Headless commerce nedir?
Headless commerce, müşterinin gördüğü mağaza arayüzünün ürün, sepet ve sipariş işlevlerini yürüten ticaret altyapısından ayrıldığı ve bu katmanların API üzerinden bağlandığı mimaridir. Kurguda arayüz, bağlantı ve deneme işleri için seçilmiş toplam 70.000 TL’dir.
Tanım
Headless commerce, müşterinin gördüğü mağaza arayüzünün ürün, sepet ve sipariş işlevlerini yürüten ticaret altyapısından ayrıldığı ve bu katmanların API üzerinden bağlandığı mimaridir.
Bir bakışta
Ön yüz ve ticaret altyapısı nasıl çalışır?
Ön yüz, müşterinin ürünleri gördüğü ve seçim yaptığı mağaza ekranlarıdır. Arka taraftaki ticaret altyapısı ise ürün, fiyat, sepet ve sipariş gibi işlevleri sağlar. Headless yapıda bu iki katman ayrı geliştirilir ve API aracılığıyla konuşur. Shopify’ın geliştirici belgesi bu ayrımı özel mağaza arayüzü ile mevcut ticaret işlevlerinin bağlantısı üzerinden açıklar. Özel arayüz, arka taraftaki bütün sistemin yeniden yazılmasını gerektiren bir tanım değildir. Örneğin ürün listesini kendi tasarladığınız ekranda gösterebilir, sepeti bağlı ticaret hizmetiyle oluşturabilir ve ödeme aşamasını altyapının desteklediği akışa bırakabilirsiniz.
Müşteri sayfada bir ürün varyantı seçtiğinde arayüz doğru ürün seçeneğini sepet işlemine iletmelidir. Ekrandaki seçenek ile siparişe kaydedilen seçenek farklıysa görünümün düzgün olması yeterli olmaz. Türkiye’de satış yapan işletme için kargo, ödeme ve fatura bağlantılarının hangi tarafta çalıştığı da önemlidir. Süreci çizin: ürün bilgisi nereden geliyor, fiyat nerede doğrulanıyor, sepeti kim yönetiyor ve sipariş hangi sisteme kaydediliyor? Geliştirme teklifini yalnız ana sayfa tasarımı üzerinden okumayın. Siparişin işletmenin kullandığı sistemlere ulaşması da teslim kapsamına yazılmalıdır.
Hazır tema, SaaS ve açık kaynakla farkı nedir?
Hazır tema mevcut altyapının sunduğu mağaza arayüzü düzeni içinde çalışabilir. Headless projede bu sunum katmanı ayrı ele alınır. Her renk veya sayfa düzeni değişikliği için ayrı mimari kurmak gerekmez; önce mevcut yöntemle çözülemeyen ihtiyacı yazın. Örneğin mevcut web arayüzünün yanında mobil uygulama için de aynı ticaret hizmetine erişim istenebilir. Böyle bir hedef varsa iki kanalın ürün ve sepet verisini hangi kurallarla kullanacağını belirleyin. Ayrı arayüzler müşterinin oturumunu veya sepetini kendiliğinden ortaklaştırmaz; istenen davranış bağlantı tasarımında açıkça ele alınmalıdır.
SaaS yazılımın hizmet olarak sunulmasını, açık kaynak ise kod üzerindeki lisans haklarını anlatır. Headless bunlardan farklı olarak katmanların nasıl bağlandığını açıklar. Bu nedenle her headless sistemin açık kaynak olması veya her SaaS sistemin kapalı tek arayüzle çalışması gibi bir varsayım kurmayın. Kullanılacak altyapının desteklediği API kapsamını okuyun. WooCommerce Store API belgesi, müşteriye dönük ürün, sepet ve ödeme işlevlerini yönetim işlemlerinden ayırır. Bir API’de ürünün okunabilmesi, aynı erişimin bütün mağaza ayarlarını değiştirebildiğini göstermez. Gereken işlemle sunulan yetkinin eşleşmesini kontrol edin.
Satıcı teslim ve bakım kapsamını nasıl belirler?
Arayüzün hosting hizmetini, ticaret altyapısının işletimini ve bağlantıların bakımını ayrı yazın. Özel mağaza için geliştirme ve sonraki bakım sorumlusu gerekir. Hangi katman arızalandığında kimin devreye gireceğini teklif aşamasında belirleyin. Bir servis ürün verisini iletemezse müşteriye ne gösterileceği, sepet işlemi başarısız olursa nasıl bilgi verileceği ve işlem kaydının nasıl izleneceği açıklansın. Commercetools’un ön yüz belgesi de bileşen geliştirme ve hizmetlerden veri toplama işlerini ayrı başlıklarla ele alır. Arayüz işi ile bağlantı işinin aynı teslim olduğu varsayımı, eksik kapsamın geç fark edilmesine neden olabilir.
