Tüketici mahkemesine ne zaman gidilir?

Tüketici mahkemesi, tüketici işlemleri ve tüketiciye yönelik uygulamalardan doğan davalarda görevlidir (6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun madde 73/1). Kişisel ihtiyacınız için aldığınız mal veya hizmetle ilgili uyuşmazlık bu kapsamda değerlendirilebilir. Bir işlemin internetten yapılması tek başına bütün davaları tüketici davası yapmaz; taraflar, alım amacı ve talebin niteliği önemlidir. Ticari faaliyetiniz için yaptığınız alımı, kişisel alışverişle aynı başvuru yolunda değerlendirmeyin. 6502 madde 3, tüketiciyi ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden kişi olarak tanımlar.

2026 yılında değeri 186.000 TL’nin altında bulunan olağan tüketici uyuşmazlıkları için hakem heyeti yolu vardır; tam 186.000 TL ve üzeri bu parasal kapsamın dışındadır. Dayanak, 23 Aralık 2025 tarihli 33116 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan parasal sınır tebliği madde 3’tür. Sınır üzerindeki dava ile hakem heyeti kararına itiraz aynı işlem değildir. Birinde ilk uyuşmazlığınız yargıya taşınır, diğerinde verilmiş heyet kararının denetimi istenir. Hakem heyeti başvuru rehberi ilk yolun koşullarını açıklar; yıl değiştiğinde tutarı güncel sınırlar sayfasından kontrol edin.

6502 madde 73/A/1, tüketici mahkemesinde görülecek uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurmayı genel kural olarak düzenler. Örneğin 2026’da varsayımsal 200.000 TL’lik bir kişisel alışverişten kaynaklanan olağan bedel iadesi talebi, hakem heyeti sınırının dışındadır; kanuni istisna yoksa mahkemeden önce arabuluculuk aşaması gerekir. Bu tutar örnektir; her 200.000 TL’lik uyuşmazlığın aynı nitelikte olduğu söylenmez. Arabuluculuğa başvuru zorunluluğu, karşı tarafın önerisini kabul etme veya mutlaka anlaşma yapma zorunluluğu değildir. Anlaşma olmazsa son tutanakla dava yoluna devam edilebilir.

Bu tablo yalnız dava şartı arabuluculuğun kanuni istisnalarını özetler; görev ve talep türünün ayrıca belirlenmesi gerekir.

İstisnayı dosyanızın gerçek talebine göre belirleyin. Örneğin bir heyet kararına itiraz ettiğinizde yeniden arabuluculuk bekleyerek iki haftalık süreyi geçirmeyin. Buna karşılık daha önce heyete hiç başvurmadığınız, sınır üzerindeki olağan alacak davasında heyet itirazı istisnasını kullanamazsınız. Taşınmazın aynına ilişkin taleple yalnız satış bedelinin iadesini de aynı başlık altında birleştirmeyin. Satıcıya yazılı talep göndermek ile dava şartı arabuluculuk başvurusu ayrı kayıtlardır; satıcıyla doğrudan yazışmanız tek başına arabuluculuk son tutanağı oluşturmaz.

Sponsorlu

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A/4 gereği başvuru, uyuşmazlığa göre yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Büro yoksa görevlendirilmiş yazı işleri müdürlüğü kullanılır. Taraf ve iletişim bilgileriyle uyuşmazlık konusunu hazırlayın. Aynı maddenin 9. fıkrasına göre arabulucu, görevlendirilmesinden itibaren üç haftada süreci sonuçlandırır; zorunlu hâllerde en fazla bir hafta uzatabilir. Bu süre mahkemenin davayı bitirme süresi değildir. Görevlendirme tarihiyle büroya başvuru tarihini ayrı kaydedin.

