E-ticaret sözlüğüHukuk ve tüketici

Uygunluk beyanı nedir?

Uygunluk beyanı, ilgili teknik düzenlemenin öngördüğü usulle ürünün o düzenlemenin gereklerini karşıladığını bildiren belgedir. AB uygunluk beyanında belgeyi düzenleyen taraf, ürün kimliği ve uygulanabilir mevzuat birlikte kontrol edilir.

Son kontrol: 26 Ekim 20262 resmî kaynakGündem Masası

Tanım

Uygunluk beyanı, ilgili teknik düzenlemenin öngördüğü usulle ürünün o düzenlemenin gereklerini karşıladığını bildiren belgedir.

Bir bakışta

AB beyanı“CE” İşareti Yönetmeliği md. 11

İçerikİlgili modül ve aksi yoksa Ek 2

DilBaşka dilde beyana Türkçe tercümesi eklenir

SaklamaÖzel süre yoksa md. 5 ve 7 kapsamında 10 yıl

Uygunluk beyanı satıcı için ne ifade eder?

Uygunluk beyanı, ürünün hangi teknik kurallara göre piyasaya sunulduğunu izlemeye yarar. “CE” İşareti Yönetmeliği md. 11, ilgili teknik düzenleme öngörüyorsa AB uygunluk beyanının imalatçı veya yetkili temsilcisi tarafından düzenlenmesini ister. Her ürün için aynı belgeyi istemek yerine önce ürünün tabi olduğu teknik düzenlemeyi belirleyin. Md. 12, AB uygunluk beyanı dışında bir beyan öngörülen durumlarda ilgili düzenlemenin usul ve esaslarının uygulanacağını belirtir. Dolayısıyla dosyanın başlığının “uygunluk” olması, gereken belge türünün doğru seçildiğini tek başına göstermez.

Ticaret Bakanlığı, CE işareti için genel esasların 27 Mayıs 2021 tarihli Yönetmelikte düzenlendiğini açıklar. Beyan, bu işaretle bağlantılı uygunluk sürecinin yazılı unsurudur; ürün üzerindeki işaretin kendisi değildir. Teknik dosya da beyanla aynı belge değildir. Yönetmelik md. 5, teknik dosyayı hazırlama, uygunluk değerlendirmesini yapma veya yaptırma ve beyan düzenlemeyi ayrı yükümlülükler olarak sayar. Satıcı, tedarikçiden gelen tek sayfalık bir belgeyi ürünün bütün teknik dayanaklarının yerine koymamalıdır. Belgenin hangi ürüne ve hangi düzenlemelere ilişkin olduğunu okumalıdır.

Beyanda hangi alanlar kontrol edilir?

Yönetmelik md. 11/2, ilgili teknik düzenlemede farklı hüküm yoksa en az ilgili modülün içeriğine ve Ek 2 örneğine uygun hazırlık ister. Ek 2; ürünü ayırt eden numara, imalatçı veya yetkili temsilcinin adı ve adresi, sorumluluk ifadesi, izlenebilir ürün tanımı ve ilgili mevzuatı içerir. Uygun durumlarda ürün fotoğrafı da kullanılabilir. Ürün etiketi üzerindeki modelle beyandaki tanımın eşleşmesine bakın. Yalnız marka adının aynı olması, bir markanın bütün farklı modellerinin aynı beyan kapsamına girdiğini kanıtlamaz.

Ek 2 ayrıca kullanılan uyumlaştırılmış standartlara veya teknik şartnamelere atıfları, müdahil onaylanmış kuruluşun bilgilerini, ek bilgiyi ve imza alanlarını düzenler. Yer, düzenleniş tarihi, ad, görev veya unvan ve imza bilgilerini kontrol edin. Onaylanmış kuruluşun rolünü, ürünün değerlendirme yöntemine göre ele alın; her üründe mutlaka böyle bir kuruluş bulunacağını varsaymayın. Marka tescili belgesi, teknik uygunluk beyanının yerine geçmez. Marka üzerindeki hakkı gösteren kayıtla ürünün teknik gerekleri karşıladığına ilişkin belge farklı sorulara cevap verir.

