E-ticaret sözlüğüHukuk ve tüketici

Sözleşme onayı (teyit) nedir?

Sözleşme onayı (teyit), tarafın sözleşme şartlarını kabul ettiğini bildirmesi; mesafeli satışta ise ön bilgilerin edinilmesi ve sipariş iradesinin ayrı yükümlülüklerle kayda bağlanmasıdır. Satıcı, gösterilen metni ve ilgili kullanıcı eylemini sipariş kaydıyla eşleştirir.

Son kontrol: 26 Ekim 20264 resmî kaynakGündem Masası

Tanım

Bir bakışta

Ön bilgi teyidiMSY md. 7; iletişim aracına uygun teyit

Ödeme yükümlülüğüSipariş onayından hemen önce açıklama; md. 8

Ek ödemeAyrı açık onay; md. 19

Kayıt saklamaYönetmelik işlemleri için 3 yıl; md. 20

Sözleşme onayı ile ön bilgi teyidi aynı mı?

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 1, sözleşmenin karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamalarıyla kurulmasını düzenler. Genel kuralda irade açık veya örtülü olabilir; kanunun öngördüğü özel şekil ve tüketici hükümleri ayrıca uygulanır. İnternet satıcısı için sözleşme kabulü, ön bilgilerin edinildiğinin teyidi ve siparişin alındığının bildirilmesi farklı işlevler taşır. Ekranda bütün işlemleri tek bir genel “onay” adıyla takip etmek, hangi yükümlülüğün yerine getirildiğini göstermeyi güçleştirir. Her kaydı ilgili açıklama ve işlemle eşleştirin.

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 7, tüketicinin ön bilgileri edindiğini kullanılan iletişim aracına uygun biçimde teyit etmesinin sağlanmasını ister. Bu sağlanmazsa sözleşme kurulmamış sayılır. Teyit, tüketicinin yalnız bir sayfaya ulaşabilmesinden farklıdır. Hangi bilginin gösterildiği ve tüketicinin hangi eylemle bunu teyit ettiği kayda bağlanmalıdır. Satıcı, mevcut sözleşme bağlantısının sitede bulunmasını, o sipariş için gerekli teyidin alındığına ilişkin tek başına kanıt saymamalıdır.

Siparişten önce tüketiciye ne gösterilir?

Yönetmelik md. 5, temel ürün bilgileri, satıcı kimliği, toplam fiyat, teslimat giderleri ve cayma koşulları gibi konularda sözleşmeden önce bilgilendirme ister. Md. 6’da en az 12 punto, sade ve okunabilir anlatım ile yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla sunum düzenlenir. İnternetten kurulan sözleşmede temel nitelik, fiyat ve ilgili cayma bilgileri ödeme yükümlülüğünden hemen önce bir bütün olarak ayrıca gösterilir. Ön bilgilendirme formu gerçek siparişi ve koşullarını yansıtmalıdır; yalnız boş bir genel metin sunmak yeterli kayıt oluşturmaz.

Yönetmelik md. 8/1, tüketici siparişi onaylamadan hemen önce siparişin ödeme yükümlülüğü getirdiğinin açık ve anlaşılır biçimde bildirilmesini ister. Bu bilgi verilmezse tüketici siparişiyle bağlı değildir. Satıcı, sipariş düğmesinin çevresindeki mesajı ve tüketicinin gördüğü son ekranı birlikte kontrol etmelidir. Belirsiz bir devam düğmesi arkasında ödeme yükümlülüğü gizlenmemelidir. Mesafeli satış sözleşmesi örneği hazırlanırken metindeki fiyat ve teslimat koşullarıyla ödeme ekranındaki bilgileri karşılaştırın; kabul edilen sürüm sipariş kaydıyla eşleşsin.

Sipariş alındı mesajı neyi teyit eder?

