Ayıplı ürün geldiğinde hangi hakkınızı kullanabilirsiniz?

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun madde 8, teslim anında sözleşmeye uygun olmayan malı ayıplı sayar. Siparişte belirtilen model yerine başka model gelmesi, ilanda taahhüt edilen özelliğin bulunmaması veya ürünün normal kullanımından beklenen faydayı sağlayamaması bu değerlendirmeye girebilir. Satıcının sorumluluğundaki hatalı montaj ile yanlış veya eksik montaj talimatının yol açtığı montaj hatası da maddede düzenlenir. Sorunu yalnız arızalı etiketiyle anlatmak yerine siparişte vaat edilen özellik ile teslim edilen ürünü somut olarak karşılaştırın.

Örneğin ilanda üç parçalı olduğu yazan bir setin iki parça gelmesiyle, üç parçası tam olan setin rengini beğenmemeniz aynı durum değildir. İlki sözleşmeye uygunluk yönünden incelenir; ikincisinde koşulları varsa gerekçesiz cayma gündeme gelebilir. Cayma hakkının nasıl kullanılacağını ayrı rehberde bulabilirsiniz. Bu sayfa ticari veya mesleki olmayan amaçla alışveriş yapan tüketicinin haklarını açıklar; işletmenizin ticari stoğu için yaptığınız her alımı kendiliğinden tüketici işlemi saymayın. Dayanak Kanun madde 3’teki tüketici ve tüketici işlemi tanımlarıdır.

Koşullar ve orantısız güçlük değerlendirmesi 6502 md.11/1–3. Satıcı tüketicinin kanuna uygun seçimini yerine getirmekle yükümlüdür.

Madde 11/1’e göre satıcı, tüketicinin seçtiği talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Bu, onarım veya değişimde kanundaki koşulların hiç değerlendirilmeyeceği anlamına gelmez. Madde 11/3, bu iki yolun satıcıya orantısız güçlük doğurması halinde dönme veya ayıp oranında indirim seçeneklerini düzenler. Ürünün ayıpsız değeri, ayıbın önemi ve diğer hakların tüketici açısından yaratacağı sorunlar gözetilir. Satıcı her olayda önce servis şart diyerek diğer hakları topluca yok sayamaz; siz de başvurunuzda birbiriyle çelişen dört talebi aynı anda kesin sonuç olarak yazmayın.

Ücretsiz onarım ve ayıpsız misliyle değişimi madde 11/2 uyarınca üretici veya ithalatçıya karşı da ileri sürebilirsiniz. Bu iki hakta satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur; üretici veya ithalatçının ayıbın malı piyasaya sürmesinden sonra doğduğunu ispatlamasıyla ilgili istisna saklıdır. Dönme ve bedel indirimi talebinin muhatabını bu ortak sorumlulukla karıştırmayın. İnternet alışverişinde sipariş belgesi ve faturadan gerçek satıcıyı tespit edin. Pazaryerinin adının ekranda bulunması, her ayıp talebinde onun otomatik olarak satıcı yerine geçtiği sonucunu doğurmaz.

Sponsorlu

Madde 10/1’e göre teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıbın teslim anında bulunduğu kabul edilir; malın ayıplı olmadığını ispat yükü satıcıdadır. Ancak bu karine malın veya ayıbın niteliğiyle bağdaşmıyorsa uygulanmaz. Altı ay, ürünün bütün kullanım sorunlarının sorgusuz kabul edildiği bir süre değildir. Öte yandan altıncı ayın bitmesi de bütün ayıp haklarının sona erdiği anlamına gelmez. Sorunun ne zaman fark edildiğini, nasıl ortaya çıktığını ve kullanım koşullarını kaydedin; teknik değerlendirme gerekiyorsa gerçek bulgular üzerinden yapılmasını isteyin.

Madde 12/1’de genel ayıplı mal sorumluluğu, daha uzun kanuni veya sözleşmesel süre yoksa teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına bağlanır. İkinci el tüketici satışında sorumluluk madde 12/2 gereği bir yıldan az olamaz. Konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda ayrı beş ve üç yıllık hükümler vardır; buradaki ürün örnekleri bunlara göre hazırlanmadı. Ayıp ağır kusur veya hileyle gizlenmişse madde 12/3 zamanaşımı hükümlerinin uygulanmayacağını söyler. Bu istisnayı her anlaşmazlıkta gerçekleşmiş saymayın; somut olayın değerlendirilmesi gerekir.

Ayıbı fark ettiğinizde gecikmeden kayıtlı bildirim yapmanız delilleri korumak için yararlıdır. Güncel madde 8–12’de her ürün için teslimden itibaren 30 gün içinde ayıp ihbarı yapılmazsa bütün haklar düşer şeklinde genel bir kural yoktur. İki yılı başvuruyu bekletme önerisi olarak okumayın. Satıcıyla yazışmayı sürdürmenin zamanaşımını kendiliğinden durdurduğunu da varsaymayın. Sipariş, teslim, arızanın ortaya çıkışı, servis başvurusu ve cevap tarihlerini ayrı tutun. Garanti belgesi ile kanuni ayıp sorumluluğunun ilişkisi için garanti süresi ve tamir rehberini inceleyin.