Anlaşma sağlanmazsa 6325 madde 18/A/2 uyarınca son tutanağın aslı veya arabulucunun onayladığı örneği dava dilekçesine eklenir. Arabuluculuk yapıldığı hâlde yalnız tutanak eksikse mahkeme bir haftalık kesin süreyle sunulmasını ister. Arabulucuya hiç başvurmadan dava açılması ise aynı şey değildir; dava şartı eksikliği nedeniyle usulden ret sonucu doğurur. Eksik belgeyi tamamlama süresini, baştan yapılması gereken süreci atlama hakkı gibi kullanmayın. Tutanakta hangi taraf ve uyuşmazlık için işlem yapıldığını kendi dava talebinizle karşılaştırın.

Görev, davanın hangi tür mahkemede görüleceğini; yetki ise hangi yerde açılabileceğini anlatır. 6502 madde 73/1 tüketici mahkemesini görevlendirir, 73/5 tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de dava açılmasına izin verir. Bu seçenek, satıcının bulunduğu şehre gitmenin her dosyada zorunlu olmadığını gösterir. Bakanlığın 2026 bilgilendirmesi, tüketici mahkemesi olmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesine başvurulacağını açıklar. Yerleşim yerinizi, karşı tarafın unvanını ve talep türünüzü doğru belirleyin; farklı mahkemelerde aynı davayı tekrar açmak yer seçiminin yerine geçmez.

Sponsorlu

1. Talebin tüketici işleminden doğduğunu ve uyuşmazlık değerini belirleyin. İlk dava mı, heyet kararına itiraz mı olduğunu ayırın; 2026 sınırını kontrol edin.
2. Dava şartı arabuluculuk gerekiyorsa ilgili büroya başvurun. Süreç tamamlandığında son tutanağı ve başvuru bilgilerini saklayın. İstisna varsa dayanağını açıkça belirleyin.
3. Sipariş, fatura, sözleşme, teslim veya servis kayıtlarını ve karşı tarafa bildirimlerinizi tarih sırasına koyun. Hangi belgenin hangi olayı gösterdiğini not edin.
4. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 119’a uygun dilekçede tarafları, olayları, delilleri, hukuki sebepleri ve talep sonucunu belirtin. Bedel talebinde tutarı açık yazın.
5. Yetkili adliyedeki ilgili hukuk mahkemesi başvuru birimi veya koşullarını sağladığınız UYAP elektronik dava yolu üzerinden işlemi tamamlayın. Yalnız e-Devlet dosya görüntüleme erişimini dava açma yeteneği sanmayın.
6. Başvuru kayıt ve dosya numarasını saklayın; mahkemenin gider, belge, duruşma ve tebligat bildirimlerini zamanında izleyin. Süreleri dosyanızdaki bildirimden takip edin.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 119; mahkeme adı, tarafların kimliği ve adresi, davacının kimlik numarası, varsa temsilci bilgileri, konu ve değer, sıralı olay özeti, her olayın delili, hukuki sebepler, açık talep sonucu ve imza gibi unsurları sayar. Yalnız “mağduriyetimin giderilmesi” ifadesi hangi sonucun istendiğini açıklamaz. Örneğin belirli sözleşme nedeniyle belirli tutarın iadesini istiyorsanız bunu açıkça yazın. İddianızın karşısına belge adını koyun; aynı ürün hakkında farklı tarihler varsa sipariş ve seri numaralarıyla dosyayı anlaşılır hâle getirin.

Dilekçenin hazırlanması için mesafeli satış mevzuatı rehberindeki hak ve yükümlülükleri kendi olayınızla eşleştirin. Ayıplı mal iddiasının esası için ayıplı mal hakları sayfası kullanılabilir. Somut hukuki sebebi bilmeden bütün maddeleri sıralamak yerine ürünün nasıl teslim edildiğini, hangi bildirimi yaptığınızı ve karşı tarafın ne cevap verdiğini anlatın. 6100 madde 190’daki genel ispat kuralı ve somut hakkınıza ilişkin özel karineler önemlidir; yalnız dava açmış olmanız iddianızın kanıtlandığı anlamına gelmez.

