İade kargo ücretini kim öder, hangi durumda masraf alınamaz?
Caymada belirtilen iade taşıyıcısını kullanırsanız masraf size yüklenemez. Taşıyıcı hiç belirtilmemişse de bedel istenemez; şube yoksa satıcı ek masrafsız alınmasını sağlar. Ayıplı mal giderlerinin dayanağı ayrıdır.
Kısa cevap
- Yönetmelik md. 12/5: ön bilgilendirmedeki iade taşıyıcısıyla gönderimde tüketici iade masrafından sorumlu tutulamaz.
- Satıcı taşıyıcı belirtmemişse iade masrafı talep edemez; belirtilen taşıyıcının bulunduğunuz yerde şubesi yoksa ek masrafsız alınmasını sağlamalıdır.
- Ayıplı malda Kanun md. 11/6, seçimlik hakkın kullanılması nedeniyle doğan tüm masrafları hakkı yerine getiren tarafa yükler.
- Karşı ödemeli kabul ve iade kodu lojistik akıştır; masrafın hukuken kime ait olduğu sorusundan ayrı kontrol edilir.
İade kargo ücretini kim öder: genel kural
İnternetten aldığınız mal için cayma hakkınızı kullandığınızda, ön bilgilendirmede iade için belirtilen taşıyıcıyla geri gönderiyorsanız iade masrafından sorumlu tutulamazsınız. Güncel Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 12/5 bu kuralı açıkça düzenler. Satıcı iade taşıyıcısını hiç belirtmemişse de sizden iade masrafı talep edilemez. Önce size satın almadan önce verilen bilgiyi bulun; sonradan gelen genel bir mesajı otomatik olarak o bilginin yerine koymayın. Ücretin size ait olduğu söyleniyorsa hangi gönderi ve hangi dayanak için istendiğini sorun.
Önce üç kalemi ayırın: satın alırken ödediğiniz ilk teslimat bedeli, ürünü geri gönderme bedeli ve ayıplı mal hakkının kullanılmasında doğan giderler. Bunların dayanakları aynı değildir. Cayma hakkı nasıl kullanılır? rehberindeki süre ve bildirim adımını tamamlayın. Yalnız ürünü kargoya vermeyi açık cayma bildiriminin yerine koymayın; Yönetmelik md. 11 yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla açık beyanı düzenler. İade ücretini incelerken hangi hakla başvurduğunuzu da dosyanızda belirtin.
Satıcının belirttiği taşıyıcıyla iade
Yönetmelik md. 5/1-g, cayma hakkının şartları, süresi ve usulüyle birlikte satıcının iade için öngördüğü taşıyıcı bilgisinin verilmesini ister. Md. 12/5’e göre bu taşıyıcıyla yapılan geri gönderimde iade masrafı size yüklenemez. Ön bilgilendirmede yazan taşıyıcıyı, teslim alırken paketi getiren firmayla otomatik olarak aynı kabul etmeyin; iade için başka taşıyıcı belirtilmiş olabilir. Size verilen iade adresi, gönderi kodu ve ürün bilgilerini kayıtla karşılaştırın. Kargo firması veya satıcı tavsiyesi değil, kendi alışverişinizin iade koşulunu okuyun.
Örnek olarak, ön bilgilendirmede iade için Taşıyıcı A belirtilmiş ve cayma kapsamındaki malı A’ya vermiş olun. Kargo bedeli varsayımsal olarak 60 TL olsa bile md. 12/5 kapsamında bu iade masrafından sorumlu tutulamazsınız. 60 TL burada güncel bir firma tarifesi değildir; kuralın masrafa nasıl uygulanacağını gösteren örnektir. Teslim belgesinde tarih, takip numarası ve muhatap bilgilerini saklayın. Sizden ücret alınmışsa belgeyi, cayma bildiriminizi ve ön bilgilendirmeyi birlikte göstererek tutarın hangi gerekçeyle tahsil edildiğini ve düzeltilmesini yazılı isteyin.
Taşıyıcı belirtilmemişse veya şubesi yoksa
Satıcı ön bilgilendirmede iade için taşıyıcı belirtmemişse md. 12/5 gereği sizden iade masrafına ilişkin bedel talep edilemez. Belgenizde kargo hakkında başka bir ifade bulunması, mutlaka iade taşıyıcısının açıklandığını göstermez. Ön bilgilendirme kaydını açıp iade bölümünü okuyun. Satıcıdan hangi taşıyıcı bilgisinin ne zaman verildiğini açıklamasını isteyin. Yönetmelik md. 5/6 ön bilgilendirmenin yapıldığını ispat yükünü satıcı/sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcıya verir. Kendi cayma bildiriminizin yapıldığını ispat konusu ise md. 11/4 kapsamında sizdedir.
