Filtreli gezinme (faceted navigation) nedir?
Filtreli gezinme (faceted navigation), ürün listesini renk, ölçü, fiyat veya malzeme gibi özellik seçimleriyle daraltarak müşterinin ilgili ürünleri bulmasını sağlayan gezinme yöntemidir. Müşteri seçimleri ve arama motoru adres planı ayrı kontrol edilir.
Tanım
Filtreli gezinme (faceted navigation), ürün listesini renk, ölçü, fiyat veya malzeme gibi özellik seçimleriyle daraltarak müşterinin ilgili ürünleri bulmasını sağlayan gezinme yöntemidir.
Bir bakışta
Filtreleme ile sıralama nasıl ayrılır?
Filtreli gezinme, müşterinin ürün kümesini belirli özelliklere göre daraltmasını sağlar. Fiyatı artan sıraya koymak ise aynı ürünlerin sırasını değiştirebilir. Türkiye’de mağazasını yöneten satıcı bu iki işlevin ne yaptığını müşteriye açık göstermelidir. “Pamuklu” seçen kişinin gerçekten bu özelliğe sahip ürünleri görüp görmediğini kontrol edin. Ürün bilgisinde malzeme kaydı yokken görünürde filtre eklemek doğru eşleştirme sağlamaz. Önce katalog alanlarının anlamını ve veri doğruluğunu belirleyin. Sonuç listesindeki ürünleri örneklerle okuyun; bir düğmenin seçili görünmesi filtrenin doğru çalıştığını kanıtlamaz. Farklı seçimleri birlikte deneyin ve hangi ürünlerin kaldığını kaydedin.
Shopify’ın resmi yardım belgesi de filtreleri kategori ve arama sonuçlarında gösterilen ürünleri daraltma aracı olarak anlatır; ürün ve seçenek kaynaklarını ayırır. Bu açıklama bütün altyapılarda aynı panel veya sınırların bulunduğu sonucu vermez. Kendi mağazanızda filtre kaynağını teknik ekiple belirleyin. Ürün varyantı düzeyindeki renk veya ölçü bilgisinin, ürünün bütün seçenekleri varmış gibi sunulup sunulmadığını inceleyin. Müşterinin listede gördüğü özellik ile detay sayfasında seçebildiği seçenek uyuşsun. Seçili filtrelerin nasıl kaldırılacağını da deneyin; müşteri neden az ürün gördüğünü anlayabilmelidir.
Birleşen filtreler kaç farklı durum oluşturur?
Kurguda 4 renk, 3 ölçü ve 2 malzeme seçeneği bulunsun. Her gruptan tam bir değer seçildiğinde 4 × 3 × 2 = 24 birleşim oluşur. Her grupta “seçim yok” durumu da varsa ve yine grup başına en fazla tek değer seçiliyorsa 5 × 4 × 3 = 60 durum vardır; bütün grupların boş olduğu ana liste çıkarılırsa 59 filtreli durum kalır. Çoklu seçim veya farklı sıralamalar bu basit örneğin dışında tutulmuştur. Bu sayıyı gerçek ürün veya adres sayısı diye kullanmayın. Bazı birleşimler ürün döndürmeyebilir ve bir durum farklı teknik yöntemlerle temsil edilebilir.
Google’ın filtreli gezinme belgesi, parametreli uygulamaların çok sayıda adres üretebileceğini ve tarama kaynaklarını etkileyebileceğini açıklar. Yeni gibi görünen her adresin gerçekten farklı ve yararlı içerik sunduğunu varsaymayın. Teknik ekibe aynı ürün grubunun farklı filtre sıralarıyla farklı adresler üretip üretmediğini kontrol ettirin. Müşterinin kullanacağı filtrelerle arama motorunun tarayacağı adresler için ayrı plan hazırlayın. Önce hangi filtreli sayfaların aramada yer almasının istendiğini belirleyin. SEO kararı verilmeden bütün filtre adreslerini açmak veya kapatmak yerine adres türlerini gerçek içerik ve kullanıcı ihtiyacıyla sınıflandırın.
Robots.txt, noindex ve canonical aynı karar mı?
Robots.txt tarama iznini yönetir. Google belgesi, aramada görünmesine gerek duyulmayan filtreli adreslerin taramasını önleme seçeneğini anlatır; bütün filtre sayfaları için tek karar vermez. Taramayı engellemek önceden bilinen adresin arama dizininden kesin silindiği sonucu değildir. Noindex ise dizine eklenmeme talimatıdır ve Google’ın bunu okuyabilmesi için sayfaya erişmesi gerekir. Kuralın amacını önce yazın; sonra yöntem seçin. Ürünlerin kendilerine ulaşan yolların yanlışlıkla engellenmemesi önemlidir. Filtre trafiğini azaltmak isterken bütün ürün kategorisini kapatan bir kuralı uygun sonuç diye kabul etmeyin.
