E-ticaret sözlüğüHukuk ve tüketici

Ticari reklam nedir?

Ticari reklam, bir meslek veya ticari faaliyetle bağlantılı olarak mal ya da hizmetin satışını veya kiralanmasını desteklemek amacıyla yapılan pazarlama iletişimidir. Satıcı, reklamın ayırt edilebilirliğini, vaatlerin doğruluğunu ve fiyat koşullarını birlikte kontrol eder.

Son kontrol: 26 Ekim 20262 resmî kaynakGündem Masası

Tanım

Ticari reklam, bir meslek veya ticari faaliyetle bağlantılı olarak mal ya da hizmetin satışını veya kiralanmasını desteklemek amacıyla yapılan pazarlama iletişimidir.

Bir bakışta

Tanım ve temel yükümlülük6502 md. 61

İddianın ispatıYönetmelik md. 9; yayın döneminde geçerli kanıt

Reklam fiyatıMd. 13; vergiler dahil toplam satış fiyatı

İndirim referansıMd. 14/3; malda önceki 10 gün, istisnalar hariç

İnternet satıcısının hangi mesajları reklamdır?

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun md. 61/1, ticari reklamı satış veya kiralamayı sağlama, hedef kitleyi bilgilendirme veya ikna etme amaçlı pazarlama iletişimi üzerinden tanımlar. Yazılı, görsel ve işitsel duyurular bu kapsamdadır. İnternet satıcısı açısından ücretli bir tanıtım alanı satın almak tek ölçüt değildir. Ticari amaçla hazırlanan ürün tanıtımı, sosyal medya paylaşımı veya video da içeriği ve amacı üzerinden ele alınır. Mesajı mağazanın kendi hesabında yayımlamak reklam kurallarını ortadan kaldırmaz.

Kanun md. 61/2 ve 61/3, reklamın doğru ve dürüst olması ile tüketicinin aldatılmaması yönündeki temel kuralları düzenler. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği md. 7, ürün özellikleri, gerçek toplam fiyat, teslimat, garanti ve yasal haklar gibi konularda yanıltıcı sunumu yasaklar. Bir görselde doğru ürün fotoğrafının bulunması, yanlış kapasite veya teslimat vaadini düzeltmez. Satıcı, tüketicinin reklamın bütününden hangi sonucu çıkaracağını kontrol etmelidir. Mesajdaki küçük açıklama ile ana vaat arasında çelişki bırakmayın.

Reklamın belli olması ile iddianın kanıtı farklıdır

Yönetmelik md. 6, reklamın reklam olduğunun açıkça anlaşılmasını ister. Haber veya bağımsız inceleme görünümü altında ticari tanıtım sunmak örtülü reklam sorununu doğurabilir. Sosyal medya etkileyicileriyle çalışıldığında 1 Temmuz 2026’da eklenen md. 23/A’daki güncel açıklama ve görünürlük hükümleri uygulanır. Influencer reklam kuralları rehberini paylaşım biçimiyle birlikte kontrol edin. İçeriğe reklam açıklaması eklemek, ürünün yararı veya performansı hakkındaki iddiaları kanıtlamanın yerine geçmez.

Kanun md. 61/6, reklam verenin iddialarının doğruluğunu ispat etmesini ister. Yönetmelik md. 9, doğrulanabilir olgularla ilgili iddiaların bilimsel geçerliliği bulunan bilgi ve belgelerle desteklenmesini düzenler. Sunulan raporun reklamın yayımlandığı dönemde iddiayı kanıtlaması gerekir. Başka modele ait test veya farklı kullanım koşullarında elde edilen sonuç, aynı vaadi doğrudan desteklemeyebilir. Reklamı hazırlarken iddianın hangi ürüne, hangi şartlara ve hangi tarihteki belgeye dayandığını eşleştirin; belgeyi reklam taslağıyla birlikte saklayın.

