Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği: satıcı ne yapmalı?
Genel cayma süresi 14 gündür; mal satışında teslim süresi kişiye özel mallar hariç 30 günü aşamaz. Para iadesinin başlangıcı ise olayına göre değişir: belirtilen iade taşıyıcısına teslim, satıcıya ulaşma veya cayma bildirimi esas alınır. Ön bilgi ve işlem kayıtlarını üç yıl saklayın.
Kısa cevap
- Md. 5–8: ödeme öncesi zorunlu bilgileri gösterin, edinildiğini teyit ettirin ve ödeme yükümlülüğünü açık anlatın.
- Md. 9–11: genel cayma 14 gün; tüketicinin teslimi ve açık bildirimi önemlidir, yalnız mağaza formu şart koşulamaz.
- Md. 12–13: tüketicinin geri gönderme süresiyle satıcının 14 günlük para iadesi süresini ayrı olaylardan başlatın.
- Md. 16–17: malda genel azami teslim 30 gün; stokta yokluk imkânsızlık sayılmaz, teslim öncesi hasarda satıcının sorumluluğu vardır.
- Md. 20: kayıtlar üç yıl; 2026’da Kanun md. 77/1-a kapsamındaki ihlalde her işlem/sözleşme için 3.973 TL ceza uygulanır.
Hangi satış mesafeli sözleşmedir?
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 4/1-e ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun md. 48, satıcı/sağlayıcı ile tüketicinin eş zamanlı fiziksel varlığı olmadan, uzaktan pazarlama için kurulmuş sistem içinde, sözleşmenin kuruluşu dahil tüm aşamalarında uzaktan iletişim kullanılan sözleşmeyi tanımlar. Kendi internet mağazanız, pazaryeri veya koşulları sağlayan sosyal medya siparişi bu kapsama girebilir. İşletmeler arası her satış tüketici işlemi değildir; alıcının ticari/mesleki olmayan amaçla hareket etmesi md. 4’teki tüketici tanımı bakımından önemlidir.
Kapsam dışındaki sözleşmeler Yönetmelik md. 2’de sayılır. Finansal hizmetler, konut kiralama, paket tur ve bazı başka işlemlerin ayrı düzenleri vardır. Yolcu taşıma hizmetlerinde ise md. 2/2-h, bazı bilgi ve ilave ödeme hükümlerini saklı tutar. Bu yüzden yalnız internet üzerinden satılıyor diye her hizmete mal iadesinin bütün kurallarını uygulamayın. Önce sattığınız işlemin türünü belirleyin; burada anlatılan genel ürün satışı adımlarını gerçek iş modelinizle eşleştirin.
Md. 5–8: ödeme öncesi bilgi ve teyit
Md. 5’e göre tüketici sözleşmeyi veya teklifi kabul etmeden önce temel nitelikler, satıcı/sağlayıcı ve aracı bilgileri, toplam vergili fiyat, ek teslim masrafları, ödeme/ifa ve şikâyet yolları, cayma koşulları ve taşıyıcı, varsa istisna ve diğer zorunlu konularda bilgilendirilir. Dijital içeriğin işlevselliği/uyumluluğu gibi alanlar ilgili üründe ayrıca önemlidir. Ön bilgilendirme rehberi alanları ayrıntılandırır. Belgeyi yalnız sitenin altına koyup müşterinin görmesini beklemek yerine sipariş akışına dahil edin.
Md. 6/1, ön bilginin en az 12 punto, sade ve okunabilir biçimde yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla verilmesini düzenler. İnternet satışında md. 6/2 gereğince temel nitelikler, toplam fiyat, cayma ve istisna bilgileri ödeme yükümlülüğünden hemen önce bir bütün halinde açıkça gösterilir. Gönderim kısıtı ve kabul edilen ödeme araçları da en geç sipariş öncesi belirtilir. Tasarımda küçük ekrana geçtiğinizde toplam bedelin veya iade taşıyıcısının görünmez hale gelmediğini kontrol edin.
Md. 7, tüketicinin ön bilgiyi edindiğinin uygun yöntemle teyidini ister; aksi halde sözleşme kurulmamış sayılır. Md. 8’e göre sipariş onayından hemen önce ödeme yükümlülüğü açık anlatılmalıdır; yapılmazsa tüketici siparişiyle bağlı değildir. Md. 19, esas bedel dışındaki ek ödeme için ayrı açık onay arar. Önceden işaretlenmiş ek hizmetten kaynaklanan bedel bu onayın yerine geçmez. Gösterilen metin sürümünü, teyit zamanını ve siparişle ilişkisini kaydedin; teknik kayıt tek başına eksik bilgilendirmeyi düzeltmez.
