E-ticaret sözlüğüAltyapı ve teknoloji

CDP (müşteri veri platformu) nedir?

Customer Data Platform · müşteri veri platformu

CDP (müşteri veri platformu), farklı kaynaklardaki müşteri verilerini belirlenen eşleştirme kurallarıyla birleştirerek diğer sistemlerde kullanılabilir müşteri profilleri oluşturan yazılımdır. Kurguda 80 ve 60 kaydın 20’si aynı kişiyse birleşik sayı 120’dir.

Son kontrol: 27 Ekim 20263 resmî kaynakGündem Masası

Tanım

Bir bakışta

İşlevFarklı kaynaklardan kullanılabilir müşteri profili oluşturma

Kurgu birleşim80 + 60 − 20 = 120 kişi

Veri ilkeleri6698 sayılı Kanun md. 4

KontrolEşleştirme doğruluğu, işleme şartı ve kullanım amacı

Müşteri veri platformu hangi sorunu çözer?

CDP, Customer Data Platform ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede müşteri veri platformu olarak kullanılır. Mağaza, destek ve başka hizmetlerde aynı müşteri hakkında ayrı kayıtlar bulunabilir. CDP bu kaynakları birleştirerek kullanılabilir bir müşteri görünümü oluşturmayı amaçlar. Oracle’ın açıklaması birinci taraf müşteri verilerinin farklı kaynaklardan toplanmasını ve bütünleştirilmesini tanımlar. Türkiye’de internetten satış yapan işletme için başlangıç sorusu, daha çok veri toplamak yerine hangi iş için hangi kayıtların gerektiğidir. Ürün satın alma bilgisiyle destek görüşmesinin farklı kaynaklarda bulunması, bunların her amaç için sınırsızca birleştirileceği kararını vermez. Kaynak ve kullanım amacını baştan yazın.

CRM müşteri ilişkileri ve etkileşimlerini yönetmeye odaklanır; CDP’nin belirgin görevi farklı kaynaklardan profil oluşturmaktır. Ürünler arasında işlev örtüşmesi bulunabileceğinden CRM’de hiç veri birleştirilemez gibi katı bir ayrım yapmayın. ERP içindeki işlem kayıtları veya Google Analytics raporları da aynı kavram değildir. Bir ölçüm olayını doğrudan tanımlanmış müşteri profili saymayın. Elinizde hangi sistemde ne bulunduğunu belirleyin. Aynı müşteri için birden çok kaynak olmasıyla kaynakların aynı kişiyi güvenilir biçimde tanımlaması iki ayrı koşuldur. Sistem adından eşleştirmenin doğruluğu sonucu çıkarılamaz.

Kayıtlar hangi sırayla birleştirilir?

Microsoft’un Customer Insights veri birleştirme açıklaması, kaynakların hazırlanmasının ardından müşteri verisinin seçilmesi, tekilleştirme, eşleştirme ve birleştirilmiş görünüm aşamalarını anlatır. Aynı kişi için bir kaynakta birden çok satır bulunmasıyla farklı kaynaklardaki kayıtların birbiriyle eşleşmesi ayrı adımlardır. Önce alanların anlamını belirleyin. Müşteri kimliği, güncelleme tarihi ve veri kaynağını kaybetmeden inceleme düzeni kurun. İki kişinin aynı adı taşıması, kayıtların aynı kişiye ait olduğunu kanıtlamaz. Sadece benzer görünen satırları birleştirmek yerine hizmetin desteklediği kuralları ve bu kuralların işinizdeki karşılığını teknik sorumluyla doğrulayın.

Microsoft belgesi ayrıca kurallar veya kaynak veriler değiştiğinde profillerin birleşebileceğini ya da ayrılabileceğini açıklar. Bu yüzden birleştirme sonucunu değişmez müşteri gerçeği olarak ele almayın. Hangi kuralın hangi kaynak satırını bağladığını izleyebilin. Bir API bağlantısının başarıyla veri taşıması, kayıtların doğru kişiye bağlandığı kontrolünün yerine geçmez. Hatalı eşleşme fark edildiğinde düzeltmenin bağlı sistemlere nasıl yansıyacağını belirleyin. Deneme grubunda yanlış birleşme ve eksik eşleşme örneklerini ayrı kaydedin. Kaynakta düzeltilen verinin sonraki aktarımda tekrar eski hale dönmemesi için hangi sistemin ilgili alan üzerinde esas alındığını da yazın.

Türkiye’de veri kullanımı nasıl sınırlandırılır?

6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu md. 4, verinin doğru ve gerektiğinde güncel olmasını; belirli, açık ve meşru amaçlarla, amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü işlenmesini gerektirir. Saklama da ilgili mevzuat veya amaç için gerekli süreyle sınırlıdır. Bu nedenle CDP’ye taşınabilecek bütün alanları koşulsuz olarak toplamak yerine gerekli alan listesini belirleyin. Örneğin profili eşleştirmek için hangi kimliğe gerçekten ihtiyaç duyulduğunu sorgulayın. Saklama kararını yalnız yazılımın verdiği boş alana göre vermeyin. Ayrıntılı görevler için e-ticarette KVKK rehberini kullanın ve veri akışının sorumlularını belirleyin.

