E-ticaret sözlüğüKargo ve lojistik

Hacimsel ağırlık nedir?

Hacimsel ağırlık, paketin dış ölçülerinden bulunan hacmin taşıma hizmetindeki bölene bölünmesiyle hesaplanan ve ücretlendirmede tartı ağırlığıyla karşılaştırılan değerdir. Birimi, böleni ve tarifedeki kademe kuralını birlikte kontrol edin.

Son kontrol: 26 Ekim 20262 resmî kaynakGündem Masası

Tanım

Hacimsel ağırlık, paketin dış ölçülerinden bulunan hacmin taşıma hizmetindeki bölene bölünmesiyle hesaplanan ve ücretlendirmede tartı ağırlığıyla karşılaştırılan değerdir.

Bir bakışta

ÖlçüSevke hazır paketin dış ölçüleri

Yurt içi belge örneğiAras operasyon standardında hacim ÷ 3.000 = desi

Ekspres belge örneğiDHL açıklamasında cm³ ÷ 5.000 = hacimsel kg

Kurgusal paket40 × 30 × 25 cm; tartıda 3 kg

Örnek sonuçlar10 desi veya 6 kg hacimsel; hizmete göre

Hafif paket neden yüksek taşıma kademesine girer?

Bir paket tartıda hafif olsa da araçta geniş yer kaplayabilir. Hacimsel ağırlık bu alan kullanımını taşıma hesabına katar. Satıcı için önemli olan yalnız ürünün kendi kilosunu bilmek değildir; koliyi, koruma malzemesini ve kapatılmış paketin dış ölçülerini de kaydetmektir. Özellikle hacimli fakat hafif ürünlerde, yalnız net ürün ağırlığına göre yapılan bütçe hesabı taşıyıcının ölçümüyle uyuşmayabilir. Farkı görmek için tartıdaki değeri ve hacim hesabını aynı gönderi kaydında ayrı alanlarda tutun.

Aras Kargo’nun kendi operasyon standardında yurt içi ölçülerin çarpımının 3.000’e bölünmesi ve desiyle kg değerlerinden yüksek olan kademenin kullanılması açıklanır. DHL’nin Türkiye için yayımladığı ekspres gönderi açıklamasında ise santimetre ölçülerinden hacimsel kg hesabında 5.000 böleni verilir. Bu iki belge bütün taşımaların aynı katsayıyla hesaplanmadığını gösterir. Burada firma seçimi yapılmaz; gönderinizin hizmetini ve geçerli sözleşmesindeki hesabı okuyun. Başka bir hizmetin bölenini kendi paketinize taşımayın.

Hacimsel ağırlık nasıl hesaplanır?

Dikdörtgen kolide uzunluk, genişlik ve yükseklik ölçülerini aynı birimle alın. Santimetre kullanıyorsanız çarpım santimetreküp hacmi verir. Ardından ilgili taşıma hizmetinin santimetreyle kullanılan bölenine bölün. Bir kenarı metre, diğerlerini santimetre yazarak hesap yapmayın. Ürün ölçüsü yerine sevke hazır paketi ölçün; kapatma veya dolgu nedeniyle oluşan şişkinliği gözden kaçırmayın. Paket değiştiğinde eski ölçüyü kopyalamak yerine yeni durumu kaydedin. Ölçümün hangi paketleme biçimine ait olduğu kayıtta görülsün.

Sayfadaki kurgusal kolinin dış ölçüleri 40 × 30 × 25 cm’dir. Hacim 30.000 cm³, tartı ağırlığı 3 kg olsun. 3.000 böleniyle hacim karşılığı 10 desi çıkar. Bu, kolinin tartıda 10 kg olduğu iddiası değildir; 3 kg tartı kaydı değişmez. Yurt içi örnek kuralında ücret kademesi için yüksek olan 10 desi esas alınır. Desi hesaplama aracında kullandığınız hesabın 3.000 bölenli yurt içi senaryoya uygunluğunu kontrol ederek ilerleyin.

Desi, hacimsel kg ve tartı ağırlığı aynı mı?