İade için belirtilen taşıyıcının bulunduğunuz yerde şubesi yoksa, yine md. 12/5 uyarınca satıcı ek masraf istemeden malın sizden alınmasını sağlamalıdır. Bu durumda başka şubeye gitme veya kendi paranızla farklı taşıyıcı seçme zorunluluğu varmış gibi davranmayın; durumu satıcıya kayıtlı ileterek alınma yöntemini sorun. Platformdan kaynaklanan taşıyıcı bilgi eksikliği veya şube bulunmaması durumunda aynı madde, ilgili masraf ve yükümlülüklerin aracı hizmet sağlayıcı tarafından karşılanmasını düzenler. Kendi dosyanızda eksikliğin ne olduğunu ve verilen cevabı saklayın.
Farklı taşıyıcı seçersem ne değişir?
Ön bilgilendirmede belirlenen ve bulunduğunuz yerde şubesi olan taşıyıcı yerine kendi tercihinizle başka taşıyıcı kullanmadan önce masraf koşulunu yazılı netleştirin. Md. 12/5’in belirtilen taşıyıcıya bağlı masrafsızlık kuralını her farklı gönderime otomatik olarak genişletmeyin. Bununla birlikte satıcının taşıyıcı belirtmemesi ve şube bulunmaması için aynı maddedeki ayrı güvenceler geçerlidir. Burada her farklı taşıyıcı seçiminin bedeli kesin tüketiciye aittir şeklinde bir genel sonuç verilmez; dosyanızdaki bilgilendirme, anlaşma ve gerçek sebep önemlidir. Ayıplı mal başvurusu da ayrı değerlendirilir.
Taşıyıcı seçimi geri ödemenin başlangıcını da etkiler. Md. 12/1’e göre belirtilen iade taşıyıcısına verdiğiniz mal için satıcının 14 günlük iade süresi o teslimden başlar. Öngörülenin dışında taşıyıcıyla gönderirseniz başlangıç malın satıcıya ulaştığı tarihtir. Bu ayrım ücretin tutarından farklı bir konudur. İade parası ne zaman yatar? rehberinde doğru başlangıcı ve iadeye giren tutarları kontrol edin. Takip kaydındaki kargoya verilişle satıcıya teslim tarihini ayrı tutmanız bu nedenle önemlidir.
Karşı ödemeli gönderim yapabilir misiniz?
Ücretin tüketiciye yüklenememesiyle taşıyıcının gönderiyi hangi tahsilat yöntemiyle kabul ettiği ayrı konulardır. Yönetmelik md. 12/5’teki masraf kuralı, her firmada her adrese herhangi bir kod olmadan karşı ödemeli gönderim kabul edileceği anlamına gelmez. Satıcının verdiği iade kodu, adres ve süreç bilgilerini kontrol edin; eksikse kayıtlı olarak isteyin. Bu bir hazırlık önerisidir, bütün platformlar için doğrulanmış menü veya lojistik anlaşması değildir. Taşıyıcının kabul koşulunu, yasal iade masrafının kime ait olduğu sorusuyla karıştırmayın.
Gönderi sırasında ödeme istenirse takip numarasıyla hangi ücretin istendiğini öğrenin; tahsilat belgesini saklayın. Sorununuza ait ön bilgilendirmeyi ve satıcıdan aldığınız talimatı birlikte gösterin. Karşı ödemeli gönderdim diye doğru adrese ve doğru sipariş için teslim edildiğini varsaymayın; gönderinin akıbetini izleyin. Yönetmelik md. 13/1’e göre satıcı kendisi geri almayı teklif etmedikçe cayma bildiriminizi yönelttikten itibaren 14 gün içinde malı geri gönderme yükümlülüğünüz vardır. İade yöntemi sorunu ortaya çıktığında bildirim ve yazışma tarihlerini bu süreyle birlikte takip edin.