Kanunun md. 5 hükmündeki işleme şartlarını ve md. 10 kapsamındaki aydınlatmayı birlikte değerlendirin. Açık rıza tek işleme şartı değildir; hangi şartın hangi işlem için geçerli olduğu belirlenmelidir. Aydınlatma ile rızayı tek bir onaymış gibi kaydetmeyin. CDP’de teknik bir izin alanının bulunması hukuki şartların yerine getirildiğini tek başına doğrulamaz. Müşteri segmentasyonu için hangi verilerin hangi amaçla kullanıldığını ve hangi sistemlere aktarıldığını yazın. Bir profili teknik olarak oluşturabilmek, o kişiye her kanaldan pazarlama mesajı gönderme yetkisi vermez. Veri paylaşımı ve iletişim süreçlerini kendi kurallarıyla inceleyin; kullanım kapsamı değiştiğinde önceki veri kararlarının bu yeni işleme uyduğunu varsaymayın.

Özgün örnek: kaynak satırı ile müşteri sayısı

Tamamı kurgusal bir örnekte iki kaynak olsun. İlk kaynakta kendi içinde tekilleştirilmiş 80 müşteri kaydı, ikinci kaynakta yine kendi içinde tekilleştirilmiş 60 müşteri kaydı bulunsun. Güvenilir kuralla eşleştiği varsayılan 20 kişi iki kaynakta da yer alsın. Birleşik kişi sayısı 80 + 60 − 20 = 120 olur. Kaynak satırlarını doğrudan toplamak 140 sonucu verir; bu toplam müşteri sayısı değildir. Çift sayım farkı 140 − 120 = 20, farkın ham toplama oranı 20 / 140 × 100 ≈ %14,29’dur. Bu oran yazılımın gerçek doğruluk ölçümü değil, belirtilen varsayımlarla hesaplanan farktır.

Aynı kurguda iki kaynakta bulunan 20 kişinin birleşik 120 kişiye oranı 20 / 120 × 100 ≈ %16,67 olur. %14,29 ile %16,67 aynı payı farklı paydalara böldüğü için farklıdır. Profil sayısı düştü diye müşteri kaybedildiğini veya silme talebi uygulandığını söylemeyin; bu örnekte fark aynı kişilerin iki kez sayılmasının giderilmesinden doğar. Gerçek çalışmada eşleşmenin doğruluğu ayrıca kontrol edilmelidir. Ham kaynak kayıtlarını, uygulanan kuralları ve birleşik görünümü inceleyerek sonuca ulaşın. Hesaptaki 120 kişinin tamamının reklam veya mesajlaşma için kullanılabilir olduğu varsayılmamıştır. İşleme amacı ve izin durumu, sayım sonucundan ayrı değerlendirilir.

05 · Örnek

Örnek: İki kaynaktaki ortak müşterilerin tek sayılması

Kurguda iki kaynakta 80 ve 60 tekilleştirilmiş kayıt bulunur. 20 kişinin iki kaynakta da aynı kişi olduğu doğrulanmış varsayılır.

80 + 60 = 140 kaynak satırını toplayın.
140 − 20 = 120 birleşik kişi sayısını bulun.
20 / 140 × 100 ≈ %14,29 çift sayım farkını hesaplayın.
20 / 120 × 100 ≈ %16,67 ortak kişi payını doğru paydayla bulun.

Sonuç

Kurguda 140 kaynak satırı 120 farklı kişiyi temsil eder; kullanılabilir pazarlama kitlesi ayrıca belirlenir.

06 · Fark

CDP (müşteri veri platformu) ile karıştırılan kavramlar

CDP (müşteri veri platformu) ≠ CRM

Müşteri ilişkileri ve etkileşim yönetimine odaklanır; CDP farklı kaynaklardan profil birleştirmeyi öne çıkarır.

CDP (müşteri veri platformu) ≠ Kaynak satırı

Bir sistemdeki kayıttır; aynı kişiye ait başka kaynak satırları bulunabilir.

CDP (müşteri veri platformu) ≠ Aydınlatma ve rıza

Aydınlatma bilgi verme yükümlülüğüdür; açık rıza işleme şartlarından biridir, aynı işlem değildir.

07 · Satıcı için

Satıcı ne yapmalı?

Birleştirilecek verinin kaynağını ve amacını yazın.
Alan eşleşmesini ve tekilleştirme kurallarını belirleyin.
Yanlış birleşme ve eksik eşleşmeleri deneme grubunda inceleyin.
6698 sayılı Kanun md. 4, 5 ve 10 kapsamında veri düzenini kontrol edin.
Bağlı sistemlere aktarım ve düzeltme akışını belgeleyin.
Profil sayısını pazarlama izni bulunan kişi sayısıyla karıştırmayın.

08 · Devamı

İlgili rehberler

09 · Sık sorulanlar

CDP (müşteri veri platformu) hakkında sık sorulanlar

CDP CRM ile aynı şey mi?

İşlevler örtüşebilir. CDP farklı kaynaklardan müşteri profili oluşturmayı, CRM müşteri ilişkilerinin yönetimini öne çıkarır.

Aynı ad ve soyad kayıtları birleştirmeye yeter mi?

Farklı kişiler aynı adı taşıyabilir. Eşleştirme kuralı ve gerçek kayıtların doğruluğu kontrol edilmelidir.

CDP kullanınca bütün veri için açık rıza mı gerekir?

6698 sayılı Kanun md. 5 farklı işleme şartları içerir. Her işlem için geçerli şart belirlenmeli; md. 10 kapsamındaki aydınlatma ayrıca yerine getirilmelidir.

Profil sayısı azalması müşteri kaybı mıdır?

Tekilleştirme aynı kişinin birden çok kaydını birleştirmiş olabilir. Kurguda 140 satır 120 kişiyi temsil eder.

Birleşik profil reklam izni verir mi?

Profilin teknik olarak oluşması bütün pazarlama kullanımlarına yetki vermez. Kullanım amacı, veri şartları ve iletişim kuralları ayrıca kontrol edilir.