Açık kaynak e-ticaret yazılımı nedir?
Açık kaynak e-ticaret yazılımı, kaynak kodu erişilebilir olan ve lisansı kullanım, inceleme, değiştirme ile yeniden dağıtma hakları tanıyan çevrim içi satış yazılımıdır. Kurguda çekirdek lisans 0 TL olsa da seçilen ilk yıl işletim kalemleri 30.000 TL tutar.
Tanım
Açık kaynak e-ticaret yazılımı, kaynak kodu erişilebilir olan ve lisansı kullanım, inceleme, değiştirme ile yeniden dağıtma hakları tanıyan çevrim içi satış yazılımıdır.
Bir bakışta
Kaynak kodunun açık olması satıcıya ne sağlar?
Mağazanızın ürün, sepet ve sipariş akışını yürüten yazılımın kaynak kodu, geliştiricinin inceleyip üzerinde çalışabildiği program metnidir. Açık kaynak modelinde bu kodla neler yapabileceğinizi yazılımın lisansı belirler. Open Source Initiative, yalnız kodu görmenin yeterli olmadığını; değiştirme ve yeniden dağıtma gibi hakların da lisans kapsamında bulunması gerektiğini açıklar. Türkiye’deki satıcı açısından ilk kontrol, kurulacak yazılımın tam adı, sürümü ve lisansıdır. Ücretsiz indirilebilen her dosyayı açık kaynak saymayın. Kodun görünmesi ile onu istediğiniz koşullarla başkasına dağıtabilmeniz aynı şey değildir.
Bu model, mağazanın görünümünü veya işleyişini geliştirmek isteyen işletme için teknik çalışma alanı açabilir. Ancak değişikliği yapacak kişinin yetkinliği ve bakım planı yine gerekir. Bir API bağlantısının bulunması da yazılımın açık kaynak olduğunu tek başına göstermez. API sistemlerin veri alışverişi yapmasını, açık kaynak lisansı ise kod üzerindeki hakları ilgilendirir. Teklif alırken hangi özelliğin çekirdekte, hangisinin eklentide, hangisinin size özel geliştirmede bulunduğunu sorun. Böylece teslim edilecek işi ve daha sonra güncelleme sorumluluğunu somutlaştırabilirsiniz. Kaynak dosyaların teslimi ile mağazanın yönetim erişimlerini ayrı başlıklar halinde kaydedin.
Lisans, barındırma ve hizmet modeli nasıl ayrılır?
Açık kaynak ifadesi yazılımın lisansıyla ilgilidir. Hosting ise mağazanın çalıştırıldığı barındırma hizmetidir. Açık kaynak kodlu bir mağazayı kendi seçtiğiniz barındırma ortamında çalıştırabilir veya işletim hizmeti alabilirsiniz; teklifin hangi işleri kapsadığını okuyun. SaaS kavramı hizmet olarak sunulan yazılımı anlatır. Açık kaynak ile SaaS’ı her durumda birbirini dışlayan iki ürün etiketi gibi kullanmayın. Biri kodun lisansını, diğeri sunum biçimini açıklayan soruları cevaplar. Yazılım erişimi, sunucu işletimi ve destek aynı sözleşmede bulunsa bile her birinin kapsamını ayrı anlayın.
OSI açıklaması açık kaynak yazılımın ticari amaçlarla kullanılabileceğini belirtir. Buna karşılık temanın, eklentinin, görselin veya yazı tipinin lisansını çekirdek yazılımla aynı varsaymayın. Örneğin PrestaShop’un geliştirici belgesi, proje lisansıyla bağımlılık ve görsel lisanslarının uyumunu ayrı ele alır. Kurulumu oluşturan parçalar için bu ayrımı kontrol listenize ekleyin. Dosya size ulaştığında lisans metnini ve kaynak adresini saklayın. Yeniden dağıtım ya da başkasına kurulum hizmeti planlıyorsanız o kullanımın koşullarını okuyun. Açık kaynak adını gerekçe göstererek telif bildirimlerini gelişigüzel kaldırmayın.
Türkiye’de mağaza işletirken hangi işler planlanır?
Kurulum bütçesinde alan adı, barındırma, kurulum emeği, tema, eklenti, bakım ve yedekleme kalemlerini görünür tutun. Kullanacağınız kargo, ödeme ve fatura bağlantılarının mağazanızdaki gerçek sürümle çalışıp çalışmadığını test edin. “Bağlantı mevcut” cevabı yerine ürün aktarımı, sipariş kaydı ve işlem sonucunun mağazaya dönmesi gibi belirli senaryoları isteyin. Türkiye’deki satış işleyişiniz için gerekli belge alanlarını deneme siparişiyle kontrol edin. Vergi oranını veya fatura yükümlülüğünü yazılımın kendiliğinden doğru belirlediği varsayımıyla yayın hazırlamayın; işletmenizin gerçek kayıt düzenini esas alın. Ürün varyantı kullanıyorsanız her seçeneğin stok ve fiyat eşleşmesini de denemeye dahil edin.
