E-ticaret sözlüğüKargo ve lojistik

E-ticaret deposu nedir?

E-ticaret deposu, internetten satılan ürünlerin kabul, muhafaza, sipariş hazırlama ve sevk işlemlerinin yürütüldüğü depolama alanıdır. Alan kiralama, saklama ve sipariş hazırlama hizmetlerinin sorumlulukları ayrı belirlenir.

Son kontrol: 26 Ekim 20262 resmî kaynakGündem Masası

Tanım

E-ticaret deposu, internetten satılan ürünlerin kabul, muhafaza, sipariş hazırlama ve sevk işlemlerinin yürütüldüğü depolama alanıdır.

Bir bakışta

Kira tanımıTürk Borçlar Kanunu md. 299

Kullanıma uygun teslimTürk Borçlar Kanunu md. 301

Saklama tanımıTürk Borçlar Kanunu md. 561

Örnek seçilmiş toplam10.000 + 2.000 + 1.000 = 13.000 TL/ay; kurgu

Örnek birim dağılım500 siparişte 26 TL; 250 siparişte 52 TL; kurgu

E-ticaret deposunda alan kiralamak ne sağlar?

Depo ihtiyacı yalnız ürünlerin duracağı boş alan değildir. Gelen malın sayılması, uygun yere yerleştirilmesi, siparişin hazırlanması ve çıkan paketin taşıyıcıya verilmesi gerekir. Alan kiralıyorsanız bu işleri kimin yürüteceğini ayrıca planlayın. Türk Borçlar Kanunu md. 299 kirayı, bir şeyin kullanımının veya kullanımla birlikte yararlanılmasının bedel karşılığında bırakılması olarak tanımlar. Bu tanım tek başına kiraya verenin ürünlerinizi sayacağı, paketleyeceği veya müşteriye göndereceği bir hizmeti içermez. Sözleşmede alanla hangi hizmetlerin birlikte verildiğini açıkça belirleyin.

Önce ne kadar stok tutulacağını, ürünlerin boyutunu, günlük giriş ve çıkış yoğunluğunu belirleyin. Stok yönetimi kaydıyla depo yerleşimi aynı ürün ve seçenekleri ayırt etmelidir. Raf arası hareket, kabul kontrolü, hazırlama ve iade alanı için de yer gerekir. İlanda verilen toplam alanı kullanılabilir ürün yerleşimi kapasitesi sanmayın. İhtiyaç hesabını yalnız bugünkü kolilere göre yapmayın; dönemsel girişlerde hangi noktada hazırlık veya erişim sorunu oluşacağını da değerlendirin. Gerçek kapasiteyi ürün yerleşimi ve hareket planıyla kontrol edin.

Kira, saklama ve sipariş hazırlama hizmeti nasıl ayrılır?

Türk Borçlar Kanunu md. 561 saklama sözleşmesini, teslim edilen taşınırın güvenli yerde koruma altına alınmasının üstlenilmesi olarak tanımlar. Depo adıyla verilen bir hizmetin konusu yalnız alan kullanımı veya eşyanın korunmasıyla sınırlı olmayabilir; sözleşmenin gerçek kapsamı belirleyicidir. Malın kimde olduğu, kimin sayım yaptığı ve hangi durumda sorumluluk üstlendiği görünmelidir. Bütün dış depo hizmetlerini aynı tür kira sözleşmesi saymayın. Alanı kendiniz işletmekle ürünleri başka işletmenin yürüttüğü operasyona teslim etmek farklı iş paylaşımı oluşturur.

Amazon Türkiye’nin kendi lojistik açıklaması, bir hizmet modelinde kabul, depolama, sipariş hazırlama, gönderim ve iade süreçlerinin birlikte yürütülebildiğini gösterir. Bu kapsam örneği, yalnız alan kiralamasından farklıdır; her depolama hizmetinde aynı işler dahil değildir. İrsaliye ve kabul kayıtlarıyla hangi malın hangi tarihte teslim edildiğini eşleştirin. Siparişin hazırlanması, ambalaj malzemesi, taşıma ve iade kontrolünün bedel kapsamını tek tek yazın. Tek bir depolama fiyatından bu işlerin tamamının karşılandığı sonucunu çıkarmayın.

