Uluslararası kargo nedir?
Uluslararası kargo, bir gönderinin bir ülkeden başka bir ülkeye taşınması ve teslimi sürecidir; taşıma hizmeti ile gerekli gümrük işlemleri ayrı koşullarla yürütülür. Gönderi kabulü, ihracat beyanı, varış işlemleri ve alıcıya teslim ayrı izlenir.
Tanım
Uluslararası kargo, bir gönderinin bir ülkeden başka bir ülkeye taşınması ve teslimi sürecidir; taşıma hizmeti ile gerekli gümrük işlemleri ayrı koşullarla yürütülür.
Bir bakışta
Uluslararası kargo satıcı için hangi aşamaları içerir?
Türkiye’den yabancı ülkedeki müşteriye ürün gönderirken yalnız taşıyıcının adres kapsamasını kontrol etmek yeterli değildir. Çıkış işlemi, sınır geçişi, varış ülkesindeki ithalat ve son teslim birlikte planlanır. Ürünün o ülkeye kabul edilip edilmediğini ve gerekiyorsa özel belgelerini sevkten önce doğrulayın. Taşıyıcının paket kabulü, varış ülkesinde ürünün satışına izin verildiğini tek başına kanıtlamaz. Gönderi ticari satışsa belgeleri gerçek işlemle eşleştirin; ücret veya işlem kolaylığı için içeriği farklı amaçla tanımlamayın.
Belge gönderisiyle ticari eşya gönderisi de aynı hazırlık akışı değildir. DHL’in kendi MyDHL+ kılavuzu ürünlerin tek tek açıklanmasını, değer, ağırlık ve üretildiği yer bilgilerinin girilmesini gösterir. Bu örnek bir taşıyıcının belge hazırlama akışıdır; bütün ülkeler için eksiksiz tek evrak listesi sayılmaz. Fatura, ürün açıklaması ve fiziksel içerik birbiriyle uyuşmalıdır. Genel bir ürün grubu adı yerine gerçek ürünü ayırt eden doğru açıklamayı kullanın. Gönderici, alıcı ve farklıysa teslim adresi bilgilerini siparişle karşılaştırın.
Mikro ihracat ile uluslararası taşıma nasıl ayrılır?
Uluslararası kargo bir taşıma sürecidir; mikro ihracatta kullanılan basitleştirilmiş beyan ise gümrük işlem yöntemidir. Her uluslararası paket bu yöntemle çıkmaz. Ticaret Bakanlığının 2026/4 sayılı genelgesi, ilgili ihracat bölümündeki önceki ağırlık ve kıymet ifadelerini 600 kilogram ve 30.000 avro olarak değiştirmiştir. Eski rehberlerdeki rakamları güncel kural gibi kullanmayın. Eşyanın kapsamı, beyan ve temsil koşulları için ETGB ve mikro ihracat rehberine bakın; yalnız miktar ve değere bakarak bütün eşyanın yönteme uygun olduğu sonucunu çıkarmayın.
Gümrük yöntemindeki sınır, taşıyıcının tek paket için kabul edeceği ağırlık ve ölçü değildir. Paket adedi, parça ağırlığı ve ebat koşulları seçilen hizmete göre kontrol edilir. Hacimsel ağırlık hesabının hangi katsayıyla yapıldığını gerçek tekliften doğrulayın; yurt içindeki kuralı yurt dışı hizmete doğrudan taşımayın. Ambalaj ve toplam ağırlık değişirse belgeyle fiyat teklifini aynı yeni verilere göre güncelleyin. Sonradan ölçülen paketle önceden yazılan değer arasındaki fark, kabul ve ücret sürecini değiştirebilir.
Taşıma bedeli ile vergi ve işlem masrafları nasıl ayrılır?
Teklifte taşıma, ek hizmet, gümrükleme veya işlem bedeli ve varsa varış vergilerini ayrı görün. Hangi tutarın göndericiye, hangisinin alıcıya yansıyacağını sevkten önce belirleyin. Ücretin peşin ödenmesi, varışta bütün vergilerin de ödenmiş olduğu sonucunu vermez. PTT’nin kendi uluslararası teklif SSS’si, TURPEX dahil gönderilerinde vergileri ödenmiş teslim hizmeti sunmadığını açıklar. Bu kendi hizmet kapsamına ilişkin bilgidir; bütün taşıyıcılara genellenmez. Kullanılan ürünün gerçek ödeme ve teslim koşulu müşteri bilgilendirmesiyle uyuşmalıdır.
Sayfadaki kurguda taşıma 1.200 TL, çıkış işlem bedeli 200 TL ve satıcının üstlendiği diğer varış işlem bedeli 300 TL kabul edilmiştir. Bu üç kalemin toplamı 1.700 TL’dir. Ayrıca varsayılan 500 TL varış vergisini de satıcı üstleniyorsa örnek toplam 2.200 TL olur. Rakamlar gerçek tarife, ülke vergisi veya vergi oranı değildir. Başka masraf ve kur farkı bulunmadığı varsayılmıştır. Bu örnek yalnız bilinen gider kalemlerini toplar; verginin hangi ülke mevzuatıyla doğduğunu veya tam maliyetin her zaman böyle oluşacağını göstermez.
Teslim tahmini gümrükte geçen süreyi kapsar mı?