Canonical etiketi aynı veya çok benzer içerikte tercih edilen standart adresi bildirir; kesin bir tarama engeli değildir. Her filtre sonucunu incelemeden ana kategoriye standartlaştırmak yerine içerik benzerliğini ve sayfanın amacını kontrol edin. Aramada bulunması istenen yararlı filtreli sayfalar için iç bağlantı ve site haritası tercihleri tutarlı olsun. Teknik ekiple adreslerin kararlı ve anlamlı biçimde üretildiğini doğrulayın. Bir parametrenin adını başka mağazadan kopyalayıp aynı sonucu beklemeyin. Gerçek adres örnekleri, amaçlanan ürün kümesi ve uygulanan kural birlikte kaydedilirse yanlış kapsamı bulmak kolaylaşır.
Ürün kümesi ve boş sonuç nasıl kontrol edilir?
Kurguda 120 ürünün 40’ı mavi olsun. Mavi filtresi bütün listenin 40 / 120 × 100 ≈ %33,33’ünü bırakır ve %66,67’sini dışarıda tutar. Bu 40 ürünün 20’si seçilen ölçüye de uygunsa ikinci seçim mevcut kümenin %50’sini bırakır. Son 20 ürün ilk 120 ürünün 20 / 120 × 100 ≈ %16,67’sidir. %50 ile %16,67’nin paydaları farklıdır. Hesap ürün listesi üzerindendir; fiziksel stok adedi, satış veya trafik oranı değildir. Sonuç sayısını hangi birimde gösterdiğinizi belirleyin; aynı ürünün seçeneklerini bazen ayrı, bazen tek kayıt saymayın.
Filtre birleşimi hiç ürün döndürmüyorsa müşteriye durumu açık gösterin ve seçimlerini değiştirebilmesini sağlayın. Google’ın taranması istenen filtreli adresler için belgesi, sonuçsuz birleşimlerde aynı adres altında uygun 404 yanıtını önerir; tek sayfalı uygulamalar için ayrıca uygulama notu vardır. Bunu bir ürünün geçici stok yokluğunda her ürün sayfasını kaldırma kuralı diye genişletmeyin. 404 hatası kontrolünü gerçek durumla ilişkilendirin. Düzeltmeden sonra hem filtre sonuçlarını hem geri alma davranışını aynı örneklerle yeniden deneyin. Tıklama, arama görünümü veya sipariş etkisini ölçmediyseniz seçimlerin çalışmasını ticari başarı olarak raporlamayın.
Örnek: Mavi ve ölçü filtrelerinde farklı paydalar
Kurguda 120 ürünün 40’ı mavidir. Mavi ürünlerin 20’si seçilen ölçüye de uyar.
- 40 / 120 × 100 ≈ %33,33 ilk filtrede kalan payı bulun.
- 80 / 120 × 100 ≈ %66,67 ilk filtrede dışarıda kalan payı bulun.
- 20 / 40 × 100 = %50 ikinci filtrenin mevcut kümede bıraktığı payı bulun.
- 20 / 120 × 100 ≈ %16,67 son kümenin başlangıç payını hesaplayın.
Sonuçta 20 ürün kalır: ara kümenin %50’si, ilk kümenin yaklaşık %16,67’si. Stok veya satış oranı ölçülmez.
Filtreli gezinme (faceted navigation) ile karıştırılan kavramlar
Ürünlerin gösterim düzenini değiştirir; filtre seçim koşuluna göre ürün kümesini daraltır.
Ürünün seçeneğidir; filtre ise listeden ilgili ürün veya seçenekleri bulma yöntemidir.
Standart adres tercihi bildirir; taramayı kesin engelleyen robots.txt kuralıyla aynı değildir.
Satıcı ne yapmalı?
- Filtreleri gerçek ürün özellikleriyle eşleyin.
- Birlikte seçimlerde kalan ürünleri ve seçenekleri kontrol edin.
- Aramada yer alması istenen filtreli sayfaları belirleyin.
- Adres üretimi ve tarama kurallarını teknik ekiple inceleyin.
- Sonuçsuz birleşimlerin görünümünü ve yanıtını kontrol edin.
- Düzeltme sonrası aynı seçimleri ve filtre kaldırmayı yeniden deneyin.