Madde 11/4, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değişim talebinin satıcıya, üreticiye veya ithalatçıya yöneltilmesinden itibaren genel olarak en fazla 30 iş gününde yerine getirilmesini düzenler. Konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda 60 iş günü vardır. Bunun önemli istisnası, madde 58’e dayalı yönetmelik eki listede yer alan malların ücretsiz onarımıdır: bunlarda ürün için belirlenmiş azami tamir süresi uygulanır. Her ürünün onarım süresi 30 iş günü veya her ürünün süresi 20 iş günüdür diye genellemeyin. Ürün sınıfını, talep türünü ve özel süreyi birlikte kontrol edin.

Kanunda belirtilen sürede talep yerine getirilmezse madde 11/4 uyarınca diğer seçimlik haklarınızı kullanabilirsiniz. Dönme veya ayıp oranında indirim seçilirse madde 11/5, ödenen bedelin tümünün veya indirim tutarının derhal geri verilmesini düzenler. Ayıplı mal nedeniyle dönmeyi, mesafeli satıştaki gerekçesiz caymanın 14 günlük geri ödeme düzeniyle eşitlemeyin. İki işlem arasındaki fark iade parasının ödeme takvimi rehberinde açıklanır. Madde 11/6’ya göre seçimlik hakkın kullanılmasından doğan bütün masrafları seçtiğiniz hakkı yerine getiren taraf karşılar.

Sponsorlu

1. Sipariş ve faturadaki satıcıyı, ürün/model bilgisini ve teslim tarihini kaydedin.
2. İlanın ilgili özelliğini, teslim edilen üründeki sorunu ve ortaya çıkış tarihini belgelerle eşleştirin. Fotoğraf, video veya varsa servis raporunun aslını saklayın.
3. Kanun md.11’deki haklardan olayınıza uygun talebinizi açıkça yazın; dönmede malı geri vermeye hazır olduğunuzu belirtin.
4. Bildirimi kaydı saklanabilen bir yolla satıcıya iletin. Gerekiyorsa onarım/değişim talebini üretici veya ithalatçıya da iletip kayıt numarasını tutun.
5. İade veya servis gönderiminde ürün, aksesuar, seri numarası ve gönderi belgesini kaydedin. Teslim alma ve ücret yöntemini yazılı sorun.
6. Talep sonuçlanmazsa başvurunuzun değerine ve görev kurallarına göre tüketici uyuşmazlığı başvurusunu hazırlayın.

Fotoğraf veya video bu rehberde delil hazırlığı önerisidir; her uyuşmazlıkta tek zorunlu ispat aracı olduğu söylenmez. Güvensiz veya hasarlı ürünü sırf görüntü almak için çalıştırmayın. Servise gönderdiğinizde teslim belgesinde sadece bakılacak yazmasıyla ücretsiz onarımı seçtiğinize dair açık beyan aynı şey değildir; gerçek talebinizi ve teslim amacını doğru yazdırın. Kargo hasarı varsa hasarlı teslim rehberini, masraf için iade kargo ücretini ayrıca okuyun. Tüm yazışmaları tek sipariş numarası altında düzenleyin.

Varsayımsal örnekte 3.000 TL’ye alınan üründe, ilanda açıkça taahhüt edilen özellik teslimde bulunmuyor. Tüketici malı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek ayıp nedeniyle dönmeyi seçiyor. Talep haklı bulunup yerine getirildiğinde madde 11/5’in bedel iadesi ölçüsü ödenen 3.000 TL’dir; tüketiciye aynı tutarda alışveriş bakiyesi dayatılması bu hakkın tanımı değildir. Bu senaryo belirli ürün için ayıp tespiti veya başvuru sonucuna ilişkin garanti içermez. İlandaki vaat, teslim edilen mal ve seçilen hak birlikte değerlendirilir.

Taslak metin. Boş bırakılan alanları doldurun, işletmenize göre uyarlayın ve kullanmadan önce bir avukata kontrol ettirin.

Metin zorunlu form değildir; yalnız gerçekten dönme talep ediyorsanız kullanın. Ürünü tutup indirim istiyorsanız dönme cümlesini olduğu gibi bırakmayın; talebinizi ayıp oranındaki bedel indirimi olarak düzenleyin. 2026 yılında 186.000 TL’nin altındaki tüketici uyuşmazlıklarında tüketici hakem heyetine başvuru yapılır; sınırın kendisi ve üzeri bu heyetin parasal görev alanına girmez. Dayanak Kanun md.68 ve Bakanlığın 22 Ocak 2026 tarihli açıklamasıdır. Belge ve başvuru yolu için tüketici hakem heyeti rehberine bakın. Satıcının yükümlülüğünü ayrıca ayıplı mal mevzuat rehberinde bulabilirsiniz.

• Garanti süresi ve tamir hakkınız nasıl işler?
• Yenilenmiş ürün alırken hangi haklarınız var?