürünleri görünür tutun. Mağazada satışa açık görünen miktarla tedarikçinin gerçekten ayırabildiği miktar arasındaki fark, sipariş yerine getirmede sorun çıkarabilir. Tedarikçi kaydı güncellenmediğinde satışa devam edilip edilmeyeceğini işletme kuralınızda belirleyin.

Müşteriden gelen siparişin tedarikçiye ulaştığına dair kayıt alın. Sonra kabul, ürünün ayrılması, taşıyıcıya verilmesi ve teslim hareketini ayrı izleyin. Bir siparişte birden fazla tedarikçi varsa hangi ürünün hangi pakette gittiğini müşteriye açık gösterin. Tek bir takip numarasını bütün ürünler gönderilmiş gibi kullanmayın. Tedarikçinin fiyatı değiştiğinde de mağazadaki teklifin ve maliyet hesabının güncelliğini kontrol edin. Aynı satış tutarı korunurken alış bedeli artıyorsa siparişten kalan tutar azalacaktır; eski hesapla yeni sipariş kabul etmeyin.

Teslim sözünü kim takip eder?

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği 16. madde, satıcının sipariş kendisine ulaştıktan sonra taahhüt ettiği sürede edimini yerine getirmesini düzenler. Tüketicinin isteği veya kişisel ihtiyaçlarına göre hazırlanan mallar dışındaki mal satışlarında üst sınır 30 gündür. Bu, her siparişte 30 gün beklenebileceği biçiminde okunmamalıdır; verilen daha kısa söz de dikkate alınır. Tedarikçinin hazırlama süresini, taşıyıcıya verme zamanını ve müşteriye teslimi aynı olay saymayın. Mağazada açıkladığınız süreyi tedarikçinin gerçekten uyguladığı süreçle karşılaştırın.

Aynı maddenin 16/4 hükmünde, malın stokta bulunmamasının ifa imkânsızlığı sayılmadığı açıkça belirtilir. Bu yüzden “tedarikçide stok bitti” açıklamasıyla imkânsızlık prosedürünü kendiliğinden uygulamayın. Gerçek imkânsızlık halinde öğrenildiği tarihten itibaren 3 gün içinde bildirim ve bildirimden itibaren en geç 14 gün içinde geri ödeme yükümlülüğü düzenlenir. Müşteri hizmetleri kaydına sorunun nedenini ve müşteriye verilen bilgiyi yazın. Tedarikçiyle kendi hesaplaşmanızı tüketici başvurusunun kaydından ayrı izleyin.

Satış fiyatıyla net kazanç nasıl ayrılır?

Stok için önceden toplu ödeme yapılmaması, her siparişin masrafsız veya kârlı olduğu sonucunu vermez. Kurgusal 1.000 TL satışta tedarik bedeli 650 TL, gönderim 70 TL, reklam 100 TL ve diğer işlem gideri 30 TL varsayılırsa verilen kalemlerden sonra 150 TL kalır. Bu, bütün vergiler ve işletme giderleri hesaplanmış net kâr değildir. Birim ekonomisi hesabında aynı siparişe ait kalemleri kullanın; aylık reklam toplamını tek siparişe yüklemek veya bir gideri iki kez düşmek sonucu değiştirir.

Tedarik bedeli aynı senaryoda 700 TL’ye yükselip diğer varsayımlar korunursa kalan tutar 100 TL olur. Satış fiyatı değişmemesine rağmen fark 50 TL azalmıştır. İade, eksik gönderi veya tekrar taşıma yaşanırsa bunların gerçek bedellerini de ilgili siparişle eşleştirin. Tedarikçi bedelini ne zaman ödediğinizle müşteri tahsilatına ne zaman ulaştığınızı ayrı planlayın. Bu model için ortak bir kâr oranı veya ödeme vadesi vermek yerine kendi fiyat ve hizmet kayıtlarınızla hesabı yenileyin.

Pazaryeri politikası ve iadeler nasıl kontrol edilir?

Satış yapılan pazaryerinin kendi stoksuz satış koşullarını okuyun. Amazon Türkiye’nin açık lojistik sayfası kayıtlı satıcı olarak görünme, sevk bilgilerinde satıcı kimliği ve müşteri iadelerini kabul edip işleme sorumluluğunu belirtir. Bu, o pazaryerinin somut politika örneğidir; bütün kanallarda aynı belge düzeni olduğu iddia edilmez. Tedarikçinin pakete eklediği bilgileri kontrol edin, fakat vergi ve sevk belgelerini sırf başka isim içeriyor diye gelişigüzel kaldırmayın. İade kargo kodu ve dönüş adresi düzenini önceden hazırlayın; müşterinin ürününün nereye döneceği belirsiz kalmasın.

