Çok satıcılı site (marketplace yazılımı) nedir?
Çok satıcılı site (marketplace yazılımı), birbirinden ayrı satıcıların ürün veya hizmetlerini ortak bir platformda alıcılara sunduğu yapıdır. Ortak sepetin altında satıcıya bağlı teklif, teslim ve tutar kayıtları korunur.
Tanım
Çok satıcılı site (marketplace yazılımı), birbirinden ayrı satıcıların ürün veya hizmetlerini ortak bir platformda alıcılara sunduğu yapıdır.
Bir bakışta
Çok marka ile çok satıcı arasındaki fark nedir?
Bir mağazada farklı markaların bulunması tek başına çok satıcılı yapı kurmaz. Ürünlerin tamamını aynı işletme satıyor olabilir. Çok satıcılı sitede ise farklı satıcılar kendi teklifleriyle ortak ortamda yer alır. Sharetribe bu yapıyı alıcıların birden fazla bağımsız satıcıyla buluştuğu platform olarak açıklar. Yazılım satıcı hesaplarını, teklifleri ve işlemleri yönetmeye yardım eder. Hangi özelliklerin hazır bulunduğu kullanılan ürüne göre değişir; her yazılımda ortak sepet veya otomatik aktarım bulunduğunu varsaymayın. Site kurulumundan önce ürünün gerçek satıcısını ve platformun sunduğu hizmeti tanımlayın. Müşteri hangi işletmeden ne satın aldığını görebilmelidir.
Aynı katalog ürünü birden çok satıcı teklif edebilir. Ortak ürün kaydı ile satıcıya ait fiyat ve stok kaydını ayırın. Ürün varyantı yanlış eşleşirse müşteriye başka beden veya renk gönderilebilir. Stok entegrasyonu yalnız toplam miktarı taşımak yerine ilgili satıcı ve doğru teklif kimliğini korumalıdır. Satıcı A’nın stoğunu satıcı B’nin siparişinde kullanmayın. Platformun kendi sattığı ürünler de varsa bunların satıcı kimliğini ayrıca gösterin. Bir işletmenin platformu yönetmesi, sitedeki bütün ürünlerin onun mülkiyetinde bulunduğu sonucunu vermez. Stok sahipliği, satış ve gönderim rollerini gerçek anlaşmayla eşleştirin.
Ortak sepetten ayrı siparişlere geçiş
Müşterinin tek ekranda birkaç satıcıdan ürün seçmesi, arka planda tek teslim ve tek iade akışı bulunduğunu göstermez. Sepeti satıcı, ürün, miktar ve gönderim kalemiyle eşleştirin. Alt siparişlerin her birinin durumunu izleyin. Bir satıcının gönderdiği paket için alınan teslim kaydını bütün sepet tamamlandı diye kullanmayın. İade talebinde ilgili ürün ve satıcı bulunabilmelidir. Müşteriye hangi tutarın hangi teslimata ait olduğunu açıklayın. Satıcı hesabını kapatma veya ürün ilanını kaldırma sırasında geçmiş işlem kayıtlarının ulaşılabilirliğini de planlayın. Destek ekibi yalnız güncel ürün sayfasına bakarak eski siparişin koşullarını yeniden kurmak zorunda kalmamalıdır.
Yetki sınırları da bu yapının parçasıdır. Bir satıcı başka satıcının siparişini veya müşteri listesini görememelidir. İş için gerekli erişimleri görev bazında tanımlayın. İptal, ürün bilgisi değişikliği ve tutar düzeltmesi gibi işlemleri kimin yaptığı kaydedilsin. Hakediş tablosu ile müşteriden alınan toplam tutar farklı alanlardır. Satıcının bakiyesi, henüz aktarılmamış tutarı ve gerçekleşmiş aktarımı ayrı takip edin. Ödeme hizmetinin nasıl sağlanacağını ilgili sözleşme ve geçerli yükümlülüklerle doğrulayın. Bir yazılım ekranında bakiye görünmesi her tür para toplama ve saklama faaliyetinin serbest olduğu sonucunu vermez. Yazılımın teknik özelliğini hukuki yetkinin yerine koymayın.
Türkiye’de platformun sorumluluğu nasıl ele alınır?