6502 madde 73/2, tüketicinin tüketici mahkemesinde açtığı davayı Harçlar Kanununda düzenlenen harçlardan muaf tutar. Ancak gider avansı, delil giderleri ve yargılama sonunda doğabilecek giderler ayrı konulardır. 6100 madde 120, gider avansını ve sonradan yetersiz kalırsa tamamlanmasını düzenler. Başvuru yılındaki tarife ve dosyanın ihtiyaçlarına göre işlem yapılır; burada bütün davalar için tek bir toplam masraf verilemez. Mahkemenin tamamlatma bildirimini, tüketici olduğunuz için gereksiz saymayın. Harç muafiyetiyle başvurunun tamamen masrafsız olacağı beklentisini ayırın.

6502 madde 73/A/3 tüketici arabuluculuğunda tüketicinin ödemesi gereken ücret için özel bütçe karşılama kuralı getirir; bu destek belirtilen tarifenin iki saatlik ücret tutarıyla sınırlıdır. Her süre ve anlaşma için sınırsız ücretsiz hizmet sonucu çıkarılmaz. Aynı maddenin 2. fıkrası, 6325 madde 18/A/11’deki ilk toplantıya katılmamaya ilişkin hükmün tüketici aleyhine uygulanmayacağını belirtir. Genel arabuluculuk sayfalarındaki masraf anlatımını bu özel kuralı görmeden tüketiciye aktarmayın. Ödeme gücü olmayan kişi, koşulları varsa 6100 madde 334–335 kapsamındaki adli yardım hakkında mahkemeden bilgi alabilir; talep kabulü kendiliğinden gerçekleşmez.

Bütün tüketici davaları için tek bir dava açma süresi yoktur. Sözleşme türü, kullanılan hak, teslim veya öğrenme tarihi ve önceki işlemler süreyi etkileyebilir. Somut başvuruya ait zamanaşımını veya hak düşürücü süreyi, dayandığınız hakkın düzenlemesinden belirleyin. 6325 madde 18/A/15, arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanak düzenlenmesine kadar zamanaşımının duracağını ve hak düşürücü sürenin işlemeyeceğini düzenler. Bu kural, son tutanaktan sonra her talep için yeni ve aynı uzunlukta bir süre başladığı şeklinde okunmaz. İlgili tarihleri belgeleriyle birlikte saklayın.

Heyet kararına itirazda özel süre güncel 6502 madde 70/3 uyarınca tebliğden itibaren iki haftadır. İtiraz, kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz; hâkim talep üzerine tedbirle durdurabilir. İtiraz sonucunda verilen mahkeme kararı kesindir (70/5). İlk kez açtığınız bir tüketici davasının bütün kanun yolu koşullarını bu itiraz kuralıyla eşitlemeyin. Elinizdeki kararın kanun yolu açıklamasını ve güncel usul kurallarını kontrol edin. Mahkeme davaları için hakem heyetindeki altı ay artı üç ay karar süresi aynen uygulanmaz; dosyanın ne zaman biteceğine ilişkin kesin tarih verilmez.

Dava ehliyeti bulunan kişi, 6100 madde 71 uyarınca davasını kendisi veya vekili aracılığıyla açıp takip edebilir. UYAP’ın resmî genel bilgi sayfası, e-Devlet şifresiyle dosya takibi ile e-imza kullanıcısının dava açma ve evrak gönderme işlemlerini ayırır. Giriş yapabiliyor olmanız bütün işlem koşullarını sağladığınızı göstermez. Elektronik imzalama veya gönderim sorunu varsa resmî UYAP destek bilgisini kontrol edin ve süreyi gözeterek başvuru yolunuzu belirleyin. Mahkemeye sunulmamış taslağı, dosyaya verilmiş dilekçe olarak kabul etmeyin; tamamlanan işlemin kaydını saklayın.

Bu sayfa genel usul bilgilendirmesidir; somut dosyanız hakkında hukuki görüş içermez. Görev, yetki, süre ve talep sonucu olayınızın belgelerine göre belirlenmelidir.

• Aldatıcı indirim ve reklam nasıl şikâyet edilir?
• İnternetten başlatılan abonelik nasıl iptal edilir?
• Tüketici hakem heyetine nasıl başvurulur?