E-ticaret sözlüğüKargo ve lojistik

FIFO nedir?

First In, First Out · ilk giren ilk çıkar

FIFO, depoda önce giren ürünün önce çıkarılmasını; stok maliyeti hesabında ise önce alınan veya üretilen kalemlerin önce satıldığı varsayımını ifade eden yöntemdir. Fiziksel parti seçimi ile muhasebedeki maliyet katmanı ayrı izlenir.

Son kontrol: 26 Ekim 20262 resmî kaynakGündem Masası

Tanım

FIFO, depoda önce giren ürünün önce çıkarılmasını; stok maliyeti hesabında ise önce alınan veya üretilen kalemlerin önce satıldığı varsayımını ifade eden yöntemdir.

Bir bakışta

AçılımFirst In, First Out; ilk giren ilk çıkar

Türkiye’de dayanakKGK 2026 TMS 2, paragraf 25 ve 27

Örnek satış maliyeti12 adet için 1.260 TL; tamamen kurgu

Örnek kalan maliyet8 adet için 1.040 TL; tamamen kurgu

FEFO farkıÖncelik girişte değil son kullanma tarihinde

FIFO depoda ve maliyet hesabında nasıl kullanılır?

FIFO İngilizce First In, First Out ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede ilk giren ilk çıkar denir. Depo çalışanı açısından hangi partiden ürün hazırlanacağı sorusunu cevaplar. Muhasebede ise satışa hangi alış maliyetinin yükleneceğini belirler. Aynı adı taşıyan bu iki kullanımın kayıtları farklıdır. Fiziksel çıkış sırası ürün hareketiyle, maliyet akışı finansal kayıtla izlenir. Bir siparişin maliyetinin FIFO ile hesaplanması, kargoya verilen fiziksel ürünün mutlaka en eski partiden seçildiğini kanıtlamaz.

Oracle’ın kendi depo yönetimi belgesi FIFO ile son kullanma tarihi yaklaşımını ayrı toplama kuralları olarak gösterir. Stok yönetimi kaydında ürün kodu, kabul tarihi, parti ve konum görünür olmalıdır. Giriş bilgisi olmayan karışık bir rafta eski ürünü önce çıkarma talimatı denetlenemez. Aynı ürünün yeni gelen kutularını eskilerin önüne koymak da hazırlama sırasında yeni partinin seçilmesine neden olabilir. Depolama düzenini ve çıkış kaydını birlikte kurun; yalnız sisteme yöntem adı yazmak yeterli değildir.

Türkiye’de TMS 2 FIFO için ne söyler?

KGK’nın 2026 TMS 2 Stoklar metninin 25. paragrafı, 23. paragraftaki kapsam dışında kalan stokların maliyetinin FIFO veya ağırlıklı ortalama maliyet yöntemiyle belirlenmesini düzenler. İşletmede benzer nitelik ve kullanıma sahip stoklar için aynı maliyet hesaplama yöntemi kullanılır. Nitelik veya kullanım bakımından farklı stoklarda farklı yöntem gerekçesi bulunabilir. Bu düzenlemeyi bütün Türkiye işletmeleri ve bütün stoklar için tek zorunlu yöntem şeklinde anlatmak doğru değildir. İşletmenizde geçerli finansal raporlama çerçevesini muhasebe sorumlusuyla belirleyin.

TMS 2’nin 27. paragrafında FIFO, önce satın alınan veya üretilen kalemlerin önce satıldığı ve dönem sonunda kalanların en son alınan veya üretilenlerden oluştuğu varsayımıyla açıklanır. Buradaki sıra maliyet katmanlarına ilişkindir. Stok devir hızı hesabında kullanılan satış maliyeti ve stok tutarı da aynı hesap temelinden gelmelidir. Satış geliriyle alış maliyetini karıştırmak hem stok yorumunu hem brüt kâr hesabını değiştirir. Raporun dönemini ve kullanılan yöntemi kayıtta gösterin.

Alış fiyatları farklıysa satış maliyeti nasıl değişir?

Sayfadaki kurgu, aynı üründe farklı alış maliyetlerinin etkisini gösterir. İlk partide birim maliyet 100 TL, sonraki partide 130 TL kabul edilmiştir. Bu tutarlar gerçek piyasa fiyatı veya vergi hesabı değildir. Örnekte başka giriş, iade, değer düşüklüğü ve ek maliyet bulunmadığı varsayılır. Satışa yüklenen tutarla kalan stok tutarının toplamı başlangıçtaki toplam maliyeti vermelidir. Mutabakatın amacı yöntemin işlemesini göstermektir; gerçek bir muhasebe kaydında tüm ilgili hareketler ve maliyet unsurları hesaba katılır.

FIFO sonucunda örneğin satış maliyeti 1.260 TL ve kalan stok maliyeti 1.040 TL olur. Toplam 2.300 TL korunur. Bu rakamları satış hasılatı veya kasaya giren para gibi kaydetmeyin. Satılan ürünün bedeli ayrıca bilinmeden kâr hesaplanamaz. Net kâr için de satış maliyeti dışında ilgili gider ve vergi kalemleri gerekir. Sonraki alımın birim maliyetinin yüksek olması, her işletmede aynı kâr sonucunu doğuracağına ilişkin genel bir tahmin kurmaya yetmez.

FIFO ile FEFO arasındaki fark nedir?

FIFO giriş sırasını, FEFO ise son kullanma tarihi sırasını esas alır. Sonradan gelen partinin son kullanma tarihi daha erken olabilir. Bu durumda iki kural farklı partiyi öne çıkarabilir. Ürünün hangi kuralla hazırlanacağını belirlerken parti üzerindeki tarih ve uygunluk bilgisini kullanın. Hasarlı, geri çağrılmış veya satışa kapalı ürünün en eski giriş olması onu gönderilebilir hale getirmez. Toplama kuralı, ürünün satışa uygunluğunun kontrolünün yerini almaz; uygun ürünler arasındaki seçim sırasını düzenler.