Yer ve kullanım uygunluğu nasıl kontrol edilir?

Türk Borçlar Kanunu md. 301 kiraya verenin yeri kararlaştırılan tarihte sözleşmenin amaçladığı kullanıma elverişli teslim etmesini ve bu durumda bulundurmasını düzenler. Depoda yapılacak faaliyeti sözleşmede belirsiz bırakmayın. Seçilen yerin gerçek kullanım ve izin durumunu ilgili idareden, bina ve ürün koşullarını kendi belgelerinden doğrulayın. Bu kontrol her ürünün her depoda tutulabileceği varsayımını önler. Gıda, sıcaklığa duyarlı ürün veya özel risk taşıyan eşya için sıradan boş alanın yeterli olduğu sonucunu yalnız kira sözleşmesinden çıkarmayın.

Soğuk zincir gerektiren üründe uygun muhafaza, kayıt ve taşıma bağlantısını birlikte planlayın. Diğer ürünlerde de su, nem, erişim, temizlik ve güvenlik koşullarını gerçek ihtiyaca göre inceleyin. Taşıyıcının adresten alım yapması, kabul saatleri ve yükleme düzeni sevk planını etkiler. Aynı gün teslimat sözü verilecekse depo konumu kadar hazırlık kapasitesi ve hizmet adresi kapsamı da doğrulanmalıdır. Sözleşme kurulmadan önce mevcut durumun ve teslim edilecek ekipmanın kayıt altına alınması sonraki uyuşmazlıkta neyin teslim edildiğini göstermeye yardımcı olur.

Kira bedeliyle depo maliyeti aynı mı?

Sayfadaki kurguda aylık kira 10.000 TL, enerji 2.000 TL ve diğer ortak işletme gideri 1.000 TL kabul edilmiştir. Bu üç kalemin toplamı 13.000 TL’dir. Personel, raf, paketleme, taşıma ve başka giderler bu hesapta bulunmaz; tutarlar aynı vergi temelinde varsayılmış örneklerdir. Bu nedenle toplamı gerçek bir deponun eksiksiz aylık maliyeti gibi kullanmayın. Tek seferlik kurulumla tekrarlayan gideri ayrı izleyin. Sözleşmedeki bedelin hangi kullanımı ve hizmeti kapsadığını faturaya ve gerçekleşen işleme göre karşılaştırın.

Kurgusal ayda 500 sipariş sevk edilirse belirtilen 13.000 TL’nin sipariş başına dağılımı 26 TL olur. Aynı üç gider değişmeden 250 sipariş sevk edilirse dağılım 52 TL’ye çıkar. Bu, bütün birim giderlerin gerçekten sabit kalacağına ilişkin öngörü değildir; yalnız seçilmiş sabit toplamın farklı sipariş adedine bölünmesidir. Ambalaj ve taşıma gibi kapsam dışı giderleri eklemeden bu tutara toplam sipariş maliyeti veya kâr demeyin. Yoğun dönemlerle düşük hacimli dönemleri aynı hesap varsayımlarıyla karşılaştırın.

Satıcı stok ve hizmet sorumluluğunu nasıl takip eder?

Başlangıçtaki ürün teslimini ve sonraki giriş çıkışları izlenebilir kayda bağlayın. Stok sayımı yapılacak kapsamı, farkın bildirileceği kişiyi ve düzeltme yöntemini belirleyin. Hasarlı, ayrılmış ve iade kontrolü bekleyen ürünü satışa uygun miktardan ayırın. Hizmet sözleşmesi sona erdiğinde malın geri teslimi, devam eden siparişler ve kayıtların alınması için sorumluları önceden tanımlayın. Depo alanı veya hizmet modeli değişirken yalnız taşınan kutu sayısını değil, sipariş ve stok kayıtlarının yeni düzene nasıl aktarılacağını da kontrol edin.

06 · Örnek

Örnek: Seçilmiş depo giderlerini siparişe dağıtma

Kurgusal ayda kira 10.000 TL, enerji 2.000 TL ve diğer ortak işletme gideri 1.000 TL’dir. Tutarların aynı vergi temelinde olduğu ve bu üç giderin iki sipariş hacminde de değişmediği varsayılır; diğer bütün giderler hesap dışındadır.

