EAN-13 nedir?
European Article Number · Avrupa ürün numarası; 13 haneli gösterim
EAN-13, GTIN-13 ürün kimliğini çizgi ve boşluklardan oluşan, perakende satış noktalarında kullanılabilen bir barkod sembolüyle gösteren standarttır. Kontrol basamağı doğru olsa da numaranın doğru ürüne bağlandığını ayrıca kontrol edin.
Tanım
EAN-13, GTIN-13 ürün kimliğini çizgi ve boşluklardan oluşan, perakende satış noktalarında kullanılabilen bir barkod sembolüyle gösteren standarttır.
Bir bakışta
EAN-13 ürün kaydında nasıl kullanılır?
Bir ürünün altındaki rakam dizisiyle çizgisel gösterimini ayırın. GTIN ürün kimliğidir; EAN-13 bu kimliği taşıyan barkod türlerinden biridir. GS1 General Specifications 26.0, sabit ölçülü perakende ürün uygulamasında EAN-13’ün GTIN-13 taşıdığını belirtir. Sayısal kimlik 13 hanelidir ve son hane kontrol basamağıdır. İnternetten satışta ürün kaydına yazılan rakamlar ile fiziksel ambalajdan okunan rakamlar eşleşmelidir. Ekrana barkod görseli koymakla ürün kimliğini ilgili veri alanına yazmak aynı işlem değildir. Ürünü listelemeden önce bu iki kaydın aynı modele ve satış paketine ait olduğunu doğrulayın. Kodun başındaki bölümü doğrudan üretim ülkesi diye yorumlamayın.
Ürün varyantı veya paket değişikliği olduğunda önce hangi ticari ürün kimliğinin kullanılacağını kontrol edin. EAN-13 sembolü seçmek, bir numarayı istediğiniz ürüne tahsis etme hakkı vermez. Hazır ürünü satan işletme, tedarikçinin verdiği kimlikle gerçek ambalajı karşılaştırmalıdır. Numara alanında boşluk, kesilme veya yanlış hücre dönüşümü olup olmadığını inceleyin. Dosyayı başka sisteme aktardıktan sonra da tam rakam dizisini kontrol edin. XML entegrasyonu sırasında satırın kabul edilmesi doğru ürüne bağlandığını kanıtlamaz. Aynı kodun yanlışlıkla farklı ürün kayıtlarına kopyalanması hesaplama denetiminden kaçabilir. Bu nedenle yapısal kontrolün yanında ürün eşleştirmesini de tamamlayın.
Kontrol basamağı nasıl hesaplanır?
GTIN-13 için önce kontrol basamağı dışındaki ilk 12 rakamı ele alın. Soldan sayarak tek konumlardaki rakamları toplayın. Çift konumlardaki rakamların toplamını 3 ile çarpın. Bu iki sonucu birleştirin; toplamı kendisine eşit veya kendisinden büyük en yakın 10 katından çıkarın. Elde edilen rakam son hanedir. Toplam zaten 10’un katıysa sonuç 0’dır; bir sonraki kata çıkarıp 10 yazmayın. GS1 standardının 7.9.1 bölümündeki yöntem bu yapısal denetimin dayanağıdır. Hesabı, yanlış yazılan rakamları saptama kontrolü olarak kullanın. Ürün özelliklerini veya hangi firmaya ait olduğunu bu son rakamdan çıkarmaya çalışmayın.
Hesabı göstermek için tamamen kurgusal bir alıştırmada ilk 12 rakamın tek konum toplamı 26, çift konum toplamı 22 olsun. Ağırlıklı toplam 26 + 22 × 3 = 92 olur. Eşit veya yüksek en yakın 10 katı 100 olduğundan kontrol basamağı 100 − 92 = 8’dir. Bu örnek belirli bir ürüne kullanılabilir numara tahsis etmez; yalnız hesap yöntemini gösterir. Ayrı bir alıştırmada ağırlıklı toplam 100 çıkarsa son hane 100 − 100 = 0 olur. İlk 12 rakamı değiştirdiğinizde kontrol basamağını yeniden hesaplayın. Son haneyi rastgele değiştirerek hatalı kaydı geçirmeye çalışmak doğru kimliğin kaybolmasına neden olabilir.
Kontrolü geçen kod neden yine yanlış olabilir?
Açıkça kurgusal bir ürün dosyasında 50 satırdan 45’inin kontrol basamağı doğru, 5’inin yanlış olsun. Yapısal kontrolden geçen pay 45 / 50 × 100 = %90, geçmeyen pay 5 / 50 × 100 = %10’dur. Sonra gerçek ürün karşılaştırmasında geçen 45 satırın 5’inin başka ürünün kodunu kullandığı görülsün. Böylece hem hesap hem ürün eşleştirmesi doğru olan 40 satır kalır: 40 / 50 × 100 = %80. Hesabı geçenlerin sayısı ile bütün kontrolleri geçenlerin sayısını tek ölçüde birleştirmeyin. Önce hangi kontrolün hangi satırı etkilediğini yazın. Ardından kaynak kaydı doğrulayarak hatayı düzeltin.