Tartı ağırlığı fiziksel ölçümdür; hacimsel sonuç seçilen hesap kuralına bağlıdır. Aynı örnek koli 5.000 böleniyle 6 kg hacimsel ağırlık verir. Bu hizmette 6 kg hacimsel değer, 3 kg fiziksel değerle karşılaştırılır. Yurt içindeki 10 desi sonucuyla bu 6 kg değerini aynı birimmiş gibi doğrudan karşılaştırarak firma fiyatı sıralamayın. Hesap kuralı ve taşıma tarifesi birlikte okunmalıdır. Sonuç hangi birimle verilmişse rapora o birimi yazın; yalnız sayıyı taşımak hata doğurur.

Ham hesap sonucu ile faturalandırılan kademe arasında da ayrım vardır. Yuvarlamanın ne zaman yapıldığı, hangi aralığın seçildiği ve çok parçalı gönderinin nasıl değerlendirildiği ilgili tarifeden kontrol edilir. Her kesirli sonucu bütün hizmetler için aynı şekilde yukarı yuvarlayan bir kural yazmayın. Paket sayısı değiştiyse yalnız toplam hacmi tek koli gibi hesaplamayın; her parçanın bilgilerini sağlayıcıya verin. Kurumsal kargo anlaşması içindeki ölçüm ve itiraz koşullarını da bu kayıtlarla birlikte saklayın.

Daha küçük ambalaj ücreti aynı oranda düşürür mü?

Gereksiz boşluğu azaltmak hacim sonucunu düşürebilir. Kurgusal kolinin yüksekliği, ürün korunarak 25 cm’den 20 cm’ye indirilebiliyorsa hacim 24.000 cm³ olur. 3.000 böleniyle sonuç 8 desidir; 10 desiye göre azalma %20’dir. Bu yalnız hacim karşılığındaki değişimdir. Tarife kademesi, asgari ücret veya ek hizmetler nedeniyle taşıma bedelinin de %20 azalacağını söylemeyin. Gerçek tasarrufu önceki ve yeni gönderinin aynı kapsamlı fiyat hesabıyla karşılaştırın.

Ambalaj seçerken korumayı azaltarak sadece daha düşük ölçü elde etmeye çalışmayın. Ürünün taşınmaya uygun kalması gerekir. Kutu ve koruma malzemesi değiştiğinde paketli tartı ağırlığını da yeniden ölçün; örneğin önceki 3 kg değeri yeni paket için kontrol edilmeden kullanılmamalıdır. Yeni yöntemi depoda standart hale getirirken hangi ürünlerin hangi koliyle çıktığını kaydedin. Stok yönetimi bilgisindeki ürün koduyla paket ölçüsü kaydını ilişkilendirin; benzer isimli ürünlerde eski koli bilgisinin yanlış kullanılmasını önleyin.

Satıcı taşıma hesabını hangi kayıtla kontrol eder?

Gönderi numarasına paket adedini, dış ölçüleri, paketli tartı ağırlığını ve hesapta kullanılan böleni ekleyin. Kendi hesabınızla taşıyıcının kaydı farklıysa önce birimi, paket biçimini ve ölçüm aşamasını karşılaştırın. Kargo maliyeti hesabında yalnız hacim değerini bilmek toplam bedel için yeterli değildir; rota, hizmet ve geçerli tarife de gerekir. Gerçek faturadaki kademe ile kendi ölçümünüzü eşleştirin. Bir uyuşmazlıkta tahmini ürün kilosu yerine sevke hazır paketin kaydı üzerinden inceleme isteyin.

06 · Örnek

Örnek: Tek kolide fiziksel ve hacimsel ağırlığı ayırmak

Kurgusal sevke hazır koli 40 × 30 × 25 cm, paketli tartı ağırlığı 3 kg’dır. İki ayrı hizmetin 3.000 ve 5.000 bölenli hesabı gösterilir; fiyat karşılaştırması yapılmaz.