Ekspres kargo seçmek gümrük işlemlerini ortadan kaldırmaz. Taşıyıcının tahminine gümrük süresinin dahil olup olmadığını okuyun. PTT kendi SSS’sinde yayımladığı sürelerin ortalama olduğunu ve varış ülkesindeki gümrük süresinin tahmine dahil edilmediğini belirtir. Satıcının hazırlık süresi de taşıma kabulünden ayrı aşamadır. Teslim tarihini müşteriye aktarırken bütün bu aşamaların durumunu bilin. Belgenin hazırlandığı günü, paketin taşıyıcı tarafından gerçekten kabul edildiği gün yerine kullanmayın.
Kargo etiketi oluşması fiziksel kabulü, sınırdan çıkış da alıcının teslim aldığını tek başına göstermez. Sipariş, kabul, gümrük ve teslim hareketlerini ayrı izleyin. Alıcıya ek belge veya ödeme bildirimi gelirse gerçek gönderiyle eşleşmesini kontrol edin. Gönderiyi serbest bırakacak işlemi kimin yapacağını baştan belirlemek beklemeyi azaltmaya yardımcı olur. Bir ülkeye yapılan önceki başarılı gönderinin süresini farklı ürün ve ülke için kesin teslim sözü haline getirmeyin; güncel rota ve hizmet koşuluna göre bilgi verin.
İade ve hasar için satıcı neyi önceden hazırlamalı?
Yurt dışından dönüş, ilk gönderinin tersi yönde yalnız adres değişikliği değildir; dönüşün taşıma ve gümrük işlemleri de belirlenmelidir. İade kargo kodu veya etiket sağlanması bütün dönüş işlemlerinin tamamlandığını göstermez. İlk ihracat kaydıyla dönen ürünü eşleştirecek belgeleri saklayın. Kargo hasarı veya teslim edilememe durumunda taşıyıcı başvurusunu, müşteri talebini ve gerçek masrafları ayrı takip edin. Ürünün varıştan geri dönmesi halinde kimin işlem yapacağını ve hangi bedelleri üstleneceğini satıştan önceki operasyon planına dahil edin.
Örnek: Taşıma ile diğer gider kalemlerini toplama
Kurgusal tek gönderide satıcının üstlendiği taşıma 1.200 TL, çıkış işlemi 200 TL ve diğer varış işlemi 300 TL’dir. Ayrıca 500 TL varış vergisinin satıcıya ait olduğu; tüm tutarların aynı hesap temelinde ve başka masraf veya kur farkı olmadan verildiği varsayılır.
- Taşıma ile çıkış işlemi: 1.200 TL + 200 TL = 1.400 TL.
- Diğer varış işlemini ekleyin: 1.400 TL + 300 TL = 1.700 TL.
- Varsayılan satıcıya ait vergiyi ekleyin: 1.700 TL + 500 TL = 2.200 TL.
- Her kalemin teklif, işlem belgesi ve ödeme sorumlusunu ayrı kaydedin.
Bu varsayımlarla sayılan giderlerin toplamı 2.200 TL’dir; yalnız taşıma tutarı 1.200 TL’dir. 500 TL gerçek ülke vergisi veya oran hesabı değildir; örnek genel bir vergi yükümlülüğü ya da gerçek tarife oluşturmaz.
Uluslararası kargo ile karıştırılan kavramlar
Koşulları bulunan basitleştirilmiş gümrük beyan yöntemidir; her uluslararası taşımanın ortak adı değildir.
Taşıma hizmetinin ücretidir; varış vergisi ve diğer işlemler dahil toplamla aynı tutar olmayabilir.
Hizmetin kapsamına göre verilen süredir; gümrükte geçen zamanın dahil olup olmadığı ayrı kontrol edilir.
Satıcı ne yapmalı?
- Ürünün varış ülkesine kabul ve satış koşullarını doğrulayın.
- Gerçek ürün açıklaması, değer, miktar ve taraf bilgilerini belgelerle eşleştirin.
- Beyan yöntemi ve temsil koşulunu paket kabul limitinden ayrı belirleyin.
- Taşıma, işlem, vergi ve diğer masrafların ödeme sorumlusunu kaydedin.
- Hazırlık, fiziksel kabul, gümrük ve teslim olaylarını ayrı takip edin.
- İade ve teslim edilememe halinde dönüş belgeleriyle masrafları önceden planlayın.
İlgili rehberler
Uluslararası kargo hakkında sık sorulanlar
Uluslararası kargo ile mikro ihracat aynı mı?
Kargo ücretini peşin ödeyince varış vergisi de ödenmiş olur mu?
Uluslararası gönderide hangi bilgiler hazırlanır?
Teslim süresine gümrük dahil mi?
Örnekte taşıma 1.200 TL iken toplam neden 2.200 TL?
Öteki terimler
- 3PL (üçüncü taraf lojistik)
- Ambalaj
- Aynı gün teslimat
- Cross-docking
- Desi
- e-İrsaliye
- E-ticaret deposu
- Ekspres kargo
- Emniyet stoğu
- FBA (Amazon lojistik hizmeti)
- FIFO
- Fulfillment (sipariş karşılama)
- Hacimsel ağırlık
- İrsaliye
- Kapıda ödeme
- Kargo entegrasyonu
- Kargo etiketi
- Kargo hasarı
- Kargo sigortası
- Kargo takip numarası
- Kurumsal kargo anlaşması
- Paletleme
- Soğuk zincir
- Son mil teslimat