Yüzde hesaplama
Üç bağımsız hesapla yüzde payını, iki sayının oranını ve işaretli yüzde değişimi bulun. Sıfıra bölme gereken oranlar “—” görünür.
Kısa cevap
1.000’in %20’si 200’dür; 250, 1.000’in %25’idir. 1.000’den 1.200’e değişim %20 artış, 1.200’den 1.000’e dönüş yaklaşık %16,67 azalıştır.
1. hesap: temel sayı 1.000, 1. hesap: yüzde 20, 2. hesap: A sayısı 250, 2. hesap: B referansı 1.000, 3. hesap: eski sayı 1.000, 3. hesap: yeni sayı 1.200 → 1. hesap: sayının yüzde payı: 200.
Bu sonucun bağlantısı (değerler adreste; paylaşabilirsiniz)
Formül
- Yüzde payı = Temel sayı × Yüzde ÷ 100
- A, B’nin yüzde kaçı = A ÷ Pozitif B × 100
- İşaretli değişim (%) = (Yeni − Eski) ÷ Pozitif eski × 100
- Yüzde payı eklenmiş/çıkarılmış sayı = Temel sayı ± Yüzde payı
Bir sayının yüzdesini bulma
Yüzde, bir büyüklüğü yüz eşit pay üzerinden ifade eder. Bir sayının yüzde yirmisini bulmak için sayıyı yirmiyle çarpıp yüze bölün. Örneğin 1.000 sayısının yüzde 20’si 200’dür. Burada 200 yalnız yüzde payıdır; zamlı veya indirimli son sayı değildir. Araç yüzde payını, bu pay eklenmiş sayıyı ve çıkarılmış sayıyı ayrı gösterir.
Yüzde alanına 20 yazmak yüzde yirmi demektir; 0,20 yazmak ise yüzde sıfır virgül yirmidir. Aynı 1.000 tabanda yüzde 0,20 payı 2 olur. Yüzde ile ondalık katsayıyı bu alanda karıştırmayın. Hesap yüzde girdisini zaten yüze bölerek kullanır. Sonucu elde etmek için önceden bölüp girdiğinizde dönüşümü iki kez yapmış olursunuz.
A sayısı B sayısının yüzde kaçı?
İkinci bölüm, A’yı B’ye bölüp yüzle çarpar. 250, 1.000’in yüzde 25’idir. Payda olan B, karşılaştırmanın bütününü veya referansını gösterir; A ise buna oranlanan sayıdır. Alanların yerini değiştirirseniz başka bir soru sorarsınız. 1.000, 250’nin yüzde 400’üdür. Her iki sonuç da kendi yönünde doğrudur.
Parçanın bütünden büyük olması genel oran hesabında yüzde yüzü aşan sonuç üretir. Araç bunu yüzde yüzle sınırlamaz. Örneğin 1.500’ü 1.000’e oranlamak yüzde 150 verir. B sıfırsa bölme tanımlı değildir ve sonuç çizgi görünür. A sıfır, B pozitif olduğunda ise oran yüzde sıfırdır; bu iki durumu aynı saymayın. Her iki sayı da sıfırken oran yine tanımlı değildir.
Eski ve yeni sayıdan yüzde değişim
Üçüncü bölümde önce yeni sayıdan eski sayı çıkarılır. Bu fark eski sayıya bölünüp yüzle çarpılır. Eski 1.000, yeni 1.200 olduğunda fark 200 ve yüzde değişim artı yüzde 20’dir. Eski 1.000, yeni 800 olduğunda fark eksi 200, değişim eksi yüzde 20 olur. İşaret büyüklüğün hangi yönde değiştiğini gösterir.
Aynı iki sayıyı ters yönde değerlendirmek aynı oranı vermez. 1.000’den 1.200’e geçiş yüzde 20 artıştır; 1.200’den 1.000’e dönüş yaklaşık yüzde 16,67 azalıştır. Bunun nedeni ikinci hesapta başlangıç tabanının 1.200 olmasıdır. Bir artışa aynı yüzdeyle azalış uygulamak başlangıç sayısına dönüş garantisi vermez. Yüzde değişimde hangi sayının başlangıç olduğunu açıkça belirleyin.
