E-ticaret sözlüğüPazaryeri ve satış

Psikolojik fiyatlama nedir?

Psikolojik fiyatlama, fiyatın son hanesi veya sunuluş biçimi üzerinden alıcının fiyat algısını etkilemeyi amaçlayan fiyatlandırma yaklaşımıdır. Son hanenin görünümü ile gerçek tasarrufu ayrı okuyun; toplam ödeme ve indirim duyurusunun hukuki koşullarını koruyun.

Son kontrol: 26 Ekim 20263 resmî kaynakGündem Masası

Tanım

Psikolojik fiyatlama, fiyatın son hanesi veya sunuluş biçimi üzerinden alıcının fiyat algısını etkilemeyi amaçlayan fiyatlandırma yaklaşımıdır.

Bir bakışta

Tipik uygulamaSon hanesinde 9 bulunan fiyatlar

Kurgusal fark100 − 99,90 = 0,10 TL; %0,1

Toplam fiyatVergiler dahil bedel ve ilgili ek giderler; md. 13

Malda indirim referansıKural olarak aynı kanalda önceki 10 günün en düşüğü

Sonuç ölçümüGerçek satış ve ilgili maliyetler birlikte izlenir

Psikolojik fiyatlama satıcı için neyi değiştirir?

Ticaret Bakanlığının E-Ticaret Akademisi, psikolojik fiyatlandırmayı anlatırken son hanesinde dokuz kullanılan fiyatları örnek verir. Burada satıcı fiyatın sayısal düzeyiyle birlikte ekranda nasıl algılandığıyla ilgilenir. Ancak algıyı etkileme amacı, alıcının gerçekte ödediği tutarı değiştiren ayrı bir hesap değildir. Ürün fiyatı, teslimat ve diğer zorunlu ödemeler kendi tutarlarıyla değerlendirilir. Tüketiciye gösterilen fiyatı gerçek ödeme yerine yalnız bir başlangıç rakamı olarak kullanmayın; satışın koşullarını aynı açıklıkla gösterin.

Bu yaklaşımın her üründe veya her müşteri grubunda belirli oranda satış artışı sağlayacağı söylenemez. Ürün özellikleri, rakip teklifin kapsamı, teslimat şartları ve ziyaretçilerin satın alma amacı aynı anda sonucu etkileyebilir. Kendi denemenizde hangi ürünü ve hangi dönemi karşılaştırdığınızı kaydedin. Yalnız sipariş sayısına bakıp bütün değişimi son haneye bağlamayın. Gerçek satış bedeli azalırken sipariş başına kalan tutar da değişir; etkiyi değerlendirirken kâr marjı hesabını aynı kapsamla izleyin.

Son hane farkı ile gerçek tasarruf nasıl ayrılır?

Sayfadaki kurgusal örnekte iki fiyat arasındaki fark yalnız 0,10 TL’dir. Fiyatın tam sayının altında görünmesi, bu farkı daha büyük bir ekonomik kazanca dönüştürmez. Müşteri açısından önemli karşılaştırma aynı ürünün, aynı miktarın ve aynı teslimat koşulunun toplamıdır. Bir paketin içeriği küçülmüşse yalnız görünen etiketi karşılaştırmak eksik olur. Ürün başlığında, görselde ve sepet satırında miktarı birbiriyle uyumlu tutun; daha küçük paketle aynı paketin fiyat değişimini ayrı işlemler olarak ele alın.

Kargo bedeli varsa üründeki küçük fiyat farkı toplam ödemenin tamamını açıklamaz. Ücretsiz kargo barajı da ayrı bir koşuldur; fiyatın son hanesini değiştirmek müşteriyi kendiliğinden bu koşula ulaştırmaz. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği 5. madde uyarınca ön bilgilendirmede vergiler dahil toplam fiyat ve ilgili ek masraflar yer alır. Farklı teslimat seçeneklerinin tutarlarını açık gösterin. Henüz hesaplanamayan ek giderler için yönetmelikteki bilgilendirme kapsamını koruyun; son ekranda sürpriz bir bedel oluşturmayın.