Fiyat ve indirim mesajında hangi bilgiler gerekir?

Yönetmelik md. 13/2 uyarınca reklamdaki satış fiyatı bütün vergileri içeren toplam fiyat olmalıdır. Teslim nedeniyle tüketicinin ödeyeceği giderler varsa tutarı veya belirlenemiyorsa hesaplama yöntemi açıklanır. Belirli fiyattan yararlanmak için başka koşullar gerekiyorsa bunlar açıkça belirtilmelidir. Fiyatın geçerlilik süresi veya stok sınırı bulunduğunda süre ve stok miktarı reklamda gösterilir. Reklam görselindeki fiyat ile sipariş sayfasında farklı şartlar sunmak yerine, vaat edilen ürün ve koşulların tutarlılığını yayın öncesinde kontrol edin.

Güncel md. 14/3, mal satışına ilişkin indirim reklamında önceki fiyat için indirimin başlangıcından önceki 10 gün içindeki en düşük fiyatı esas alır. Çabuk bozulabilen mallar ve hizmetlerde bir önceki fiyat kullanılır. Md. 14/5, farklı satış kanalları varsa yalnız indirimin yapıldığı kanalın fiyatını dikkate alır. Bu hükümler 1 Temmuz 2026 değişikliğini içerir. Eski 30 günlük kuralı güncel yönetmelik hükmü olarak aktarmayın. İndirimli satışın başlangıcı, bitişi ve sınırlı miktar bilgisi de md. 14/1 kapsamında açık olmalıdır.

Sayısal ürün vaadi nasıl kontrol edilir?

Kurgusal bir reklamda paket içeriği 200 gram olarak duyurulsun; gerçek ürün etiketi ve içerik kontrolünde 150 gram bulunduğu varsayılsın. Aradaki fark 200 − 150 = 50 gramdır; duyurulan miktara göre eksiklik 50 ÷ 200 × 100 = %25 olur. Bu hesap, kanuni tolerans sınırı veya bir kurumun araştırma sonucu değildir. Yönetmelik md. 7’de miktarın yanıltıcı sunulmaması kuralını göstermek için hazırlanmıştır. Satıcı, gerçek ürün miktarıyla reklamı eşleştirmeli; desteklenmeyen 200 gram vaadini yayımlamamalıdır.

Ürün miktarını düzeltirken görseldeki yazı, açıklama alanı ve yönlendirilen ürün sayfasını birlikte inceleyin. Bir alanda 150 gram, diğerinde 200 gram yazması tüketicinin doğru ürün seçmesini güçleştirir. Kullanıcı sipariş verdiğinde göreceği bilgiler de ön bilgilendirme kurallarıyla uyumlu olmalıdır. 6502 sayılı Kanun reklamdan sözleşmeye uzanan farklı yükümlülükleri düzenler. Reklamı düzeltmek, geçmişteki bir işlemden doğabilecek tüketici haklarını tek başına sonuçlandırmaz; şikayetin konusu ve işlem kayıtları üzerinden hareket edilir.

Satıcı reklamı yayımlamadan ne yapmalı?

Önce tanıtılacak ürün, hedef kitle, vaat ve geçerlilik koşullarını belirleyin. Sonra her doğrulanabilir iddiayı belgesiyle eşleştirin; fiyatı, teslimat giderini ve varsa süre veya stok sınırını kontrol edin. Reklamın ilk görünümde ticari niteliğinin anlaşıldığını ve yönlendirilen sayfanın aynı koşulları sunduğunu doğrulayın. Haksız ticari uygulama bakımından önemli bilgiyi gizleyen veya karar vermeye baskı kuran bir sunum bulunmamalıdır. Yayınlanan sürüm ve dayanakları kayda alın; ürün veya koşullar değişince eski reklamı güncelleyin. Platformun reklamı kabul etmesi, mevzuata uyum kontrolünün yerine geçmez.