Hacim: 40 × 30 × 25 = 30.000 cm³.
3.000 böleniyle: 30.000 ÷ 3.000 = 10 desi.
Yurt içi örnek kuralında 10 desi ile 3 kg’dan yüksek olan kademe için 10 desi esas alınır.
5.000 böleniyle: 30.000 ÷ 5.000 = 6 kg hacimsel ağırlık.
Bu hizmette 6 kg hacimsel değer 3 kg tartı ağırlığından büyüktür.

Sonuç

Koli fiziksel olarak 3 kg’dır. 3.000 bölenli hesap 10 desi, 5.000 bölenli hesap 6 kg hacimsel değer verir; gerçek yuvarlama, kademe ve ücret kendi hizmet tarifesinden belirlenir.

07 · Fark

Hacimsel ağırlık ile karıştırılan kavramlar

Hacimsel ağırlık ≠ Tartı ağırlığı

Paketin fiziksel olarak tartılan kilosudur; hacimsel hesabın yüksek çıkması fiziksel kilosunu değiştirmez.

Hacimsel ağırlık ≠ Desi

Verilen yurt içi örnekte santimetreküp hacmin 3.000’e bölünmesiyle bulunan taşıma değeridir; 5.000 bölenli hacimsel kg ile aynı sayı değildir.

Hacimsel ağırlık ≠ Ücrete esas kademe

Ölçüm sonuçlarına ilgili tarife kuralları uygulandıktan sonra fiyat hesabında kullanılan aralıktır; ham hacim sonucundan ayrı kontrol edilir.

08 · Satıcı için

Satıcı ne yapmalı?

Sevke hazır paketin dış ölçülerini aynı birimle alın.
Ambalaj ve dolgu dahil paketi tartın.
Hizmetin geçerli bölenini ve sonuç birimini kaydedin.
Hacimsel sonuçla fiziksel ağırlığı tarifenin kuralına göre karşılaştırın.
Yuvarlama, çok parça ve ek hizmet koşullarını kontrol edin.
Taşıyıcı kaydıyla kendi ölçümünüzü gönderi numarası üzerinden eşleştirin.

09 · Devamı

İlgili rehberler

10 · Sık sorulanlar

Hacimsel ağırlık hakkında sık sorulanlar

Hacimsel ağırlık nasıl bulunur?

Dikdörtgen paketin dış uzunluk, genişlik ve yüksekliği aynı birimle çarpılır; sonuç hizmetin bölenine bölünür. Örnek 40 × 30 × 25 cm koli 30.000 cm³’tür. 3.000 böleniyle 10 desi, 5.000 böleniyle 6 kg hacimsel değer çıkar.

3 kg paket neden 10 üzerinden fiyatlanabilir?

İlgili hizmet hacimsel ve fiziksel değerlerden yüksek olan kademeyi kullanıyorsa hacim sonucu belirleyebilir. Örnekte 10 desi ve 3 kg ayrı kayıtlardır; paket tartıda 10 kg olmuş sayılmaz.

Bütün kargolarda bölen 3.000 mi?

Hayır. Açılan Aras yurt içi standardında 3.000, DHL ekspres açıklamasında santimetre ölçülerinden hacimsel kg için 5.000 görülür. Kendi hizmetinizin güncel hesabını kontrol edin; bu iki örneği bütün taşımalar için ortak kural saymayın.

Desiyi %20 azaltırsam ücret %20 düşer mi?

Bu sonuç garantili değildir. Kurgusal 40 × 30 × 25 cm kolinin yüksekliği 20 cm olursa 3.000 böleniyle 10 desiden 8 desiye, yani %20 aşağı iner. Ücret sonucu geçerli kademeye, asgari bedele ve diğer hizmet koşullarına bağlıdır.

Ürünün kendi ölçüsü yeterli mi?

Sevke hazır paket ölçüsü ve paketli tartı ağırlığı kaydedilmelidir. Kutu, koruma ve kapatma biçimi ölçüyü değiştirebilir. Paketleme değiştiğinde eski değerleri kontrol etmeden yeni gönderide kullanmayın.