E-ticaret sözlüğüHukuk ve tüketici

Marka tescili nedir?

Marka tescili, ayırt edici bir işaretin belirlenen mal veya hizmetler için Türk Patent ve Marka Kurumu siciline kaydedilerek marka koruması elde edilmesidir. Başvuru numarası ile tescil sonucu ayrıdır; koruma süresi başvuru tarihine göre izlenir.

Son kontrol: 26 Ekim 20262 resmî kaynakGündem Masası

Tanım

Marka tescili, ayırt edici bir işaretin belirlenen mal veya hizmetler için Türk Patent ve Marka Kurumu siciline kaydedilerek marka koruması elde edilmesidir.

Bir bakışta

Yetkili kurumTürk Patent ve Marka Kurumu · TÜRKPATENT

Koruma süresiBaşvuru tarihinden itibaren 10 yıl; md. 23

Yayıma itirazYayımdan itibaren 2 ay; md. 18

YenilemeBitişten önce 6 ay; sonra 6 ay ek ücretle

Marka tescili internet satıcısına ne sağlar?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu md. 4, markayı bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğerlerinden ayıran ve koruma konusu sicilde açıkça gösterilebilen işaretler üzerinden tanımlar. Sözcük, şekil, renk, harf, sayı ve ses gibi işaretler bu koşullarla marka olabilir. Md. 7 uyarınca Kanunla sağlanan marka koruması tescille elde edilir; tescilden doğan haklar marka sahibine aittir. İnternet satıcısı açısından marka, yalnız mağaza sayfasındaki görsel ad değildir. Ürün, ambalaj, reklam ve satış tekliflerinde kullanılan işaretin hak durumunu da kapsar.

Tescilin kapsamını markanın örneği ve kayıtlı mal veya hizmet listesi üzerinden okuyun. Md. 7’de aynı işaretin kapsam içindeki kullanımı, benzer işaret ve mal veya hizmetlerde karıştırılma ihtimali ile tanınmışlık düzeyi nedeniyle doğan farklı koruma halleri düzenlenir. “Bu adı aldım, artık her alandaki bütün kullanımlar bana ait” yaklaşımı kapsamı doğru anlatmaz. Marka bilinirliği ise tüketicinin işareti tanımasıyla ilgili bir pazarlama kavramıdır; tek başına sicildeki tescil kaydını göstermez. Tescil ve kullanım durumunu ayrı kayıtlarla takip edin.

Alan adı ve ticaret sicili neden aynı işlem değildir?

Bir alan adı kaydetmeniz, Türk Patent ve Marka Kurumunda marka tescili yaptığınız sonucunu doğurmaz. Aynı şekilde işletmenin ticaret sicili kaydı ile marka sicili farklı kayıt konularıdır. Markaya ilişkin koruma için işaret, hak sahibi ve mal veya hizmet kapsamı birlikte incelenir. Satıcının planladığı adı sosyal medya hesabında kullanabilmesi, önceki marka hakları bakımından inceleme yapmadan hareket edebileceğini göstermez. Md. 7/3-d, meşru bağlantı olmaksızın internet ortamında ticari etki yaratan belirli kullanımları da düzenler.

Marka, ürünün görünümüne ilişkin tasarım tescili ve eser korumasına ilişkin telif hakkı ile de aynı hak değildir. Bir ambalaj üzerinde farklı hak konuları bir arada bulunabilir. Başvuru hazırlarken korumak istediğiniz şeyin ürün adı mı, görünümü mü, yoksa bir eser mi olduğunu ayırın. Markada ayırt edicilik ve önceki haklar önemlidir. Kanun md. 5 ve 6’daki ret nedenlerini dikkate alın; ön araştırma yaparken yalnız aynı yazılışı değil, ilgili mal ve hizmetlerle birlikte benzer işaretleri de inceleyin.

Başvurudan tescile hangi aşamalar izlenir?

Kanun md. 11 kapsamında başvuruda hak sahibinin bilgileri, marka örneği, mal veya hizmet listesi ve ücret bilgisi gibi unsurlar bulunur. Her başvuruyla 1 markanın tescili talep edilir. Mal ve hizmetler Nis sınıflandırmasına göre düzenlenir. Aynı sınıfta yer almak malların benzer olduğunu, farklı sınıfta yer almak da benzer olmadığını tek başına göstermez. Satıcı, ürün üretimi ile başkalarının ürünlerini bir araya getirerek satışa sunma hizmetini kendi faaliyetleri üzerinden belirlemeli; sınıf numarasını açıklanmış mal veya hizmet kapsamının yerine koymamalıdır.

TÜRKPATENT’in başvuru kılavuzu, işlemlerin Elektronik Başvuru Sistemi EPATS üzerinden yürütüldüğünü açıklar. Şekli inceleme, mutlak ret nedenleri incelemesi ve yayım aşamaları bulunur. Md. 18 uyarınca yayımlanan başvuruya itiraz süresi yayımından itibaren 2 aydır. Bu süre bütün başvurunun 2 ayda tamamlanacağı vaadi değildir. Md. 22’deki koşullar, itiraz durumu ve gerekli tescil ücretinin süresinde tamamlanması izlenir. Başvuru numarası alınması ile sürecin bitip markanın tescil edilmesi farklı aşamalardır; satış belgelerinde bu durumu doğru belirtin.

Koruma ve yenileme süresi nasıl hesaplanır?

