E-ticaret kanununda hizmet sağlayıcının yükümlülükleri
6563 sayılı Kanun, sözleşme öncesi bilgi, sipariş teyidi ve kayıt saklama yükümlülükleri getirir. Kanun kapsamındaki işlem kayıtları 10 yıl saklanır; ticari ileti reddi en geç 3 iş gününde uygulanır. ETBİS kapsamı satış kanalına göre belirlenir.
Kısa cevap
- Sözleşmeden önce satıcı kimliğini, teknik adımları, sözleşme erişimini ve hata düzeltme yolunu açıklayın; ödeme öncesinde toplam bedeli gösterin.
- Siparişi aldığınızı gecikmeksizin elektronik olarak teyit edin. Kanun kapsamındaki kayıtları işlemden itibaren 10 yıl saklayın.
- ETBİS kapsamında ilk kayıt faaliyetten önce yapılır; ilgili ilk bilgiler ve değişiklikler için 30 günlük bildirim süreleri vardır.
- Ticari iletide onay ve ret koşullarını ayrı yönetin. Retten sonra gönderim en geç 3 iş gününde durdurulur.
Hizmet sağlayıcı ve pazaryeri işletmecisi kimdir?
6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun md. 2, hizmet sağlayıcıyla aracı hizmet sağlayıcıyı ayırır. Md. 2/1-g’de elektronik ticaret hizmet sağlayıcı (ETHS), pazaryerinde veya kendi ortamında mal/hizmet için sözleşme yapan ya da sipariş alan taraftır. Md. 2/1-f’de elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı (ETAHS), pazaryerinde başkalarının mal veya hizmetine yönelik sözleşme/sipariş imkânı sunan aracıdır. Bir mağazanın satıcısı olmakla çok satıcılı pazaryerini işletmek farklı sıfatlardır; görevlerinizi gerçek faaliyetinizle eşleştirin.
Ticaret Bakanlığının güncel mevzuat sayfası, 2022 değişiklikleri sonrasında 29 Aralık 2022 tarihli Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmeliği gösterir. Eski 2015 düzenlemesini gösteren sayfalarla yetinmeyin. Kendi sitenizde satış, yurt içi pazaryeri mağazası ve yabancı platform satışı için ayrı kontrol listesi hazırlayın. Ürün, tüketici, vergi ve kişisel veri mevzuatını 6563 kapsamındaki yükümlülüklerinizle birlikte yürütün; tek bir kayıt bütün bu alanların yerine geçmez.
Sözleşmeden önce hangi bilgiler sunulur?
Kanun md. 3/1’e göre alıcının kolayca ulaşabildiği güncel tanıtıcı bilgiler sunulur. Ayrıca sözleşmenin kurulmasındaki teknik adımlar, sözleşmenin saklanıp saklanmayacağı, sonradan erişim imkânı ve süresi, veri giriş hatalarını belirleme/düzeltme araçları, gizlilik kuralları ve varsa alternatif uyuşmazlık çözümü açıklanır. Md. 3/2, varsa meslek odası ve mesleki davranış kurallarına erişim bilgisini düzenler. Bunları alıcıdan ödeme aldıktan sonra ilk kez göndermeyin; sipariş yolunda erişilebilir tutun.
Bakanlığın SSS 6 ve 13 açıklamaları, kendi elektronik ticaret ortamında Kayıtlı Elektronik Posta (KEP), e-posta ve telefon; tacirde ticaret unvanı, Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) numarası ve merkez adresi; esnafta ad-soyad, vergi kimlik numarası ve merkez adresini ele alır. KEP dayanağı olarak 2022 Yönetmeliği md. 5 belirtilir. Bu bilgileri gerçek işletme kaydıyla kontrol edin. Şirket unvanını yalnız mağaza markasıyla değiştirmeyin. Satıcı bilgisi, iletişim sayfası ve sözleşme tarafının birbiriyle eşleşmesini sağlayın.
Kanun md. 3/4, sözleşme hükümleriyle genel işlem şartlarının alıcı tarafından saklanabilmesini ister. Metni yalnız sonradan değişebilen tek web sayfasında bırakmak yerine, alıcının işlemine ait sürümü saklayabileceği yöntem kurun. Mesafeli satış sözleşmesi örneğindeki metni ve ön bilgilendirme formunu gerçek ürün, satıcı ve teslimat koşullarıyla doldurun. Tüketici işlemlerindeki ek bilgi ve teyit yükümlülüklerini ön bilgilendirme rehberinden kontrol edin.
Sipariş ekranı, hata düzeltme ve elektronik teyit
Kanun md. 4/1-a, sipariş onaylanırken ve ödeme bilgileri girilmeden önce toplam bedel dahil sözleşme şartlarının açıkça görülmesini gerektirir. Md. 4/2, alıcının sipariş öncesinde veri giriş hatasını fark edip düzeltebilmesi için uygun, etkili ve erişilebilir araçlar sunulmasını düzenler. Özet ekranda ürün, adet, teslimat ve toplam bedeli birlikte kontrol ettirin. Adres veya adet hatası fark eden alıcının ödeme yapmadan geri dönüp düzenleme yapabilmesini deneyin; yalnız metinde “düzeltebilirsiniz” demekle yetinmeyin.