Md. 9–11: 14 günlük cayma ve açık bildirim
Md. 9’da genel cayma süresi 14 gündür; tüketici gerekçe göstermek veya cezai şart ödemek zorunda değildir. Malda süre tüketicinin ya da belirlediği üçüncü kişinin teslim aldığı gün, hizmette sözleşmenin kurulduğu gün başlar. Satıcının malı kargoya vermesi tüketiciye teslim sayılmaz. Tek siparişte ayrı teslim edilen mallarda son mal, çok parçalı malda son parça; belirli dönem düzenli teslimde ilk malın alındığı gün esas alınır. Teslimden önce de cayma hakkı kullanılabilir.
Md. 11’e göre cayma bildiriminin süre dolmadan yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla satıcı, sağlayıcı ya da aracıya yöneltilmesi yeterlidir. Tüketici örnek formu kullanabilir veya cayma kararını açıkça bildirebilir; yalnız sizin formunuzu doldurmayı tek geçerli yöntem yapmayın. Siteden cayma seçeneği sunuyorsanız talebin ulaştığını derhal teyit edin. Platformun da gerekli sistemi kurma yükümlülüğü vardır. Cayma istisnaları rehberini ürün sınıfıyla birlikte okuyun; her talebe otomatik kusur kanıtı istemeyin.
Md. 10, cayma konusunda gereği gibi bilgilendirme yapılmazsa tüketicinin olağan 14 günlük süreyle bağlı olmadığını düzenler. Üst sınır, normal cayma süresinin bittiği tarihten itibaren bir yıldır. Bu bir yıl içinde doğru bilgi verilirse 14 gün bilgilendirmenin yapıldığı günden işlemeye başlar. Md. 5/6 ve 10’da bilgilendirmenin ispatı satıcı/sağlayıcı ve aracıya, md. 11/4’te caymanın kullanıldığına ilişkin ispat tüketiciye aittir. İşletme kaydında iki farklı olayın kanıtını ayrı tutun.
Md. 12–13: geri gönderme ve para iadesinin başlangıcı
| Olay | Süre ve başlangıç | Dayanak |
|---|---|---|
| Tüketicinin malı geri göndermesi | Satıcı kendisi geri almayı teklif etmedikçe cayma bildiriminin yöneltildiği tarihten itibaren 14 gün | Md. 13/1 |
| Malın belirtilen iade taşıyıcısına verilmesi | Satıcının 14 günlük geri ödeme süresi taşıyıcıya teslim tarihinde başlar. | Md. 12/1 |
| Tüketicinin başka taşıyıcıyla göndermesi | Satıcının 14 günlük geri ödeme süresi malın satıcıya ulaştığı tarihte başlar. | Md. 12/1 |
| Teslimden önce cayma | Cayma bildiriminin satıcıya ulaşmasından itibaren 14 günde ödeme iadesi | Md. 12/2 |
| Cayma hakkı bulunan hizmet sözleşmesi | Cayma bildiriminin sağlayıcıya ulaşmasından itibaren 14 günde ödeme iadesi | Md. 12/3 |
Tüketicinin bildirim süresi, geri gönderme süresi ve satıcının para iadesi süresi aynı olaydan başlamaz.
Varsayımsal örnekte müşteri malı aldıktan sonra 3 Kasım’da cayma bildirimi yöneltiyor ve 5 Kasım’da ön bilgilendirmedeki taşıyıcıya teslim ediyor. Satıcının md. 12/1 kapsamındaki geri ödeme başlangıcı 5 Kasım’dır; 14 günlük sürenin sonu 19 Kasım olur. Depo kabulünü keyfî biçimde bekletip başlangıcı değiştirmeyin. Başka taşıyıcı kullanıldıysa malın size ulaştığı tarih belirleyicidir. Talep kaydı, kargo teslim fişi ve para iadesi kaydını aynı sipariş altında eşleştirin.