Bakım planında güncellemeyi kimin izleyeceğini, yedeği kimin alacağını ve hata halinde kimin müdahale edeceğini yazın. WooCommerce’in resmî güncelleme belgesi, önce güncel yedek alınmasını ve değişikliğin deneme ortamında kontrol edilmesini anlatır. Dosyalar ile veritabanı farklı içerikler taşıdığı için yalnız tema klasörünün kopyasını bütün mağaza yedeği sanmayın. Ürün, sepet, ödeme ve sipariş bildirimlerini deneme ortamında çalıştırın. Canlı mağazayı güncelledikten sonra da temel akışı yeniden kontrol edin. Yedek alındı kaydı kadar geri yükleme yönteminin bilinmesi de önemlidir. Dışarıdan bakım alıyorsanız bu işlerin hizmet kapsamına yazılmasını isteyin.
Özgün örnek: ilk yıl işletim bütçesi
Kurgusal bir mağazada çekirdek lisans bedeli 0 TL, kurulum emeği 12.000 TL, yıllık barındırma 6.000 TL, yıllık bakım 8.000 TL ve seçilen ek özellikler 4.000 TL olsun. Bu kalemlerin ilk yıl toplamı 0 + 12.000 + 6.000 + 8.000 + 4.000 = 30.000 TL’dir. Tutarlar piyasa fiyatı veya firma teklifi değildir. Lisans satırının 0 TL olması, seçilmiş işletim kalemlerinin toplamını sıfırlamaz. Kurulumun tek seferlik, barındırma ve bakımın yıllık yazıldığı bu kurguda dönemleri karıştırmadan toplamak gerekir. Gerçek bütçede teklif kapsamındaki başka kalemleri de ekleyin.
Aynı kurguda bakım bedeli 10.000 TL’ye yükselir ve diğer kalemler sabit kalırsa yeni ilk yıl toplamı 32.000 TL olur. Artış 2.000 TL’dir. Bakım kalemindeki artış 2.000 / 8.000 × 100 = %25, seçilmiş toplam bütçedeki artış ise 2.000 / 30.000 × 100 ≈ %6,67 olur. İki oran farklı tabanlara dayanır. Sonucu mağaza yazılımının evrensel maliyet artışı diye sunmayın. İkinci yıl hesabını da ilk yıl toplamından doğrudan kopyalamayın; tek seferlik işler, yenilemeler ve değişen ihtiyaçlar için kalemleri yeniden kurun. Lisans hakkını ve satın alınan hizmetleri birlikte okumak bütçeyi anlaşılır kılar.
Örnek: Çekirdek lisans ve hizmetlerin ayrı bütçelenmesi
Kurguda lisans 0 TL, kurulum 12.000 TL, yıllık barındırma 6.000 TL ve bakım 8.000 TL’dir. Ek özellikler 4.000 TL tutar.
- 0 + 12.000 + 6.000 + 8.000 + 4.000 = 30.000 TL bulun.
- Bakım 10.000 TL olursa toplamı 32.000 TL bulun.
- 32.000 TL − 30.000 TL = 2.000 TL artışı hesaplayın.
- 2.000 / 8.000 × 100 = %25 bakım artışı bulun.
- 2.000 / 30.000 × 100 ≈ %6,67 toplam bütçe artışı bulun.
Kurguda ilk yıl seçilmiş toplam 30.000 TL’den 32.000 TL’ye çıkar; bunlar piyasa fiyatı değildir.
Açık kaynak e-ticaret yazılımı ile karıştırılan kavramlar
Fiyatı anlatır; kodu değiştirme ve yeniden dağıtma haklarını tek başına göstermez.
Yazılımın hizmet olarak sunum biçimidir; açık kaynak kodun lisans haklarıyla ilgilidir.
Sistemler arası bağlantı arayüzüdür; kaynak kod lisansı hakkında tek başına hüküm vermez.
Satıcı ne yapmalı?
- Kurulacak çekirdeğin adı, sürümü ve lisansını kaydedin.
- Tema, eklenti ve görsellerin kullanım koşullarını ayrı okuyun.
- Kargo, ödeme ve fatura akışlarını deneme siparişiyle kontrol edin.
- Kurulum ve yıllık hizmet maliyetlerini ayrı bütçeleyin.
- Yedek, güncelleme ve geri yükleme sorumlusunu belirleyin.
- Yönetim erişimlerini ve özel geliştirme teslim kapsamını yazın.
İlgili rehberler
Açık kaynak e-ticaret yazılımı hakkında sık sorulanlar
Açık kaynak yazılım her zaman masrafsız mı?
Kodun internette görünmesi yeterli mi?
Açık kaynak yazılımla ticari satış yapılabilir mi?
Bütün eklentiler çekirdekle aynı lisansa mı sahiptir?
Güncelleme öncesinde ne yapılmalı?
Öteki terimler
- Alan adı
- Amazon entegrasyonu
- API
- Canlı destek (live chat)
- Chatbot
- CRM (müşteri ilişkileri yönetimi)
- E-ticaret altyapısı
- E-ticarette yapay zekâ
- ERP
- Headless commerce
- Hepsiburada entegrasyonu
- OMS (sipariş yönetim sistemi)
- Pazaryeri entegratörü
- PIM (ürün bilgi yönetimi)
- SaaS
- SSL sertifikası
- TCO (toplam sahip olma maliyeti)
- Trendyol entegrasyonu
- Webhook