06 · Örnek

Örnek: Aynı satış fiyatında tedarik bedelinin etkisi

Kurgusal siparişin satış tutarı 1.000 TL; tedarik 650 TL, gönderim 70 TL, reklam 100 TL ve diğer işlem gideri 30 TL varsayılır. Hesap yalnız bu kalemleri içerir; bütün vergiler ve işletme giderleriyle net kâr hesabı yapılmaz.

Verilen giderleri 650 + 70 + 100 + 30 = 850 TL toplayın.
Kalan tutarı 1.000 TL − 850 TL = 150 TL bulun.
Tedarik bedelini 700 TL yapıp diğer kalemleri sabit tutun.
Yeni gider 700 + 70 + 100 + 30 = 900 TL, kalan 1.000 − 900 = 100 TL olur.
Kalan tutardaki farkı 150 TL − 100 TL = 50 TL kaydedin.

Sonuç

Tedarik bedelindeki 50 TL artış, sabit satış ve diğer gider varsayımında kalan tutarı 150 TL’den 100 TL’ye düşürür. Rakamlar gerçek tarife veya ortak kâr oranı değildir.

07 · Fark

Stoksuz satış ile karıştırılan kavramlar

Stoksuz satış ≠ Dış depoda kendi stokunu tutma

Mallar satıcının stokunda olup depolama dışarıda yürütülebilir; stoksuz satışta sipariş tedarikçiye doğrudan gönderim için iletilir.

Stoksuz satış ≠ Konsinye

Ürünün kontrolü ve satışın hangi olayla oluştuğu üzerinden düzenlenir; tedarikçinin doğrudan gönderiminden farklı bir ayrım ölçütüdür.

Stoksuz satış ≠ Net kâr

İlgili gelir ve giderler tamamlandıktan sonraki sonuçtur; yalnız satış eksi tedarik ve birkaç sipariş gideriyle eşitlenemez.

08 · Satıcı için

Satıcı ne yapmalı?

Tedarikçi ürün kodunu ve seçeneği mağaza kaydıyla eşleştirin.
Stok ve fiyat güncellemesinin zamanını görünür tutun.
Siparişin kabul, ayırma ve gönderim kayıtlarını takip edin.
Müşteriye verilen süreyi gerçek tedarik ve taşıma süreciyle karşılaştırın.
Satış kanalının kimlik ve gönderim politikalarını kontrol edin.
İade adresini ve gerçek sipariş maliyetlerini başvuru kaydıyla eşleştirin.

09 · Devamı

İlgili rehberler

10 · Sık sorulanlar

Stoksuz satış hakkında sık sorulanlar

Stoksuz satış ne demek?

Stoksuz satış, satıcının ürünü kendi deposunda tutmadan siparişi tedarikçiye ilettiği ve ürünün tedarikçi tarafından doğrudan müşteriye gönderildiği satış modelidir. Ürün tedarikçide bulunabilir; ifade satıcının kendi deposunda stok tutmamasını anlatır.

Tedarikçide ürün kalmazsa sipariş imkânsız mı sayılır?

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 16/4, stokta bulunmamanın ifa imkânsızlığı sayılmadığını açıklar. Gerçek imkânsızlık için düzenlenen 3 günlük bildirim ve bildirimden itibaren 14 günlük geri ödeme yolunu sırf stok bitti diye uygulamayın.

Tedarikçi gönderiyorsa teslim sözü değişir mi?

Satıcının tüketiciye taahhüt ettiği süre takip edilir. MSY md. 16 kapsamındaki mal satışlarında, tüketicinin isteği veya kişisel ihtiyaçlarına göre hazırlanan mallar dışındaki satışta 30 günlük üst sınır vardır. Daha kısa söz verildiyse üst sınır o sözü uzatmak için kullanılmaz.

Stoksuz satışta her sipariş kârlı olur mu?

Böyle bir garanti yoktur. Kurgusal 1.000 TL satışta verilen giderler 850 TL ise 150 TL kalır; tedarik 50 TL artarsa kalan 100 TL olur. Bu sınırlı hesap bütün vergiler ve işletme giderleriyle net kârı göstermez.

Pazaryerinde aynı model her koşulda kullanılabilir mi?

Satış kanalının kendi koşulları kontrol edilir. Amazon Türkiye’nin açılan lojistik sayfası kayıtlı satıcı kimliği, sevk bilgileri ve iadeleri kabul edip işleme sorumluluğunu açıklar. Her kanalın politikası veya gerçek satıcı paneli aynı kabul edilmez.