Md. 12, koşuluna göre teslim masrafları dahil tahsil edilen ödemelerin iadesini; md. 12/4, satın alırken kullanılan ödeme aracına uygun, tüketiciye masraf/yükümlülük getirmeyen ve tek seferde geri ödemeyi ister. Müşterinin hakkı olan nakit/ödeme aracı iadesini zorunlu mağaza bakiyesine çevirmeyin. Md. 13/2’ye göre cayma süresinde malın işleyişine, teknik özelliklerine ve talimatına uygun kullanımından doğan değişiklik/bozulma tüketicinin sorumluluğu değildir. Sırf paket açıldığı için herkese sabit değer kaybı kesintisi uygulamayın.
İade kargo ücretini kim karşılar?
Md. 12/5 uyarınca mal ön bilgilendirmede belirtilen taşıyıcıyla geri gönderiliyorsa tüketici iade masrafından sorumlu tutulamaz. Hiç taşıyıcı belirtilmemişse tüketiciden iade masrafı alınamaz. Belirtilen taşıyıcının tüketicinin bulunduğu yerde şubesi yoksa satıcı ek masrafsız şekilde malın tüketiciden alınmasını sağlar. Platform kaynaklı taşıyıcı bilgilendirmesi/şube sorunu için aynı fıkradaki aracı sorumluluğu ayrıca dikkate alınır. Kargo kodu üretmekle yetinmeyin; müşterinin fiilen geri gönderebileceği düzeni kurun.
İade için öngörülenin haricinde taşıyıcı kullanılması, md. 12/1 bakımından geri ödeme başlangıcını değiştirir; masraf meselesini ise md. 12/5’in somut koşullarıyla inceleyin. Bütün iadelere tüketici öder veya bütün taşıyıcılara koşulsuz aynı ücret düzeni gibi tek cümle uygulamayın. İade kargo kodu bilgisinde taşıyıcı, geçerlilik ve başvuru kanalını açık gösterin. Tüketici talebinin niteliğini kaydedin; cayma ile kusurlu ürünün masraf ve hak değerlendirmesini birbirine karıştırmayın.
Md. 15: gerçek istisnalar ve 2026 iptal notları
Md. 15/1-b kişisel istek/ihtiyaca göre hazırlanmış mala, c bendi çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi geçebilecek mala, ç bendi koruyucu unsuru açılmış ve iadesi sağlık/hijyen açısından uygun olmayan mala ilişkindir. Standart ürünü siparişten sonra sevk etmek tek başına kişiselleştirme değildir. Hijyen istisnasında da yalnız ambalaj açılması yetmez; malın iadesinin sağlık/hijyen yönünden uygun olmaması gerekir. İstisnayı ürünün gerçek niteliği ve sipariş bilgisiyle gerekçelendirin, md. 5/1-h uyarınca önceden açıklayın.
Güncel metinde md. 15/1’in ı, j ve k bentleri için Danıştay Onuncu Dairesinin 6 Mayıs 2026 tarihli E.2022/5534, K.2026/2753 kararıyla iptal notu vardır. Tescilli taşınırlar/kayıtlı insansız hava araçları, canlı müzayede veya kurulumu yapılmış mal için bu iptal edilmiş bentleri yürürlükte istisna diye kullanmayın. Telefon, akıllı saat, tablet ve bilgisayara ilişkin i bendi ise 24 Mayıs 2025 değişikliğiyle kaldırılmıştır; aynı Danıştay iptaliyle karıştırmayın. Diğer gerçek istisnalar somut üründe ayrıca incelenir.
Md. 15’in diğer bentlerinde fiyat dalgalanmasına bağlı mallar, doğası gereği ayrılmaz karışma, belirli koruyucusu açılan maddi dijital içerik/kitap/bilgisayar sarfı, belirli tarihli hizmetler ve anında sunulan içerik gibi farklı durumlar vardır. Hizmetlerde h bendindeki tüketicinin onayıyla erken ifa koşulunu gerçek kayıtla karşılaştırın. Cayma istisnası bulunması, kusurlu maldan doğan kanuni hakları ortadan kaldırmaz. Ayıplı mal rehberi seçimlik hakları ayrı açıklar; kusur başvurusunu sadece 14 gün geçti diye reddetmeyin.
Md. 16–17: teslim, stok yokluğu ve hasar
Md. 16/1’de satıcı siparişin kendisine ulaşmasından itibaren taahhüt ettiği sürede ifa etmek zorundadır; kişisel istek/ihtiyaca göre hazırlanan mallar hariç mal satışında süre 30 günü aşamaz. Daha kısa teslim sözü verildiyse o söz korunur. Bu süreyi 30 gün içinde yalnız kargoya vermek şeklinde uygulamayın. İfa edilmezse tüketici feshedebilir; md. 16/3, teslim masrafları dahil ödemelerin fesih bildiriminin ulaşmasından itibaren 14 gün içinde kanuni faizle iadesini düzenler. Teslimat süresi rehberini ayrıntı için kullanın.