Fiziksel sıra için raf ve parti izlenebilirliği kurarken toplam miktar kontrolünü de sürdürün. Emniyet stoğu kaç adet tampon tutulacağıyla ilgilidir; hangi partinin çıkarılacağını belirlemez. Eski partiyi önce seçmek, eksik miktarı veya hatalı sayımı kendiliğinden düzeltmez. Giriş sırasıyla tarih sırasını aynı alanda saklamayın. Üretim tarihi, son kullanma tarihi ve depoya kabul tarihi farklı olaylardır; hangisinin seçim kuralında kullanıldığını açıkça yazın.

Satıcı FIFO uygulamasını nasıl kontrol eder?

Önce fiziksel toplama kuralıyla muhasebedeki maliyet yönteminin sorumlularını belirleyin. Kabul sırasında parti ve tarih bilgilerini kaydedin; çıkışta hangi partiden kaç adet hazırlandığını izleyin. İade ürünü ilk satışın kaydı ve mevcut uygunluk durumuyla ilişkilendirin. İrsaliye sevk hareketini belgelemeye yardımcı olur; kendi başına hangi muhasebe maliyet katmanının tüketildiğini gösteren tam bir envanter hesabı değildir. Dönem sonunda fiziksel miktarla sistem hareketlerini karşılaştırın; farkı yalnız maliyet yöntemini değiştirerek kapatmaya çalışmayın.

06 · Örnek

Örnek: Farklı maliyetli iki partiden satış

Kurgusal aynı üründe önce 10 adet 100 TL, sonra 10 adet 130 TL birim maliyetle alınmıştır. Başka stok hareketi, ek maliyet veya değer düşüklüğü olmadan 12 adet satıldığı varsayılır.

İlk parti: 10 × 100 TL = 1.000 TL.
İkinci parti: 10 × 130 TL = 1.300 TL; toplam 20 adet ve 2.300 TL.
FIFO ile 12 adet satışın maliyeti: 10 × 100 TL + 2 × 130 TL = 1.260 TL.
Kalan 8 adet son partiden maliyetlenir: 8 × 130 TL = 1.040 TL.
Mutabakat: 1.260 TL + 1.040 TL = 2.300 TL.

Sonuç

FIFO varsayımıyla satışa 1.260 TL maliyet yüklenir ve kalan stok 1.040 TL olur. Satış fiyatı verilmediğinden kâr hesaplanmaz; bu işlem fiziksel olarak hangi partinin gönderildiğini kanıtlamaz.

07 · Fark

FIFO ile karıştırılan kavramlar

FIFO ≠ FEFO

Önce sona erecek son kullanma tarihini seçer; FIFO ise giriş sırasını esas alır.

FIFO ≠ Ağırlıklı ortalama maliyet

İlgili stok maliyetlerini ağırlıklı ortalamayla hesaplar; FIFO eski maliyet katmanını önce satışa yükler.

FIFO ≠ Emniyet stoğu

Beklenmeyen ihtiyaç için tutulacak miktarı ilgilendirir; FIFO hangi partinin önce çıkacağını ilgilendirir.

08 · Satıcı için

Satıcı ne yapmalı?

Depodaki parti seçimiyle muhasebenin maliyet yöntemini ayrı tanımlayın.
Ürün, parti, kabul tarihi ve konumu girişte kaydedin.
Uygun ürünler arasında çıkış sırasını ve son kullanma tarihini kontrol edin.
Hazırlanan siparişi gerçek çıkış partisiyle eşleştirin.
Dönem miktarlarını ve maliyet tutarlarını giriş, satış ve iadelerle uzlaştırın.

09 · Devamı

İlgili rehberler

10 · Sık sorulanlar

FIFO hakkında sık sorulanlar

FIFO açılımı nedir?

First In, First Out; Türkçesi ilk giren ilk çıkardır. Depoda fiziksel çıkış sırasını, stok muhasebesinde ise önce alınan veya üretilenlerin önce satıldığı maliyet akışı varsayımını anlatır.

Türkiye’de her işletme FIFO kullanmak zorunda mı?

Böyle genel bir zorunluluk çıkarılamaz. KGK 2026 TMS 2 paragraf 25, paragraf 23 kapsamı dışındaki stoklarda FIFO veya ağırlıklı ortalama yöntemini düzenler. İşletmenin tabi olduğu raporlama çerçevesi ve stokların niteliği belirlenmelidir.

FIFO en eski ürünün gönderildiğini ispatlar mı?

Muhasebedeki FIFO hesabı bunu tek başına ispatlamaz. Fiziksel çıkışın hangi partiden yapıldığı ayrı ürün hareketi kaydıyla görülür. Kurgusal 1.260 TL satış maliyeti bir maliyet akışı sonucudur.

FIFO ve FEFO aynı mı?

Hayır. FIFO giriş sırasını, FEFO son kullanma tarihini esas alır. Daha sonra gelen partinin tarihi daha erkense iki kuralın öne çıkardığı parti değişebilir. Ürünün satışa uygunluğu her durumda kontrol edilir.

FIFO örneğindeki 1.040 TL kâr mı?

Hayır. Kurgusal örnekte 1.040 TL kalan 8 adedin stok maliyetidir. 12 adet satışa yüklenen 1.260 TL ile toplamı 2.300 TL eder. Satış bedeli ve ilgili giderler bilinmeden kâr sonucu çıkarılamaz.