Fiyatı indirim olarak duyurursanız hangi kural işler?

Psikolojik fiyatlama tek başına kampanya adı değildir. Buna indirim mesajı, üzeri çizilmiş önceki fiyat veya tasarruf oranı eklediğinizde Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği 14. madde kapsamındaki indirimli satış kurallarını kontrol edin. 26 Ekim 2026 tarihinde kontrol edilen güncel metinde mallar için karşılaştırma, kampanya başlangıcından önceki 10 gün içinde aynı satış kanalında uygulanan en düşük fiyatla yapılır. Çabuk bozulabilen meyve ve sebzeler ile hizmetlerde ise indirimden hemen önceki fiyat esas alınır.

Dolayısıyla hesap örneğindeki iki tutarı doğrudan yasal kampanya referansı ilan etmeyin. Örneğin gösterdiği şey yalnız matematiksel farktır; gerçek indirim duyurusunda ilgili fiyat geçmişi gerekir. Geçerli referansınızı ve kampanya tarihlerini saklayın, stokla sınırlı kampanyanın miktar bilgisini de güncel kuralına göre verin. Başka bir satış kanalındaki daha yüksek bedeli buradaki önceki fiyat gibi kullanmayın. Ayrıntı için pazaryeri kampanyası ve flaş indirim maddelerine geçebilirsiniz; fiyatın son hanesi bu kuralları ortadan kaldırmaz.

Ürün sayfası ve ödeme adımı nasıl tutarlı kalır?

Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği 13. madde, fiyat reklamlarında doğruluğu ve tüketicinin ödeyeceği vergiler dahil toplam bedelin gösterilmesini düzenler. Teslimattan kaynaklanan ek giderler varsa tutarı veya hesaplanma yöntemi de açıklanır. Büyük yazılan ana fiyatla küçük yazılan koşul birbirini bozmasın. Ürünün yalnız belirli bir seçeneği o bedeldeyse hangi seçenek olduğunu gösterin. Tüketici daha pahalı bir seçeneğe geçtiğinde güncel fiyatı sipariş onayından önce açıkça görmelidir.

Fiyat biçimini değiştirirken ondalık ayracı, para birimi ve miktar bilgisini bütün yüzeylerde kontrol edin. Ürün sayfasında farklı, sepet veya sipariş özetinde farklı görünen tutar için kayıtların hangi aşamada değiştiğini araştırın. Dinamik fiyatlama fiyatın belirli verilere göre zaman içinde güncellenmesini anlatır; psikolojik fiyatlama ise burada fiyatın sunuluşuna odaklanır. İki yaklaşım birlikte kullanılsa bile alıcının onayladığı bedelin ve ilgili koşulların hangi anda geçerli olduğu izlenebilir olmalıdır.

Satıcı denemenin sonucunu nasıl değerlendirir?

Denemeye başlamadan önce ürünün maliyetini ve kabul ettiğiniz fiyat alt sınırını kendi kayıtlarınızla hesaplayın. Sonra değişen fiyatı, başlangıç ve bitiş zamanını, aynı dönemdeki reklam veya teslimat değişikliklerini not edin. Sonuç tablosunda gerçekleşen satış adedi, toplam hasılat, iadeler ve ilgili maliyetler birlikte bulunsun. Kâr marjı hesaplama aracıyla varsayımları deneyebilirsiniz; gerçek dönem sonucunu kendi kayıtlarınızla tamamlayın. Evrensel başarı yüzdesi yerine hangi koşulda hangi sonucun oluştuğunu raporlamak sonraki kararınızı daha anlaşılır kılar.

06 · Örnek

Örnek: 100 TL ile 99,90 TL arasındaki gerçek fark

Kurgusal olarak aynı ürün ve miktar 100 TL veya 99,90 TL tüketici fiyatıyla değerlendiriliyor. Her iki seçenekte örnek teslimat bedeli 40 TL; bunlar gerçek tarife veya kampanya referansı değildir.