Md. 4/1-b uyarınca siparişin alındığı gecikmeksizin elektronik iletişim aracıyla teyit edilir. Md. 4/1-c, beyanlara erişim imkânının oluştuğu anı esas alır. Sipariş numarası, tarih, ürün ve bedelle birlikte gönderilen teyidi kendi sipariş kaydınızla ilişkilendirin. Bu rehberde örnek olarak 1 ürün ve 2 adetlik bir siparişte miktar değiştirildiyse toplamın ve saklanan kaydın da aynı değişikliği yansıttığını kontrol edin. Örnekteki adetler test önerisidir; hukuki parasal eşik değildir.
Kanun md. 3/3 ve md. 4/3, tarafların tüketici olmadığı işlemlerde ilgili hükümlerin aksinin kararlaştırılabilmesini düzenler. Md. 3/5 ve md. 4/4’te münhasıran e-posta veya benzeri bireysel iletişimle kurulan sözleşmeler için belirli hükümlere istisnalar bulunur. Bunu bütün internet satışlarının veya sosyal medya üzerinden alınan her siparişin genel muafiyeti gibi kullanmayın. İşlemin gerçekten hangi yöntemle kurulduğunu belirleyin; başka kanunlardaki tüketici haklarını bu istisnalarla kaldırmayın.
ETBİS kaydı kimler için, ne zaman yapılır?
Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi ve Bildirim Yükümlülükleri Hakkında Tebliğ md. 5’e göre kendi elektronik ticaret ortamında faaliyet gösteren hizmet sağlayıcılar ve aracılar faaliyetten önce ETBİS’e kaydolur. Md. 5/1-c ayrıca Türkiye’de yerleşik, yurt içinde elektronik ticaret yapmayıp yabancı aracı üzerinden sözleşme/sipariş alan hizmet sağlayıcıyı kapsar. Bu son şartları eksik yazarak her yabancı platform satıcısı için aynı sonucu çıkarmayın. Kanal yapınızı belirleyip kaydı ona göre hazırlayın; ETBİS açıklaması temel kavramı açar.
Bakanlık SSS 11, yurt içindeki pazaryerleri üzerinden satış yapanların bu kanal için kayıt/bildirim yükümlülüğü olmadığını açıklar. Kendi sitenizi de açıyorsanız sitenin durumunu ayrıca ele alın. Tebliğ md. 2/2’de münhasıran e-posta, telefon, kısa mesaj veya benzeri bireysel iletişimle yapılan sözleşmeler için kapsam istisnası vardır. Bir sitenin yalnız ilan göstermesiyle doğrudan sözleşme/sipariş alması arasındaki gerçek işleyişi kontrol edin. Hizmet modeliniz değiştiğinde eski kapsam sonucunu otomatik sürdürmeyin.
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Kapsamdaki işletmenin ilk ETBİS kaydı | Faaliyete başlamadan önce | ETBİS Tebliği md.5 |
| Md.6/1-i dışındaki ilk bilgiler ve md.6/2 bilgileri | Kayıttan itibaren 30 gün | ETBİS Tebliği md.7/1 |
| Sınır ötesi ticarette md.6/1-i yıllık hacmi | Her yıl mart sonuna kadar | ETBİS Tebliği md.7/1 |
| Kayıt/bildirim bilgilerindeki değişiklik | Değişiklikten itibaren 30 gün | ETBİS Tebliği md.7/2 |
| Faaliyetin sona erdiği bildirimi | Faaliyetin sona erdiği tarihten itibaren 30 gün | ETBİS Tebliği md.7/3 |
Faaliyet sonrası bildirim süresi, faaliyetten önce yapılması gereken ilk kaydı ertelemez.
Tebliğ md. 6; KEP, faaliyet/ürün türü, ödeme yöntemleri, alınan hizmetler ve veri tabanlarının ülke/adres bilgileri gibi başlıkları düzenler. Kendi ortamında satış yapanlarda depo/üretim yeri ve ilgili yabancı aracı alan adı bilgileri de bulunur. Md. 6/3’teki aylık istatistik bildirimini her küçük satıcının bütün satışlarını aylık yüklemesi şeklinde genişletmeyin; fıkrada sayılan kişi ve kuruluş kapsamını koruyun. Md. 8 uyarınca yetkili temsilci üzerinden e-Devlet/ETBİS bildirim yolunu kullanın.
Kayıtlar 10 yıl saklanır; alıcı erişimi ayrı açıklanır
Kanun md. 11/3, Kanun kapsamındaki iş ve işlemlere ait bilgi, belge, defter ve elektronik kayıtların işlem tarihinden itibaren 10 yıl saklanmasını düzenler. Aynı hüküm, Bakanlığın talebinde bunların noksansız ve gerçeğe uygun verilmesini de kapsar. Saklama dosyanıza siparişin şartlarını, sözleşme sürümünü, teyidi ve ilgili işleme ait kayıtları tutarlı biçimde bağlayın. Bir siparişi aradığınızda yalnız güncel sözleşmeyi değil o tarihte kullanılan metni bulabilin; yedeklerin erişilebilirliğini de kontrol edin.