Örnekte 5 satırın kontrol basamağı yanlış, başka 5 satırın ürün eşleştirmesi yanlıştır; grupların ayrı olduğu varsayılmıştır. Toplam sorunlu satır 10, dosya içindeki payı 10 / 50 × 100 = %20 olur. Bu oran gerçek pazaryeri ret oranı veya satış kaybı değildir. Düzeltilen numarayı hem kaynak dosyada hem aktarılmış üründe tekrar inceleyin. Başka sistemde aynı yanlış kod bulunuyorsa yalnız tek dosyayı düzeltmek yeterli olmaz. Her satırın hangi gerçek ürün ve ambalajla karşılaştırıldığını kaydedin. Kontrol basamağı doğru çıkan kayda otomatik olarak uygunluk veya özgünlük onayı vermeyin. Fiziksel ürünün kaynağı ve gerekli belgeleri için ayrı kontroller gerekir.
Baskı ve ek veri ihtiyaçları
Ürün etiketi üzerinde sembolü hazırlarken çizgileri gelişigüzel daraltmayın; çevresindeki boş alanı koruyun. Baskı boyutu ve kontrastı, hedef okuma ortamına uygun seçilmelidir. Ekranda düzgün görünen çizgilerin gerçek ambalajda da okunacağını varsaymayın. Kaplama, yüzey ve yerleşim için basılı örneği sınayın. Barkod oluşturucu ile sembol hazırlama işlemini numara kaydını doğrulamadan başlatmayın. Tarama sonucu gelen tam rakam dizisini beklenen ürün kaydıyla karşılaştırın. Bir deneme okuyucusunda başarılı sonuç almakla standartlara göre baskı kalitesi doğrulaması aynı iş değildir. Satış kanalınızın veya iş ortağınızın istediği doğrulama koşulunu öğrenin.
Standart EAN-13 ürün kimliğini gösterir; lot ve seri numarası takibi için gereken bütün ek alanları içine yazabileceğiniz genel bir metin alanı değildir. Parti, tarih veya seri gibi bilgileri aynı sembolde taşımanız gerekiyorsa uygun GS1 veri taşıyıcısı ve uygulama kuralları belirlenmelidir. Bir QR kodla EAN-13’ü yalnız görünüşlerine bakarak eşdeğer saymayın. Okuyucu, yazılım ve iş ortağının veri biçimini birlikte kontrol edin. Ürün kimliğine ait son haneyi tarih veya seri eklemek için kullanmayın. Onaylı numarayı koruyun; ek veri gereksinimini ayrı tasarlayın. Son kontrolü ürün kaydı, sembolün okunması ve doğru eşleştirme sonuçlarını birlikte inceleyerek tamamlayın.
Örnek: İki farklı kontrolün dosyadaki sonucu
Kurguda 50 satırın 45’i kontrol basamağı hesabını geçer. Bu 45 satırın 5’i başka ürünle eşleştirilmiştir.
- 45 / 50 × 100 = %90 yapısal geçiş payını bulun.
- 45 − 5 = 40 hesap ve eşleştirmesi doğru satırı belirleyin.
- 40 / 50 × 100 = %80 iki kontrolü birlikte geçen payı hesaplayın.
- Ayrı gruplardaki 5 + 5 = 10 sorunlu satırı kaynaklarıyla karşılaştırın.
- 10 / 50 × 100 = %20 sorunlu satır payını kaydedin ve düzeltmeleri yeniden sınayın.
Yapısal hesabı geçen pay %90, iki kontrolü birlikte geçen pay %80’dir; sorunlu 10 kayıt %20 oluşturur.
EAN-13 ile karıştırılan kavramlar
13 haneli ürün kimliğidir; EAN-13 bu kimliği çizgilerle taşıyan semboldür.
Rakam dizisinin yapısını sınar; numara tahsisini, ürün eşleşmesini veya özgünlüğü onaylamaz.
Uygun uygulama tanımlayıcılarıyla ek veriler taşıyabilir; standart EAN-13 ile aynı veri kapsamına sahip değildir.
Satıcı ne yapmalı?
- Kaynak ürün kimliğini gerçek ambalajla karşılaştırın.
- 13 haneli dizinin aktarımda değişmediğini kontrol edin.
- Kontrol basamağını GS1 yöntemiyle doğrulayın.
- Kodun doğru model ve paket seviyesine bağlandığını sınayın.
- Uygun sembolü gerçek ambalaj üzerine basıp okutun.
- Hataları kaynak ve hedef kayıtta düzeltip tekrar kontrol edin.
İlgili rehberler
EAN-13 hakkında sık sorulanlar
EAN-13 ve GTIN-13 aynı mıdır?
Kontrol basamağı nasıl bulunur?
Ağırlıklı toplam 10’un katıysa ne yazılır?
Doğru kontrol basamağı numaranın kullanılabileceğini kanıtlar mı?
EAN-13 lot ve seri bilgisini de taşır mı?
Öteki terimler
- Barkod
- Beden tablosu
- Beyaz etiket (white label)
- Fason üretim
- GTIN
- İthalat
- Lot ve seri numarası takibi
- MOQ (en az sipariş miktarı)
- MRP (malzeme ihtiyaç planlaması)
- Numune
- Ölü stok
- Özel etiket (private label)
- QR kod
- SKU (stok kodu)
- Stok yönetimi
- Talebe göre baskı (print on demand)
- Tedarikçi
- TETT ve STT (son tüketim tarihi)
- Ürün etiketi
- Ürün fotoğrafı
- Ürün maliyeti