Ürün bedeli farkı: 100 − 99,90 = 0,10 TL, yani 10 kuruş.
Göreli fark: 0,10 / 100 × 100 = %0,1.
İlk toplam ödeme: 100 + 40 = 140 TL.
İkinci toplam ödeme: 99,90 + 40 = 139,90 TL.

Sonuç

Toplam ödeme de yalnız 0,10 TL azalır. Bu matematiksel karşılaştırma, 100 TL’nin indirim duyurusunda kullanılabilecek yasal önceki fiyat olduğunu kanıtlamaz.

07 · Fark

Psikolojik fiyatlama ile karıştırılan kavramlar

Psikolojik fiyatlama ≠ İndirimli satış

Önceki fiyata göre avantaj duyurusudur; son haneyi seçmek tek başına geçerli indirim referansı oluşturmaz.

Psikolojik fiyatlama ≠ Dinamik fiyatlama

Fiyatın belirli verilere göre güncellenmesidir; psikolojik fiyatlama fiyatın algılanışına odaklanır.

Psikolojik fiyatlama ≠ Kâr marjı

Belirli kapsamdaki kârın satışa oranıdır; fiyatın küçük görünmesi satıcının marjını göstermez.

08 · Satıcı için

Satıcı ne yapmalı?

Aynı ürün, miktar ve teslimat koşulunu karşılaştırın.
Fiyat farkını TL ve yüzde olarak açıkça hesaplayın.
Vergiler dahil ürün bedeliyle ilgili ek giderleri gösterin.
İndirim mesajı kullanıyorsanız geçerli fiyat geçmişini doğrulayın.
Ürün sayfası, sepet ve sipariş özetindeki tutarları kontrol edin.
Denemenin sonucunu satışlar, iadeler ve maliyetlerle birlikte okuyun.

09 · Devamı

İlgili rehberler

10 · Sık sorulanlar

Psikolojik fiyatlama hakkında sık sorulanlar

99,90 TL ile 100 TL arasındaki fark nedir?

Kurgusal karşılaştırmada fark 0,10 TL, yani 10 kuruştur. 100 TL’ye göre azalma %0,1’dir. Son hanenin görünümü gerçek farkı büyütmez; teslimat ve diğer ilgili bedelleri de karşılaştırmaya katın.

Psikolojik fiyatlama satışları kesin artırır mı?

Her ürüne ve müşteri grubuna uygulanabilen garantili bir artış oranı verilemez. Kendi fiyat denemenizin sonucunu ürün, dönem, ziyaretçi, teslimat ve maliyet koşullarıyla birlikte değerlendirin; bütün değişimi yalnız son haneye bağlamayın.

99 ile biten fiyatı indirim diye duyurabilir miyim?

Son hanenin 99 olması geçerli bir indirim duyurusunu tek başına oluşturmaz. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği 14. maddedeki referans fiyat, dönem ve diğer koşulları kontrol edin. Güncel genel mal kuralı aynı kanalda önceki 10 günün en düşük fiyatıdır; düzenlemede belirtilen istisnaları ayırın.

Kargo tutarını fiyat karşılaştırmasına katmalı mıyım?

Evet. Aynı ürün ve miktarda teslimat koşullarını da karşılaştırın. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği 5. madde vergiler dahil toplam fiyat ve ilgili ek masrafların ön bilgilendirmede açıklanmasını düzenler. Ürün etiketindeki küçük fark toplam ödemeyi tek başına göstermez.

Psikolojik ve dinamik fiyatlama aynı şey mi?

Psikolojik fiyatlama fiyatın sunuluşu ve algılanışıyla ilgilidir. Dinamik fiyatlama fiyatın talep veya belirlenen başka verilere göre güncellenmesini anlatır. Bir fiyat hem güncellenebilir hem belirli bir son haneyle sunulabilir; kavramların ölçütleri farklıdır.