Md. 3/1-c’deki alıcıya sonradan erişim konusunda verilecek bilgiyle md. 11/3’teki saklama süresini ayırın. Bütün müşterilere hesaplarında 10 yıl açık erişim sağlanacağı sözünü, yalnız kayıt saklama hükmünden çıkarmayın. Sağlayacağınız erişim yöntemini ve süresini doğru açıklayın. Kayıt saklama görevi de bütün müşteri verilerini amaçsızca ve süresiz tutma izni değildir; kişisel veriler için KVKK rehberindeki amaç, güvenlik, erişim yetkisi ve imha kontrollerini sürdürün.
Ticari ileti ve içerik sorumluluğu
Kanun md. 6’da ticari elektronik ileti için kural önceden onaydır; md. 6/2 tacir/esnaf yönünden ön onay istisnası içerir. Md. 7, içeriğin onayla uyumunu ve gönderenin tanınmasını sağlayan bilgileri düzenler. Md. 8’e göre alıcı gerekçesiz reddedebilir; kolay ve ücretsiz ret yolu sunulur, talep ulaştıktan sonra en geç 3 iş gününde gönderim durdurulur. Siparişte iletişim bilgisini almakla bütün pazarlama gönderimlerini başlatmayın. İYS ve ticari ileti rehberinde kanal, onay ve ret akışını ayrıca kurun.
Kanun md. 9/2, ETAHS’nin hukuka aykırı içerikten haberdar olduğunda gecikmeksizin kaldırma ve ilgili kuruma bildirimini düzenler. Md. 9/3’te fikrî/sınai hak şikâyeti ve aksini gösteren bilgi/belgeye dayalı satıcı itirazı yer alır. Kaldırılan ürünü başka başlıkla yeniden açmak yerine şikâyetin konusuna uygun belge dosyası hazırlayın. Marka, ürün fotoğrafı veya tasarıma ilişkin hangi hakkın tartışıldığını belirleyin; sipariş ve tedarik belgesinin her tür hak ihlalini tek başına çözdüğünü varsaymayın.
Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki güncel kanun dipnotu, md.9/1’in tüketici sözleşmeleri yönünden Anayasa Mahkemesinin (AYM) E.2024/187, K.2026/42 kararıyla iptalini ve yürürlüğün 2 Mart 2027’ye ertelendiğini gösterir. 26 Ekim 2026’da ileri tarihli değişikliği yürürlüğe girmiş gibi uygulamayın; aracının sorumluluğu için diğer kanunları da kontrol edin.
2026 ceza tutarları hangi fiile göre değişir?
| İhlal grubu | 2026 alt–üst sınır | 6563 dayanağı |
|---|---|---|
| Md.3 bilgi, md.4/1-a toplam bedel; md.6/1 veya md.7/1 yükümlülükleri | 2.859–14.309 TL | Md.12/1-a |
| Md.4/1-b teyit, md.4/2 hata düzeltme ve bentteki diğer bilgiler | 2.859–28.620 TL | Md.12/1-b |
| Md.8/2–3 ret yolu ve gönderimi durdurma; bentteki diğer ihlaller | 5.723–42.930 TL | Md.12/1-c |
| Bakanlığın ikincil düzenlemelerine aykırılık | 28.620–286.206 TL | Md.12/1-d |
25 Aralık 2025 tarihli 2026 ceza Tebliği md.3 tablosu; 1 Ocak–31 Aralık 2026 için. Farklı fiiller ve çoğaltma/tekrar hükümleri ayrıca değerlendirilir.
Kanun md. 12/2, bir defada birden fazla kişiye md. 6/1’e aykırı ileti gönderiminde ilgili cezanın on katına kadar artırılabilmesini düzenler. Bu nedenle örnek alt sınırı bütün gönderim listenizin toplam riski gibi kullanmayın. İhlalin niteliğini, tarihini ve ilgili kişi/işlem kapsamını eşleştirin. Büyük ölçeğe bağlı görevler ve lisans için e-ticaret lisansı rehberindeki ayrı koşulları inceleyin; ETBİS kaydıyla lisansı aynı belge saymayın.
Satıcı ne yapmalı?
- Satış kanallarını ve hukuki sıfatınızı yazın; ETBİS kapsamını faaliyetten önce belirleyin.
- Kimlik, iletişim ve sözleşme tarafı bilgilerini işletme kaydıyla eşleştirin; değişiklikleri izleyin.
- Teknik sipariş adımlarını, sözleşme erişimini ve hata düzeltme yolunu ödeme öncesinde açıklayın.
- Özet bedel, düzeltme ve elektronik sipariş teyidini gerçek bir test siparişiyle kontrol edin.
- Kanun kapsamındaki kayıtları işlem tarihinden itibaren 10 yıllık saklama düzenine alın; yetkileri ve yedekleri yönetin.
- Ticari ileti izinlerini ve retleri ayrı takip edin; ETBİS değişiklik/sona erme bildirimlerini takvime ekleyin.