“Çevre dostu” yazan satıcıya yeni kural yolda: takvim 2026-2027
Yeşil Mutabakat Eylem Planı 10 Kasım'da yayımlandı. 142 eylemden biri, ürün sayfasındaki çevre beyanlarını piyasa denetimine bağlayacak yasal altyapıyı Ticaret Bakanlığına veriyor.

Kısaca
- Yeşil Mutabakat Eylem Planı (2026-2030), 10 Kasım 2026 tarihli ve 33426 sayılı Resmî Gazete'de 2026/12 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesiyle yayımlandı: 11 ana başlık, 41 hedef, 142 eylem.
- 2.9.1 numaralı eylem, kanıtsız çevre iddiasını (planın deyişiyle “yeşil boyama”) hedef alıyor. Sorumlu kurum Ticaret Bakanlığı, takvim 2026-2027.
- Plan bir yol haritası; bugün yürürlüğe giren yeni bir yasak ya da ceza yok. “Çevre dostu” yazan satıcıyı bugün bağlayan kural 13 Aralık 2022 tarihli Reklam Kurulu kılavuzu.
Plan, 2021'de yayımlanan ilk eylem planının güncellenmiş hâli. Ağırlığı karbon fiyatı, enerji ve sanayide; ancak “Yeşil ve Döngüsel Ekonomi” başlığındaki 31 eylemin birkaçı doğrudan ürün satanı ilgilendiriyor. Bunların en somutu, ürün başlığına, açıklamasına ya da paketine “doğa dostu”, “sürdürülebilir”, “geri dönüştürülebilir” yazan herkesi kapsayan 2.9 numaralı hedef.
Bakanlığın 10 Kasım tarihli duyurusunda “yeşil boyama” ya da “reklam” sözcüğü geçmiyor; kural, planın eylem takviminin 61. sayfasındaki 2.9.1 numaralı eylemde yazıyor. 91 sayfalık plan metnini bu gözle okuduk.
2.9.1 numaralı eylem satıcıdan ne isteyecek?
Eylemin dört çıktısı var. Birincisi bir çerçeve mevzuat ya da rehber; konu ürün güvenliği kapsamında da çalışılacak. İkincisi, ürünlerde kullanılan bilgilendirme, reklam ve pazarlama unsurlarının piyasa gözetimi ve denetimi kapsamında değerlendirilmesi için yasal altyapı. Üçüncüsü tüketici ve üreticiye dönük bilgilendirme çalışmaları. Dördüncüsü çevresel beyan içeren reklamlara “kapsamlı düzenlemeler”.
İkinci madde bugünkü düzenden farklı. Şu an çevre beyanına Reklam Kurulu bakıyor: şikâyet ya da inceleme üzerine reklamı değerlendiriyor. Piyasa gözetimi ise ürünün kendisini, etiketini ve belgelerini denetleyen ayrı bir mekanizma. Bizim değerlendirmemiz: bu altyapı kurulursa paket üstündeki “%100 geri dönüştürülmüş” yazısı, ürün denetiminde de belgesi sorulabilecek bir bilgiye dönüşür. Plan taslak metin, yaptırım tutarı ya da kesin yürürlük günü vermiyor; hangi beyanların yasaklanacağı da yazmıyor.
Bugün geçerli kural ile AB'de 27 Eylül'de başlayan kural
| Konu | Türkiye, bugün | Plandaki hedef | AB |
|---|---|---|---|
| Dayanak | Reklam Kurulu kılavuzu, 13.12.2022, 328 sayılı toplantı, 13 madde | Çerçeve mevzuat ya da rehber, 2026-2027 | 2024/825 sayılı Direktif |
| Kim bakıyor? | Reklam Kurulu | Buna ek olarak piyasa gözetimi ve denetimi | Üye ülke makamları |
| Ne zamandan beri? | 13 Aralık 2022 | Kesin gün yok | 27 Eylül 2026 |
Kılavuzun 5. maddesi bugün de açık: “yeşil”, “sürdürülebilir”, “eko”, “doğa dostu”, “çevre dostu” gibi genel sözler açıklamasız kullanılamıyor. Beyanın ürünün hangi parçasına ya da hangi aşamasına ait olduğu belirtilmek zorunda; “geri dönüştürülebilir” ve “biyobozunur” denirken bunun ambalaj dahil ürünün tamamı için mi geçerli olduğu yazılmalı. Yasanın zaten zorunlu tuttuğu bir özellik de rakiplerden üstünlük gibi sunulamıyor.