Md. 16/4, gerçek ifa imkânsızlığı öğrenildiğinde üç gün içinde yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla bildirim, bildirimden itibaren en geç 14 günde ödemelerin iadesini ister. Stokta mal bulunmaması açıkça imkânsızlık sayılmaz. Fiyatı değişen veya stok entegrasyonu hatalı olan üründe bu hükmü gerekçesiz iptal kolaylığı gibi kullanmayın. Md. 17’ye göre teslim öncesi kayıp ve hasardan satıcı sorumludur; tüketicinin satıcının belirlediği dışında taşıyıcı istediği özel durumun risk kuralı farklıdır. Kargo hasarı dosyasını müşteriyi sürekli taşıyıcıya yönlendirerek kapatmayın.
İspat, pazaryeri ve 2026 cezası
Md. 20, cayma, bilgilendirme, teslimat ve diğer yükümlülüklerle ilgili işlem bilgi/belgelerinin üç yıl saklanmasını ister. Ön bilgi metni, müşteriye gönderilen değişmez örnek, teyit, sipariş, teslim ve iade tarihlerini birlikte saklayın. Platformun md. 12/A kapsamındaki bildirim sistemi ve kayıt sorumluluğu satıcının kendi görevlerini ortadan kaldırmaz. Para iadesinde platformun tahsilata aracılık etmesi ve bedelin satıcıya aktarılıp aktarılmaması gibi koşullar önemlidir. Her uyuşmazlığı yalnız pazaryerinin sorumluluğu diye açıklamayın.
6502 sayılı Kanun md. 77/1-a ve 23 Aralık 2025 tarihli 33116 sayılı Resmî Gazete’deki 2026 ceza Tebliği uyarınca, kapsamdaki mesafeli sözleşme yükümlülüğü ihlalinde aykırılığı tespit edilen her işlem veya sözleşme için 2026 tutarı 3.973 TL’dir. Bu rakam işletmeye bir defa kesilip bütün işlemleri kapsayan sabit toplam değildir. Tüketicinin bedel/zarar talepleri ayrıca değerlendirilir. Hakem heyeti sınırları rehberi başvuru yolunu açıklar; ön bilgilendirmede güncel hak arama bilgisini gösterin.
Satıcı ne yapmalı?
- İşlemin tüketici ve mesafeli sözleşme kapsamını md. 2–4’e göre belirleyin.
- Md. 5–8 ön bilgi, görünür toplam bedel, teyit ve ödeme yükümlülüğü akışını tamamlayın.
- Md. 9–11 cayma kanalını ve anında teyidi kurun; teslim tarihini doğru kaydedin.
- Md. 12–13 için bildirim, taşıyıcı teslimi ve satıcıya ulaşma tarihlerini ayrı izleyin; uygun para iadesini süresinde yapın.
- Md. 15 istisnasını gerçek ürüne bağlayın; iptal edilmiş veya kaldırılmış bentleri şablondan çıkarın.
- Md. 16–17 teslim ve hasar sorumluluğunu, md. 20 üç yıllık kayıt düzenini uygulayın.
İlgili rehberler
Sık sorulanlar
Caymada para iadesi her zaman bildirimden 14 gün sonra mı?
İade kargosunu tüketiciye ödettirebilir miyim?
Stok yok diye siparişi imkânsızlık gerekçesiyle iptal edebilir miyim?
Kutusu açılan her üründe cayma hakkı biter mi?
2026’da telefon veya kurulmuş ürüne cayma istisnası var mı?
Sosyal medya siparişi mesafeli sözleşme sayılır mı?
Satış ve tüketici: öteki rehberler
Tümü ›- Ayıplı malda tüketicinin hakları ve satıcının sorumluluğu nedir?
- Hangi ürün ve hizmetlerde cayma hakkı istisnası vardır?
- İnternetten satışta garanti belgesi nasıl verilir?
- İndirim öncesi fiyat nasıl belirlenir?
- İnternette fiyat ve birim fiyat nasıl gösterilir?
- Mesafeli satışta ön bilgilendirme nasıl yapılır?
- E-ticarette teslimat süresi aşılırsa ne olur?
- 2026 tüketici hakem heyeti sınırı nedir?
PayTR