Seçilmiş toplam: 10.000 TL + 2.000 TL + 1.000 TL = 13.000 TL.
500 sevk edilen siparişte dağılım: 13.000 TL ÷ 500 = 26 TL/sipariş.
250 sevk edilen siparişte dağılım: 13.000 TL ÷ 250 = 52 TL/sipariş.
Fark: 52 TL − 26 TL = 26 TL/sipariş.
Personel, ekipman, ambalaj ve taşıma gibi kapsam dışı giderleri ayrı izleyin.

Sonuç

Değişmediği varsayılan 13.000 TL toplam, 500 siparişte 26 TL ve 250 siparişte 52 TL olarak dağılır. Bu rakamlar gerçek kira veya tam sipariş maliyeti değildir; kapsam dışındaki giderler ve değişkenler eklenmeden kâr sonucu çıkarılamaz.

07 · Fark

E-ticaret deposu ile karıştırılan kavramlar

E-ticaret deposu ≠ Alan kiralama

Belirlenmiş yerin kullanımını sağlar; sayım, paketleme ve sevk hizmeti kapsamda ayrıca belirlenir.

E-ticaret deposu ≠ Saklama

Teslim edilen taşınırın korunmasının üstlenilmesidir; Türk Borçlar Kanunu md. 561 kapsamında farklı tanımı vardır.

E-ticaret deposu ≠ Sipariş hazırlama hizmeti

Ürünün seçilmesi, paketlenmesi ve sevke hazırlanması gibi işleri kapsar; yalnız alan kullanım bedeliyle aynı hizmet değildir.

08 · Satıcı için

Satıcı ne yapmalı?

Stok hacmi ve giriş çıkışa göre gerçek alan ve kapasite ihtiyacını çıkarın.
Alan kullanımı, saklama, paketleme ve sevk sorumlularını ayrı yazın.
Amaçlanan kullanım ve yerin uygunluk durumunu belgeleriyle kontrol edin.
Kira ve hizmet bedelinin hangi giderleri içerdiğini açıkça belirleyin.
Ürün teslimi, sayım farkı ve hasarlı miktar için kayıt akışı kurun.
Çıkışta malın ve devam eden sipariş kayıtlarının devrini önceden planlayın.

09 · Devamı

İlgili rehberler

10 · Sık sorulanlar

E-ticaret deposu hakkında sık sorulanlar

Depo kiralamak paketleme ve kargoyu da kapsar mı?

Yalnız kira tanımı bu işleri kapsamaz. Türk Borçlar Kanunu md. 299 kullanım ve yararlanmanın bedel karşılığı bırakılmasını tanımlar. Sayım, ürün hazırlama, paketleme ve sevkin sözleşme kapsamında kimde olduğu ayrı belirlenir.

Depolama hizmeti her zaman kira sözleşmesi midir?

Sözleşmenin gerçek konusu önemlidir. Türk Borçlar Kanunu md. 561 taşınırın koruma altına alınmasına ilişkin saklama tanımını yapar. Sipariş hazırlama ve gönderim gibi işler de eklenmiş olabilir; bütün dış depo modelleri tek tür alan kirası sayılmaz.

Kiralanan depo hangi durumda teslim edilmelidir?

Türk Borçlar Kanunu md. 301 kiralananın sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli durumda teslimi ve bu durumda bulundurulmasını düzenler. Yapılacak faaliyeti ve mevcut koşulları açıkça belirleyin; gerçek yer ve ürün uygunluğunu ilgili belgelerle doğrulayın.

13.000 TL depo gideri sipariş başına nasıl bölünür?

Kurgusal seçilmiş toplam 500 sevk edilen siparişte 26 TL, 250 siparişte 52 TL olur. Üç giderin değişmediği varsayılır. Personel, raf, ambalaj ve taşıma dahil değildir; bu tam sipariş maliyeti veya gerçek piyasa fiyatı değildir.

Başka depoya geçerken yalnız ürünleri taşımak yeterli mi?

Ürünlerle birlikte doğru stok ve devam eden sipariş kayıtlarının aktarımı da planlanmalıdır. Kabul miktarı, sayım farkı, hasarlı ve ayrılmış ürünler ayrı izlenir. Hizmetin sona ermesinde kimin hangi mal ve kaydı ne şekilde teslim edeceği önceden belirlenir.