Dil, güncelleme ve birden fazla düzenleme nasıl ele alınır?

Md. 11/2 uyarınca başka dilde düzenlenen AB uygunluk beyanına Türkçe tercümesi eklenir ve beyan gerektiği her durumda güncellenir. Güncel üründen farklı modele veya önceki teknik özelliklere ait belgeyi satış dosyasında bırakmayın. Dosya adında yeni tarih bulunması yeterli değildir; içerikte ürün, mevzuat ve imza bilgilerinin uygunluğunu inceleyin. Md. 11/5 elektronik sunumu yetkili kuruluşun kabulüne bağlar. Bu hükümden her yerde yalnız basılı belgenin geçerli olduğu veya her elektronik dosyanın koşulsuz kabul edileceği sonucu çıkarılmamalıdır.

Md. 11/3, ürün birden fazla AB uygunluk beyanı gerektiren teknik düzenlemeye tabi olduğunda uygulanabilir bütün kuralların tek AB uygunluk beyanıyla gösterilmesini düzenler. Metin ilgili düzenlemelerin adını, yayım tarihini ve referans numarasını içerir. Sadece satıcının bildiği bir düzenlemeyi yazıp diğer uygulanabilir düzenlemeleri atlamayın. Hangi kuralların geçerli olduğunu ürünün niteliği ve kullanım amacı üzerinden belirleyin. Ürün güvenliği kanunu rehberi temel sorumlulukları açıklar; ürün grubuna ilişkin teknik düzenlemenin özel hükümleri de birlikte izlenmelidir.

İmalatçı, ithalatçı ve dağıtıcının görevi aynı mı?

Md. 11/4, imalatçının beyanı düzenleyip imzalamasıyla teknik kurallara uygunluk sorumluluğunu üstlendiğini belirtir. Md. 6 yetkili temsilcinin görevlerini düzenler; imalatçı yazılı olarak istese bile temsilci teknik dosyayı tanzim edemez. Md. 7 ithalatçının imalatçının yükümlülüklerini yerine getirdiğini teyit etmesini ve beyan örneğini bulundurmasını ister. Md. 8 dağıtıcının ürünü piyasada bulundurmadan önce CE işareti ve uygunluğu gösteren belgeleri doğrulamasını düzenler. İnternetten satış yapmak, işletmenin tedarik zincirindeki bu rolünü ortadan kaldırmaz; kendi rolünüze göre kontrol yapın.

Md. 5 ve 7 kapsamındaki muhafaza yükümlülüğünde önce ilgili teknik düzenlemedeki süreye bakılır. Süre belirtilmemişse ürünün piyasaya arzından itibaren 10 yıl kuralı uygulanır. Bu 10 yıl bir kalite garantisi veya beyanın her koşulda değişmeden geçerlilik süresi değildir. Md. 9 uyarınca ürünü kendi adı veya markasıyla piyasaya arz eden ya da uygunluğunu etkileyecek biçimde değiştiren ithalatçı veya dağıtıcı imalatçı sayılabilir. Güvenlik sorunu ortaya çıkarsa ürün geri çağırma sürecini belge dosyasının varlığına dayanarak kapatmayın; risk ve gereken önlemler izlenmelidir.

Model eşleştirmesi nasıl sayısallaştırılır?

Kurguda satıcı 15 model için tedarikçiden belge toplasın. İlk kontrolde 12 modelin kimliği ilgili beyanla eşleşsin, 3 model için farklı model numarası görülsün. Eşleşme oranı 12 / 15 × 100 = %80 olur. Kalan 3 model için doğru kapsamı gösteren belge istenir. Bu oran yalnız dosyadaki kimlik eşleştirmesini anlatır; 12 modelin teknik açıdan tamamen uygun olduğunu veya diğer 3 modelin güvensizliğinin kesinleştiğini göstermez. Eşleşen belgelerde de düzenleme, değerlendirme yöntemi, dil ve imza kontrolleri tamamlanmalıdır.