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun md. 48 mesafeli sözleşmeleri ve aracılığa ilişkin çerçeveyi düzenler. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 5 ön bilgilendirme kurallarını içerir. Ticaret Bakanlığının 17 Ağustos 2026 açıklaması platformun bildirim sistemi, ön bilgi ve işlem kayıtları konusunda sorumluluklarını açıklar. Sitenin yalnız yazılım sağladığını söylemek gerçek aracılık rolündeki sorumlulukları ortadan kaldırmaz. Satıcı ve platform bilgilerinin müşteriye doğru sunulmasını kontrol edin. İç sözleşmede görev dağılımı yapılırken müşterinin bildirim göndereceği ve sonucu takip edeceği akışı da kurun. Bu görevler yalnız ürün sayfasına satıcı adını eklemekten daha geniştir; gerçek işleyiş ve kanuni kapsam birlikte okunmalıdır.
Özgün örnek: iki satıcının tutarını karıştırmamak
Tamamı kurgusal bir sepette satıcı A’ya ait ürün bedeli 600 TL, satıcı B’ye ait ürün bedeli 400 TL olsun. Örnekte her iki bedel üzerinden yalnız %10 hizmet kesintisi varsayılsın; vergi, gönderim ve başka kesinti hesaplanmasın. A için komisyon ve hizmet tutarı 600 × 10 / 100 = 60 TL, aktarılacak tutar 540 TL olur. B için hizmet 40 TL, aktarım 360 TL’dir. Müşterinin ürün bedeli toplamı 1.000 TL’dir. Satıcılara aktarılacak toplam 900 TL ile hizmet toplamı 100 TL bu tutarı açıklar. 900 TL aktarımı yeni müşteri satışı diye yeniden toplamaya eklemeyin.
Kurguda A’nın ürünü tamamen iade edilsin ve seçilen hizmet kesintisi de bu örnekte tamamen geri alınsın. İade ürün bedeli 600 TL, A için kesinti düzeltmesi 60 TL ve aktarım düzeltmesi 540 TL olur. B’nin 400 TL ürün bedeli, 40 TL hizmeti ve 360 TL aktarımı aynı kalır. Bu düzeltme her platformun sözleşmesinde aynı ücret iadesinin bulunduğu iddiası değildir. Gerçek B2C satış ve aracılık koşullarını kontrol edin. Ortak sepet numarası yanında satıcıya bağlı alt işlem kimliği tutulursa hangi kalemin değiştiği izlenebilir. İadeden sonra kalan müşteri ürün bedelini, hizmeti ve aktarımı aynı kapsamla yeniden eşleştirin.
Örnek: Satıcıya bağlı iade düzeltmesi
Kurguda A’nın ürün bedeli 600 TL, B’nin 400 TL’dir; yalnız %10 hizmet varsayılır. A’nın tam iadesinde bu hizmet de tamamen geri alınır.
- A için 60 TL hizmet ve 540 TL aktarımı hesaplayın.
- B için 40 TL hizmet ve 360 TL aktarımı hesaplayın.
- 1.000 TL = 100 TL + 900 TL eşitliğini kontrol edin.
- A iadesinde 600 TL ürün bedeli, 60 TL hizmet ve 540 TL aktarımı düzeltin.
- B’nin 400 TL ürün bedeli, 40 TL hizmet ve 360 TL aktarımını koruyun.
İadeden sonra B’ye ait 400 TL ürün bedeli kalır; ücret düzeltmesi gerçek anlaşmaya göre yapılmalıdır.
Çok satıcılı site (marketplace yazılımı) ile karıştırılan kavramlar
Birçok markayı tek işletme satabilir; çok satıcılı sitede ayrı satıcı teklifleri bulunur.
Tek satıcılı mağazayı da destekleyebilir; satıcıya bağlı yetki ve alt işlem yönetimi ayrıca gereklidir.
Satıcı ne yapmalı?
- Platform ve gerçek satıcı rollerini tanımlayın.
- Ortak katalog kaydıyla satıcı tekliflerini ayırın.
- Stok, fiyat ve alt siparişi doğru satıcıya bağlayın.
- Ön bilgi ve müşteri bildirim akışını kontrol edin.
- Satıcıların veri erişimini görevleriyle sınırlandırın.
- İade ve hakediş düzeltmelerini alt işlem düzeyinde eşleştirin.