Sıfır, yüksek oranlar ve karşılaştırma sınırı
Eski sayı sıfırken yeni sayı pozitif olsa bile sıradan başlangıca göre yüzde değişim formülü kullanılamaz. Araç böyle bir durumda değişim tutarını gösterir, yüzdeyi çizgi bırakır. Eski ve yeni sıfırsa fark sıfır, yüzde yine tanımsızdır. Pozitif eski sayıdan sıfıra inmek ise yüzde yüz azalıştır. Bu örnekte payda sıfır olmadığı için hesap yapılabilir.
İlk bölümde yüzde yüzün üzerindeki paylar da matematiksel olarak hesaplanır. Örneğin 100 sayısının yüzde 150’si 150, bu pay çıkarıldığında kalan eksi 50 olur. Bu sonuç gerçek bir satışta yüzde 150 indirim yapılabileceği anlamına gelmez; araç genel sayı işlemi yapar. Ticari veya hukuki bir fiyat kuralı uygulamaz. Fiyat senaryosunun geçerliliğini ayrıca değerlendirmeniz gerekir.
Üç hesap birbirinden bağımsızdır. İlk bölümdeki tabanı değiştirmeniz ikinci bölümün B alanını veya üçüncü bölümün eski sayısını kendiliğinden değiştirmez. Para, adet veya miktar karşılaştırırken aynı birim ve dönemi kullanın. Genel sonuçlar dört ondalıkla gösterilir; bu bir fatura veya tahakkuk yuvarlama standardı değildir. Negatif taban ve karşılaştırma sayıları bu basit modelin dışında bırakılmıştır; etkilenen alanlarda çizgi görünür.
İlgili hesaplamalar ve rehberler
- İndirim hesaplama (Hesaplayıcı)
- Zam hesaplama (Hesaplayıcı)
- Kâr oranı (markup) hesaplama (Hesaplayıcı)
Sık sorulanlar
Bir sayının yüzdesi nasıl hesaplanır?
Sayıyı yüzde değeriyle çarpıp yüze bölün. 1.000 × 20 / 100 = 200.
A, B’nin yüzde kaçı nasıl bulunur?
A’yı pozitif B’ye bölüp yüzle çarpın. 250 / 1.000 × 100 = %25.
Yüzde değişimde hangi sayı paydadır?
Eski, yani başlangıç sayısıdır. Yeni-Eski farkını pozitif eskiye bölüp yüzle çarpın.
Sıfır başlangıçta neden çizgi var?
Yüzde değişim sıfıra bölme içerir. Fark gösterilebilir; oran tanımlı değildir ve sıfır yüzde diye yazılmaz.
Yüzde 20 artış ve yüzde 20 azalış birbirini götürür mü?
Taban değiştiği için genel olarak hayır. 1.000’i %20 artırıp 1.200’ü %20 azaltmak 960 verir.
Kaynaklar
- MEB OGM EBA yüzde eğitim ortamı, parça-bütün ve yüzde formülleri (erişim 2026-10-23)
- MEB Temel Mesleki Hesaplama, yüzde payı ve oran, 2011 eğitim kaynağı (erişim 2026-10-23)
Bu hesaplayıcı nasıl hazırlandı?
- Formül ve yasal oranlar yukarıdaki resmî kaynaklardan alınır; yürürlük tarihleri girdi açıklamalarında yazar.
- Her hesaplayıcı yayından önce elle hesaplanmış örneklerle sınanır; sitedeki hesap motoru aynı örneklerde aynı sonucu vermeden sayfa yayımlanmaz.
- Sonuç bağlantısı değerleri adreste taşır (örnek); aynı hesap makine okunur biçimde de alınabilir (JSON).
- Yöntem ve düzeltme politikası: metodoloji, yayın ilkeleri.
Bu hesaplayıcıyı sitenize ekleyin
Blogunuza ya da mağazanıza ücretsiz ekleyebilirsiniz: kodu kopyalayıp sayfanıza yapıştırın; araç kendi yüksekliğine uyar ve oranlar güncellendikçe sizde de güncellenir. Bütün araçlar: sitenize hesaplayıcı ekleyin.
Hesaplama tarayıcınızda yapılır, girdiğiniz değerler hiçbir yere gönderilmez. Sonuç bilgilendirme amaçlıdır; vergi ve hukuki konularda mali müşavirinize danışın. Son kontrol: 23 Ekim 2026. Hata gördüyseniz bize yazın.