06 · Örnek

Örnek: 15 modelde belge kimliği kontrolü

Kurguda 15 modelin 12 tanesi ilgili beyanın ürün kimliğiyle eşleşir. 3 modelde belgenin farklı model numarası taşıdığı görülür.

15 modelin ürün ve etiket bilgilerini listeleyin.
Eşleşen 12 modelin belgelerini ilişkilendirin.
12 / 15 × 100 = %80 kimlik eşleşme oranını hesaplayın.
15 − 12 = 3 model için doğru kapsamdaki belgeyi isteyin.
Eşleşen belgelerin mevzuat, tercüme ve imza kontrollerini tamamlayın.

Sonuç

Kurguda %80 belge kimliği eşleşmesi ve 3 açık kayıt vardır. Bu oran ürünlerin genel teknik uygunluk sonucu değildir.

07 · Fark

Uygunluk beyanı ile karıştırılan kavramlar

Uygunluk beyanı ≠ CE işareti

Üründe veya öngörülen yerde kullanılan uygunluk işaretidir; beyan ürünün uygulanabilir kurallara uygunluğunu yazılı bildirir.

Uygunluk beyanı ≠ Teknik dosya

Md. 5, teknik dosya hazırlamayı beyan düzenlemekten ayrı yükümlülük sayar; tek sayfalık beyan bütün dosyanın yerine geçmez.

Uygunluk beyanı ≠ Marka tescili

Marka hakkına ilişkin kayıttır; ürünün teknik düzenlemeye uygunluğuna ilişkin beyan değildir.

08 · Satıcı için

Satıcı ne yapmalı?

Ürünün tabi olduğu teknik düzenlemeleri ve gereken beyan türünü belirleyin.
İmalatçı, ithalatçı veya dağıtıcı rolünüzü netleştirin.
Ürün kimliğini, kapsamı, mevzuat atıflarını ve imzayı kontrol edin.
Başka dilde AB beyanında Türkçe tercümeyi kontrol edin.
Özel saklama süresini, yoksa ilgili 10 yıl kuralını uygulayın.
Ürün değişikliklerinde dosyayı ve gereken beyan güncellemesini takip edin.

09 · Devamı

İlgili rehberler

10 · Sık sorulanlar

Uygunluk beyanı hakkında sık sorulanlar

Her ürün için AB uygunluk beyanı gerekir mi?

AB uygunluk beyanı ilgili teknik düzenleme öngörüyorsa düzenlenir. Md. 12 kapsamında başka bir uygunluk beyanı öngörülmüşse o düzenlemenin usul ve esasları izlenir.

İngilizce AB uygunluk beyanı yeterli mi?

“CE” İşareti Yönetmeliği md. 11/2 başka dilde beyana Türkçe tercümesinin eklenmesini ister.

Beyan 10 yıl geçerli bir sertifika mı?

10 yıl, md. 5 ve 7’de özel süre bulunmaması halinde piyasaya arzdan başlayan muhafaza süresidir. Beyanın gerektiğinde güncellenmesi zorunludur; bu süre değişmez teknik uygunluk garantisi değildir.

Bir ürün birden fazla teknik düzenlemeye tabiyse ne yapılır?

Md. 11/3 kapsamında AB uygunluk beyanı gerektiren düzenlemelerin uygulanabilir bütün kuralları tek beyanda gösterilir; düzenlemelerin adı, yayım tarihi ve referans numarası yazılır.

İnternetten satan dağıtıcı belgeyi kontrol etmeli mi?

Evet. Md. 8, dağıtıcının piyasada bulundurmadan önce CE işareti ve uygunluğu gösteren belgeleri doğrulamasını, yetkili kuruluş talep ederse bilgi ve belgeleri sunmasını düzenler.