Uygulaması da var. Reklam Kurulu, 11 Haziran 2024 tarihli toplantısında gıda, giyim ve dayanıklı tüketim alanından dört şirketin “doğa dostu” ve “iklim dostu” gibi beyanlarını, iddia ispatlanamadığı için mevzuata aykırı buldu. Bakanlık şirket başına tutarı açıklamadı; o toplantıda bütün dosyalara kesilen toplam ceza 20.100.269 TL idi.
AB tarafında kural yürürlükte. Ticaret Bakanlığının 29 Eylül 2026 tarihli duyurusuna göre 2024/825 sayılı Direktif 27 Eylül 2026'dan beri uygulanıyor ve o tarihte rafta olan ürünleri, eski stoku da kapsıyor. Uygun olmayan ürün için toplatma zorunluluğu yok; etiketin kapatılması ya da satış noktasında ek bilgi verilmesi öneriliyor. Duyuruda Türkiye'den satış yapanlara dair ayrı bir ifade bulunmuyor; AB'deki alıcıya satan mağazanın ilan metni için o ülkenin kuralına bakmak gerekiyor.
Aynı planda ürün pasaportu ve gümrük için ayrılan yıllar
- Dijital ürün pasaportu (2.5.2, 2026-2027): Ürünün içeriğini ve geri dönüşüm bilgisini dijital kayıtta tutan AB sistemi. Bakanlık, Türkiye'nin AB veri tabanına erişimi için Komisyonla görüşecek ve bir uyum yol haritası hazırlayacak. Bataryadaki ilk uygulamayı batarya pasaportu haberimizde anlattık.
- Öncelikli ürün grupları: Plan, Avrupa Komisyonunun 2025-2030 programında tasarım kuralı getirilecek 16 ürün grubunu hatırlatıyor: aralarında hazır giyim, mobilya, yatak, lastik, cep telefonu ve tablet var.
- Gümrük (2.3.3, 2027-2030): AB veri tabanları ile gümrük işlemlerinin dijital olarak bağlanması bu yıllara bırakıldı.
- Türkiye Çevre Etiketi (2.1.4, 2026-2028): Yeni ürün ölçütleri belirlenecek, KOBİ'lere bilgilendirme yapılacak.
Yeni metin çıkmadan ürün sayfasında yapılacak dört düzeltme
- Genel sözleri tarayın: Başlık, açıklama, görsel ve pakette “çevre dostu”, “doğa dostu”, “yeşil”, “sürdürülebilir”, “eko” geçen ürünleri listeleyin. Yanında açıklama yoksa kılavuzun 5. maddesine bugün de aykırı.
- Sözü ölçülebilir hâle getirin: “Doğa dostu kutu” yerine neyin, ne kadar olduğunu yazın: örneğin kutunun yüzde kaçının geri dönüştürülmüş kartondan üretildiği. Oranı tedarikçinin belgesinden alın; belge yoksa ifadeyi kaldırın.
- Parçayı belirtin: Beyan yalnız ambalaj ya da yalnız kumaş için geçerliyse aynı cümlede söyleyin.
- Belgeyi dosyalayın: Test raporu, sertifika ve tedarikçi yazısını ürün koduyla saklayın. Ürünle ilgili belge yükümlülüklerinin genel çerçevesi Ürün Güvenliği Kanunu sayfamızda; idari para cezalarının 2027'de hangi oranda artacağı ise bugünkü hesabımızda.
- Kaynak: Ticaret Bakanlığı, Yeşil Mutabakat Eylem Planı (2026-2030), 10 Kasım 2026, 2026-11-10
- Son kontrol: 10 Kasım 2026
- Hata gördüyseniz bize yazın; 5 iş günü içinde yanıt veriyoruz.




