Ayıplı ürün iadesinde masraflar
Ürün kararlaştırılan nitelikleri taşımıyorsa 6502 sayılı Kanun md. 8 ve 11 kapsamındaki ayıplı mal hakları gündeme gelebilir. Md. 11/6, seçimlik hakların kullanılması nedeniyle ortaya çıkan bütün masrafların, seçtiğiniz hakkı yerine getiren tarafça karşılanmasını düzenler. Bu nedenle ayıp nedeniyle dönüş, onarım veya değişim talebini sıradan fikir değiştirme gibi kaydetmeyin. Ayıplı ürün hakları rehberindeki çerçeveyle sorunu ve seçtiğiniz hakkı açık yazın. Satıcıdan kaynaklanan ayıpla kendi sonradan verdiğiniz zarar ayrı değerlendirmelerdir.
Örnek olarak siparişte 40 cm yazan ürünün 30 cm geldiğini düşünün. Önce sipariş tanımıyla teslim edilen ürünün ölçüsünü kayda alın; sadece beğenmedim yerine kararlaştırılan ölçüye aykırılığı belirtin. Bu örnek tek başına uyuşmazlık kararı değildir; Kanun md. 8’deki uygunluk ölçütünün nasıl araştırılacağını gösterir. Talebiniz ayıplı mal hakkına dayanıyorsa ilgili giderin neden bu hak nedeniyle doğduğunu belgeleyin. Satıcı iade istisnası bulunduğunu söylese bile, cayma hakkı olmayan ürünler listesi ayıplı mal haklarını kendiliğinden kaldırmaz.
İlk teslimat ücreti ve iade kargosu aynı mı?
Hayır. Yönetmelik md. 12/1–3, uygulanabilir caymada tahsil edilmiş bütün ödemelerin, varsa malın tüketiciye teslim masrafları dahil, geri verilmesini düzenler. Md. 12/5 ise geri gönderimin masrafını belirler. Örneğin mal için 800 TL ve ilk teslimat için 40 TL ödeyip tamamı cayma kapsamındaki bu alışverişten caydıysanız dosyanızda toplam 840 TL’yi ayrı gösterin. Belirtilen taşıyıcıya ilişkin iade masrafının size yüklenememesi, bu ilk teslimat bedelini hesap dışına çıkarmak için gerekçe değildir. Örnek rakamlar gerçek firma tarifesi değildir.
Malın bedeli ve ilk teslimat masrafını, cebinizden ayrıca ödediğiniz iade gönderi masrafıyla aynı satıra yazmayın. Hangi tutarın tahsil edildiğini ve hangi tutarın hiç size yüklenmemesi gerektiğini belirtin. Md. 12/4 kapsamındaki geri ödeme, satın alırken kullanılan ödeme aracına uygun, ek masraf veya yükümlülük olmadan ve tek seferde yapılmalıdır. İadeden düşülen bedel görürseniz indirim gerekçesini belge üzerinden sorun. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği rehberindeki genel sorumlulukla kendi gönderinizin kayıtlarını birlikte inceleyin.
Masraf talebi için kısa bildirim örneği
Aşağıdaki metni yalnız kendi olayınıza uyan seçeneği bırakarak kullanabilirsiniz. Bu bir zorunlu form değildir. Cayma hakkının kullanılması bildirimiyle ücret itirazını ayrı tanımlayın; daha önce yaptığınız cayma bildiriminin tarihini ekleyin. Ayıplı mal talebiniz varsa metni md. 11/6 dayanağı ve seçtiğiniz hakla uyarlayın. Örnek, henüz yapılmamış bir ödemeyi yapılmış gibi göstermemelidir; istenen veya tahsil edilen tutarı doğru yazın.
Taslak metin. Boş bırakılan alanları doldurun, işletmenize göre uyarlayın ve kullanmadan önce bir avukata kontrol ettirin.
Ne yapmalısınız?
- Başvurunuzun cayma mı ayıplı mal hakkı mı olduğunu belirleyin.
- Ön bilgilendirmedeki iade taşıyıcısı ve adresini bulun; taşıyıcı belirtilmemesini veya şube yokluğunu kaydedin.
- Cayma bildiriminizi süre dolmadan yazılı/kalıcı kayıtla iletin.
- Satıcı kendisi geri almayı teklif etmedikçe bildirimden itibaren 14 günde geri gönderin; gönderi ve tahsilat belgelerini saklayın.
- Masraf size yüklenmişse md. 12/5 veya ayıplı malda md. 11/6 dayanağını olayınıza uygun belirtin.
- Geri ödemede ilk teslimat, ürün ve iade gönderim giderlerini ayrı takip ederek hatalı kesintiyi yazılı sorun.
PayTR