Kanun md. 23’e göre tescilli markanın koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 10 yıldır ve 10 yıllık dönemlerle yenilenebilir. Yenileme talebi ve ücret bilgisi, koruma süresinin sona ermesinden önceki 6 ay içinde tamamlanır. Bu dönemde yapılmamışsa sona ermeden sonraki 6 ayda ek ücretle yenileme imkanı bulunur. İlk dönem ile ek ücretli dönemi aynı maliyet koşuluyla değerlendirmeyin. Yenileme takvimini tescil belgesinin size ulaştığı tarihe göre değil, başvuru ve koruma bitiş kayıtlarına göre oluşturun.

Kurgusal örnekte başvuru yılı 2026, bütün aşamaların tamamlandığı tescil yılı 2027 olsun. Koruma için 10 yıllık hesabın başlangıcı 2026’daki başvuru tarihidir; yıl hesabı 2026 + 10 = 2036 olarak ilerler. Tescil yılından 2027 + 10 = 2037 sonucu çıkarmak başlangıcı yanlış seçer. Bu örnek yalnız yıl farkını gösterir; yenilemenin kesin günleri gerçek başvuru tarihi ve sicil kaydıyla belirlenmelidir. Başvurunun bir sonraki yıl tescil edilmesi, kaybedilen süreyi sona ekleyen ayrı bir yıl hakkı yaratmaz.

Tescilden sonra hangi kayıtlar tutulmalı?

Md. 9, haklı sebep olmadan tescilden itibaren 5 yıl içinde Türkiye’de ilgili mal veya hizmetlerde ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına 5 yıl kesintisiz ara verilen markanın iptalini düzenler. Bu nedenle tescil belgesini saklamanın yanında gerçek kullanımı gösteren tarihli kayıtları da izleyin. Kullanılan marka örneğini, ürünleri ve hak sahibi bilgilerini sicille karşılaştırın. Tescil, koruma alanındaki bütün ihlalleri sizin başvurunuz olmadan kendiliğinden ortadan kaldıran bir izleme hizmeti değildir. Satıcı, bildirimleri, kullanım durumunu ve yenileme takvimini düzenli takip etmelidir.

06 · Örnek

Örnek: Başvuru yılı ile tescil yılı farkı

Kurguda marka başvurusu 2026’da yapılır ve gerekli aşamalar tamamlanarak 2027’de tescil edilir. Hesap yalnız yıl düzeyinde gösterilir.

Sürenin başlangıcını başvuru tarihinden alın: 2026.
10 yıllık yıl hesabını kurun: 2026 + 10 = 2036.
Tescil yılından 2027 + 10 = 2037 hesabını başlangıç olarak kullanmayın.
Kesin bitiş ve 6 aylık yenileme dönemlerini gerçek tarih ve sicilden çıkarın.

Sonuç

Kurguda 10 yıllık hesabın ulaştığı yıl 2036’dır; tescilin 2027’de tamamlanması süreyi 2037’ye taşımaz.

07 · Fark

Marka tescili ile karıştırılan kavramlar

Marka tescili ≠ Marka başvurusu

İnceleme, yayım ve olası itiraz aşamalarından geçecek taleptir; başvuru numarası tescil sonucuyla aynı değildir.

Marka tescili ≠ Alan adı

İnternet adresinin kaydıdır; marka sicilinde belirli mal veya hizmetler için yapılan tescilin yerine geçmez.

Marka tescili ≠ Ticaret sicili

İşletmeye ilişkin ticari kayıt konusudur; marka tescili ayrı sicilde işaret ve mal veya hizmet kapsamıyla yürütülür.

08 · Satıcı için

Satıcı ne yapmalı?

İşareti ve korumak istediğiniz mal veya hizmetleri belirleyin.
TÜRKPATENT kayıtlarında aynı ve benzer işaretleri kapsamıyla araştırın.
Başvuru sahibi, marka örneği ve sınıflandırılmış listeyi hazırlayın.
Resmi başvuru kanalından işlemi yapıp bildirim ve yayıma itiraz aşamasını izleyin.
Tescil ücretini ve eksikleri bildirilen sürede tamamlayın.
Başvuruya göre yenileme takvimi oluşturup ciddi kullanımı gösteren kayıtları tutun.

09 · Devamı

İlgili rehberler

10 · Sık sorulanlar

Marka tescili hakkında sık sorulanlar

Marka başvuru numarası tescil belgesi midir?

Hayır. Başvuru, inceleme ve yayım aşamalarından geçer; itirazlar ve tescil ücreti dahil md. 22’deki koşullar tamamlandığında sicile tescil edilir.

Marka koruması kaç yıl sürer?

6769 md. 23’e göre tescilli markanın koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 10 yıldır. Süre 10 yıllık dönemlerle yenilenebilir; başlangıç tescil belgesinin alındığı tarih değildir.

Yayıma itiraz süresi kaç aydır?

Md. 18 kapsamında yayımlanan marka başvurusuna itiraz, başvurunun yayımından itibaren 2 ay içinde yapılır. Bu süre tescilin tamamlanmasına ilişkin genel işlem süresi değildir.

Alan adı veya şirket kurmak marka tescili sağlar mı?

Alan adı ve ticaret sicili kayıtları marka sicilindeki tescille aynı işlem değildir. Marka koruması işaret, hak sahibi ve mal veya hizmet kapsamıyla incelenir.

Farklı sınıf numarası varsa markalar kesinlikle ilgisiz mi?

Md. 11/4 uyarınca aynı sınıf benzerliğe, farklı sınıf da benzer olmamaya tek başına karine oluşturmaz. İşaret ve ilgili mal veya hizmetler birlikte değerlendirilir.

Tescilli markayı kullanmazsam ne olur?

Md. 9, haklı sebep olmadan tescilden itibaren 5 yıl içinde ciddi kullanılmama veya 5 yıl kesintisiz ara halinde iptali düzenler. Tescil kaydının yanında gerçek kullanımın kayıtları da izlenmelidir.