6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun md. 4, elektronik siparişte toplam bedel dahil sözleşme şartlarının ödeme bilgileri girilmeden önce açıkça görülmesini düzenler. Hizmet sağlayıcı, siparişi aldığını gecikmeksizin elektronik iletişim araçlarıyla teyit eder. Bu alındı teyidini, daha önce yerine getirilmesi gereken ön bilgilendirme ve tüketicinin teyidi aşamalarının yerine koymayın. Aynı maddede veri giriş hatalarını belirleme ve düzeltme için uygun araçlar da öngörülür. Münhasıran bireysel e-posta gibi yöntemler ve tüketici olmayan taraflara ilişkin maddedeki özel hükümler saklıdır.

Ödeme ekranındaki ürün, adet, teslimat ve toplam tutar bilgilerinin kontrol edilebilmesi, hatalı siparişin önlenmesine yardımcı olur. Sipariş tamamlandıktan sonra gönderilen bildirimi de sipariş numarası ve ilgili işlemle eşleştirin. Ön bilgilendirme yükümlülüğünün zamanı ile sipariş alındı mesajının zamanı farklıdır. Bir müşteriye sonradan genel sözleşme bağlantısı göndermek, önceki eksik aşamayı yapılmış gibi göstermez. Satıcı hangi mesajı ne zaman gönderdiğini ve mesajın içeriğini gerçek kayıtlar üzerinden takip etmelidir.

Ek ücret için genel sözleşme kabulü yeterli mi?

Yönetmelik md. 19, üzerinde anlaşılan esas bedel dışındaki ilave ödeme için tüketicinin açık onayının ayrıca alınmasını ister. Önceden seçili seçenek nedeniyle açık onay olmadan ödeme alınmışsa bu tutar derhal iade edilir. Kurguda ürün 1.000 TL, önceden açıklanan ve kabul edilen teslimat 100 TL olsun. Ayrı açık onay alınmadan önceden seçili ek hizmetle 50 TL daha tahsil edildiği varsayılsın. Tahsilat 1.000 + 100 + 50 = 1.150 TL olur; örnekte onaysız ek ödeme 50 TL’dir.

Kurgudaki 50 TL’nin iadesiyle geriye kalan ödeme 1.150 − 50 = 1.100 TL olur. Bu hesap teslimatın bütün satışlarda aynı ücretle alınabileceği veya bütün ek hizmetlerin yasak olduğu sonucu değildir. Örnekte sorun, ilave bedel için gereken ayrı açık onayın bulunmamasıdır. Satıcı ek hizmetin seçimini kullanıcıya bırakmalı ve bunun hangi fiyatla kabul edildiğini göstermelidir. Genel sözleşme onayı, veri işlemede açık rıza ile de aynı işlem değildir; farklı amaçlar için verilen beyanları birbirine dönüştürmeyin.

Onay ve bilgilendirme kayıtları nasıl tutulur?

Yönetmelik md. 20 kapsamında satıcı veya sağlayıcı, bilgilendirme, cayma, teslimat ve diğer yükümlülüklere ilişkin her işlemin bilgi ve belgelerini 3 yıl saklar. Bu süreyi bütün ticari belgelerin tek saklama süresi olarak genellemeyin. Siparişte gösterilen metni, sürümünü, teyit eylemini, zamanını ve ilgili bildirimi birbiriyle eşleştirecek kayıt düzeni kurun. Metni daha sonra değiştirdiğinizde eski siparişlerin hangi koşullarla verildiği anlaşılabilmelidir. Saklama sürecinde gereksiz kişisel veri toplamadan, KVKK aydınlatma metni ile gerçek kayıt ve kullanım akışının uyumunu da kontrol edin.

06 · Örnek

Örnek: Önceden seçili ek hizmetin bedeli

Kurguda ürün 1.000 TL, önceden açıklanıp kabul edilen teslimat 100 TL’dir. Önceden seçili ek hizmet için ayrı açık onay alınmadan 50 TL daha tahsil edilir.