06 · Örnek

Örnek: Duyurulan miktarla gerçek paketin karşılaştırılması

Kurgusal reklam 200 gram ürün vadeder. Ürün etiketi ve içerik kontrolünde gerçek miktarın 150 gram olduğu varsayılır.

Reklamdaki miktarı belirleyin: 200 gram.
Ürünün gerçek miktarını doğrulayın: 150 gram.
Farkı hesaplayın: 200 − 150 = 50 gram.
Duyurulan miktara göre farkı bulun: 50 ÷ 200 × 100 = %25.
Gerçek ürünle uyuşmayan vaadi yayın öncesinde düzeltin.

Sonuç

Kurguda 50 gram fark ve %25 eksiklik vardır; bu oran kanuni tolerans değildir. Reklam gerçek ürünün miktarını doğru yansıtmalıdır.

07 · Fark

Ticari reklam ile karıştırılan kavramlar

Ticari reklam ≠ Örtülü reklam

Tanıtımın reklam olduğu açıkça belirtilmeden sunulmasıdır; ticari reklamın genel tanımından daha dar bir ihlal konusudur.

Ticari reklam ≠ Haksız ticari uygulama

Tüketicinin ekonomik davranışını dürüstlük kurallarına aykırı etkileyen uygulama çerçevesi, reklam dışı satış süreçlerini de kapsar.

Ticari reklam ≠ Reklam platformu onayı

Platformun yayına kabul işlemi, reklam verenin mevzuata uygunluk ve ispat yükümlülüğünü kaldırmaz.

08 · Satıcı için

Satıcı ne yapmalı?

Ürün, hedef kitle, vaat ve geçerlilik koşullarını belirleyin.
Doğrulanabilir her iddiayı ürünle ve geçerli belgeyle eşleştirin.
Vergiler dahil fiyat, teslimat gideri ve koşulları kontrol edin.
İndirimde güncel md. 14 ve satış kanalı kuralını uygulayın.
Reklam niteliğinin ilk görünümde anlaşıldığını doğrulayın.
Yayınlanan sürümü ve dayanaklarını saklayıp değişiklikte güncelleyin.

09 · Devamı

İlgili rehberler

10 · Sık sorulanlar

Ticari reklam hakkında sık sorulanlar

Ücret ödemeden yapılan tanıtım reklam olabilir mi?

6502 md. 61 tanıtımın ticari amacı ve pazarlama iletişimi niteliğini esas alır. Mesajın mağazanın kendi hesabında yayımlanması veya ayrı mecra bedeli ödenmemesi tek başına reklam kurallarını dışlamaz.

Reklamdaki iddiayı kim kanıtlar?

6502 md. 61/6 uyarınca reklam veren iddialarının doğruluğunu ispatla yükümlüdür. Yönetmelik md. 9, doğrulanabilir olgular için bilimsel geçerliliği bulunan bilgi ve belge ister; kanıt reklamın yayın dönemindeki iddiayı desteklemelidir.

Reklam fiyatına vergiler dahil olmalı mı?

Yönetmelik md. 13/2 reklamda bütün vergiler dahil toplam satış fiyatını ister. Teslim gideri ve koşullu fiyattan yararlanma şartları da ilgili fıkralara göre açıklanır.

İndirim reklamında 2026’da hangi önceki fiyat esas alınır?

1 Temmuz 2026 değişikliğiyle md. 14/3 mal satışında önceki 10 günün en düşük fiyatını esas alır. Çabuk bozulabilen mallar ve hizmetlerde bir önceki fiyat kullanılır; md. 14/5 uyarınca ilgili satış kanalının fiyatı dikkate alınır.

Reklam yazınca ürün iddiasını kanıtlamak gerekmez mi?

Reklamın ayırt edilebilirliği ve iddianın ispatı farklı yükümlülüklerdir. Reklam açıklaması, yanıltıcı vaat veya eksik fiyat bilgisini hukuka uygun hale getirmez.