Deneme planını gerçek alışveriş adımları üzerinden hazırlayın. Ürün seçimi, stok değişmesi, kargo seçimi, ödeme sonucu, sipariş teyidi ve işletme kayıtlarına aktarımı birlikte kontrol edin. Özel erişim anahtarlarının müşterinin tarayıcısında görünmesi gereken bilgilerle karışmamasını geliştiriciye doğrulatın. Shopify belgesi, halka açık erişim ile gizli erişim anahtarlarını ayırır; gizli anahtarların istemci koduna konulmamasını belirtir. Bu ayrıntıyı her API’nin aynı kimlik doğrulamasını kullandığı şeklinde genellemeyin. Kendi altyapınızın belgesine göre erişim yetkilerini belirleyin. Bağlantının çalıştığını yalnız ürün listesinin açılmasıyla ölçmeyin; işlemin son kayda kadar tamamlanmasını sınayın.
Özgün örnek: geliştirme kalemlerinin ayrı hesabı
Kurgusal bir projede özel arayüz geliştirme 40.000 TL, ticaret bağlantıları 20.000 TL ve bütünleşik işlem denemeleri 10.000 TL olsun. Bu üç seçilmiş işin toplamı 40.000 TL + 20.000 TL + 10.000 TL = 70.000 TL’dir. Tutarlar gerçek firma fiyatları değildir. Örnekte hazır bir ekran görüntüsü tesliminin bütün bağlantı ve deneme işlerini kapsamadığı gösterilir. Hizmet bedeli, barındırma, sonraki bakım ve diğer dış giderler bu üç kaleme dahil edilmemiştir. Gerçek bütçede bunların dönemi ve kapsamı ayrıca yazılmalıdır; 70.000 TL bütün proje gideri gibi kullanılmamalıdır.
Arayüz kapsamı genişleyip bu kalem 50.000 TL’ye çıkarsa diğer iki iş sabitken yeni toplam 80.000 TL olur. Arayüz artışı 10.000 / 40.000 × 100 = %25, seçilmiş geliştirme toplamındaki artış ise 10.000 / 70.000 × 100 ≈ %14,29’dur. İki oranı aynı maliyet göstergesi sanmayın. Bu tutarlardan mimarinin satışları ne kadar artıracağı veya siteyi ne kadar hızlandıracağı hesaplanamaz. Böyle bir sonuç için mağazanızda ölçülmüş karşılaştırma gerekir. İhtiyacın ne olduğunu, hangi işlerin teslim edileceğini ve bakımın nasıl yürütüleceğini netleştirmek, yalnız mimari adı üzerinden karar vermekten daha somut bir hazırlık sağlar.
Örnek: Arayüz kapsamı arttığında toplamın değişmesi
Kurguda arayüz 40.000 TL, bağlantılar 20.000 TL ve denemeler 10.000 TL’dir. Sonraki bakım bu örneğe dahil değildir.
- 40.000 TL + 20.000 TL + 10.000 TL = 70.000 TL bulun.
- Arayüz 50.000 TL olursa yeni toplamı 80.000 TL bulun.
- 80.000 TL − 70.000 TL = 10.000 TL farkı hesaplayın.
- 10.000 / 40.000 × 100 = %25 arayüz artışını bulun.
- 10.000 / 70.000 × 100 ≈ %14,29 seçilmiş toplam artışını bulun.
Kurgusal geliştirme kalemleri toplamı 80.000 TL olur; gerçek fiyat, satış artışı veya hız garantisi değildir.
Headless commerce ile karıştırılan kavramlar
Altyapının mevcut arayüz düzeni içinde çalışabilir; headless sunum katmanını ayrı kurar.
Yazılımın hizmet olarak sunum biçimidir; headless katmanlar arasındaki mimariyi anlatır.
Kodun lisans haklarını anlatır; arayüz ile ticaret altyapısının ayrı olmasını zorunlu kılmaz.
Satıcı ne yapmalı?
- Mevcut yöntemle çözülemeyen mağaza ihtiyacını yazın.
- Ürün, sepet, ödeme ve sipariş verisinin hangi sistemde yürüdüğünü belirleyin.
- Gereken API işlevlerini ve erişim yetkilerini doğrulayın.
- Arayüz, bağlantı ve deneme işlerini teslim kapsamına ayrı ekleyin.
- Kargo, ödeme ve fatura aktarımını uçtan uca deneyin.
- Barındırma, bakım ve hata müdahalesi sorumlularını belirleyin.
İlgili rehberler
Headless commerce hakkında sık sorulanlar
Headless commerce yalnız farklı bir tema mı?
Arka taraftaki bütün sistem yeniden mi yazılır?
Her açık kaynak mağaza headless mı?
Headless yapı satış veya hız artışını garanti eder mi?
Teslimde hangi işlem denenmeli?
Öteki terimler
- Açık kaynak e-ticaret yazılımı
- Alan adı
- Amazon entegrasyonu
- API
- Canlı destek (live chat)
- Chatbot
- CRM (müşteri ilişkileri yönetimi)
- E-ticaret altyapısı
- E-ticarette yapay zekâ
- ERP
- Hepsiburada entegrasyonu
- OMS (sipariş yönetim sistemi)
- Pazaryeri entegratörü
- PIM (ürün bilgi yönetimi)
- SaaS
- SSL sertifikası
- TCO (toplam sahip olma maliyeti)
- Trendyol entegrasyonu
- Webhook