Esas ürün ve kabul edilen teslimatı toplayın: 1.000 + 100 = 1.100 TL.
Ek hizmetle tahsil edilen toplamı bulun: 1.100 + 50 = 1.150 TL.
Ayrı açık onay olmadan alınan 50 TL’yi md. 19 uyarınca derhal iade edin.
Kalan ödemeyi hesaplayın: 1.150 − 50 = 1.100 TL.

Sonuç

Kurguda onaysız ek ödeme 50 TL’dir ve derhal iade edilir; kalan 1.100 TL’nin diğer koşulları kendi hukuki dayanağıyla sürer.

07 · Fark

Sözleşme onayı (teyit) ile karıştırılan kavramlar

Sözleşme onayı (teyit) ≠ Ön bilgilerin teyidi

Tüketicinin ön bilgileri edindiğinin md. 7 kapsamında doğrulanmasıdır; sitede metin bağlantısı bulunmasından farklıdır.

Sözleşme onayı (teyit) ≠ Sipariş alındı teyidi

Hizmet sağlayıcının siparişi aldığını bildirmesidir; tüketicinin ön bilgi teyidi ve ödeme açıklamasının yerine geçmez.

Sözleşme onayı (teyit) ≠ Açık rıza

Belirli kişisel veri işlemesine ilişkin farklı bir beyandır; genel satış sözleşmesi kabulüyle aynı işlem değildir.

08 · Satıcı için

Satıcı ne yapmalı?

Ön bilgileri gerçek ürün ve fiyat koşullarıyla siparişten önce sunun.
Bilginin edinildiğini iletişim aracına uygun teyitle kaydedin.
Siparişten hemen önce ödeme yükümlülüğünü açıkça belirtin.
Veri giriş hatalarını görme ve düzeltme imkanını sağlayın.
Ek hizmet bedelleri için ayrıca açık onay alın; önceden seçili kutuya dayanmayın.
Metin sürümü, teyit, zaman ve bildirimleri siparişle eşleştirip saklayın.

09 · Devamı

İlgili rehberler

10 · Sık sorulanlar

Sözleşme onayı (teyit) hakkında sık sorulanlar

Sitede sözleşme bağlantısı bulunması teyit sayılır mı?

Md. 7, tüketicinin ön bilgileri edindiğinin iletişim aracına uygun biçimde teyit edilmesini ister. Bağlantının mevcut olması o sipariş için gereken teyidin alındığını tek başına göstermez.

Ödeme yükümlülüğü ne zaman açıklanır?

Md. 8/1 kapsamında tüketici siparişi onaylamadan hemen önce açık ve anlaşılır biçimde açıklanır. Açıklama yapılmazsa tüketici siparişiyle bağlı değildir.

Sipariş alındı mesajı sözleşme onayıyla aynı mı?

6563 md. 4’teki mesaj hizmet sağlayıcının siparişi aldığını teyit eder. Önceden yapılacak bilgilendirme, tüketicinin ön bilgi teyidi ve sözleşme iradesi ayrı aşamalar olarak takip edilir.

Önceden seçili ek hizmet ücreti alınabilir mi?

Md. 19 ilave bedel için ayrıca açık onay ister. Bu onay olmadan önceden seçili seçenek nedeniyle tüketiciden ödeme alınmışsa tutar derhal iade edilmelidir.

Onay kayıtları kaç yıl saklanır?

Md. 20’de yönetmelik kapsamındaki bilgilendirme, cayma, teslimat ve diğer yükümlülüklerin işlem kayıtları için 3 yıl öngörülür. Başka mevzuattaki belge saklama süreleri bu tek süreye indirgenmez.

Sözleşme kabulü bütün kişisel veri kullanımlarına rıza mıdır?

Hayır. Satış şartlarının kabulüyle belirli veri işleme amacına ilişkin açık rıza farklı beyanlardır. Veri işlemenin hukuki şartı ve gerekli aydınlatma kendi kurallarıyla belirlenir.